Theo đánh giá của Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh, do tác động nặng nề của đại dịch COVID-19, hầu hết các thị trường XK chủ yếu đều có kim ngạch giảm như: Trung Quốc giảm 8,7%, Hoa Kỳ giảm 2,3%, Nhật Bản giảm 14,7%, EU giảm 0,8%...
Các mặt hàng thuộc nhóm nông sản như: gạo tăng 11,7%, cà phê tăng 9,3%, hạt điều tăng 13,3%, cao su tăng 48,6%, hạt tiêu tăng 61,1%... Các mặt hàng thuộc nhóm công nghiệp, có kim ngạch XK lớn đều giảm so với cùng kỳ như: sản phẩm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện giảm 5,2%, máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng giảm 2,2%, sản phẩm dệt may giảm 21,4%, sản phẩm giày dép giảm 24,8%...
“Nhìn chung hoạt động sản xuất, XK của DN khó có thể sớm phục hồi do còn gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn, lao động, sức ép chi phí đầu vào gia tăng, sự thiếu hụt nguồn nguyên liệu đầu vào…
Bên cạnh đó, các vấn đề về nhân công, tài xế, kho bãi, giá cước vận tải biển tăng cao, tình trạng thiếu hụt container, thiết bị bốc dỡ và tàu chuyên chở vẫn đang khiến các chuỗi cung ứng đối mặt áp lực lớn. Các thị trường XK trọng điểm đang có xu hướng tăng cường áp dụng nhiều biện pháp để phòng, chống dịch, gây khó khăn cho hoạt động XK của DN”, ông Lê Huỳnh Minh Tú - Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh thông tin.
Bà Ann Marie Yastishock, Giám đốc USAID Việt Nam cho biết, Hoa Kỳ là một trong những thị trường XK lớn nhất của các DN tại TP Hồ Chí Minh. USAID thông qua Dự án Tạo thuận lợi thương mại (Dự án USAID TFP) luôn xem TP Hồ Chí Minh là đối tác chiến lược trong các hoạt động tạo thuận lợi thương mại.
Thời gian qua, dự án USAID TFP đã triển khai các báo cáo “cải thiện hoạt động thương mại và logistics tại cảng Cát Lái và khu vực lân cận tại TP Hồ Chí Minh”, tổ chức các hoạt động đào tạo liên quan đến xuất xứ hàng hóa trong các Hiệp định thương mại tự do Việt Nam đã ký kết. Các hoạt động này có nét tương đồng với các giải pháp của “Đề án phát triển XK trên địa bàn TP Hồ Chí Minh đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030”.
Đề án đặt mục tiêu tăng trưởng XK bình quân 9,5%/năm trong giai đoạn 2021-2025 và 9%/năm trong giai đoạn 2026-2030. Kim ngạch XK của thành phố đến năm 2025 ước đạt 70 tỷ USD và đến năm 2030 đạt 108 tỷ USD. Tuy nhiên, hiện nay hoạt động XK hàng hóa tại TP Hồ Chí Minh vẫn còn một số hạn chế. Trong đó, thủ tục hành chính của hải quan, kiểm tra chuyên ngành dù đã có nhiều cải thiện nhưng vẫn bị DN đánh giá là chưa tiện lợi. Vì vậy, cải cách và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, cung cấp dịch vụ công trực tuyến cần được đẩy mạnh, nhất là trong định hướng phát triển TP Hồ Chí Minh trở thành trung tâm dịch vụ XK của cả vùng phía Nam.
Ông Đặng Thái Thiện, Phó Phòng Giám sát quản lý Hải quan, Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh cho biết: “Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh đã chủ động điều hành công tác ứng với từng giai đoạn, đảm bảo thông quan hàng hóa NK để kịp thời phục vụ công tác chống dịch và không để đứt gãy hoạt động XNK tại các cửa khẩu. Ngoài ra, Hải quan thành phố cũng đã thành lập tổ phản ứng nhanh thông quan hàng hóa phục vụ phòng, chống dịch và tổ thường trực chống ùn tắc hàng hóa tại cửa khẩu”.
Ông Đặng Thái Thiện cũng khuyến nghị các DNXK trong thời gian tới cần tận dụng các Hiệp định thương mại tự do đã có hiệu lực đối với Việt Nam. Đồng thời, DN cũng cần nâng cao năng lực cạnh tranh như: Đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, tiết giảm chi phí…; Tuân thủ quy tắc xuất xứ để tránh các biện pháp phòng vệ thương mại và lẩn tránh phòng vệ thương mại của các nước NK; Tuân thủ nghiêm các quy định về phòng, chống dịch COVID-19 tại DN để đảm bảo không bị đứt gãy việc sản xuất kinh doanh… để vừa cạnh tranh được với thị trường trong nước và cả thị trường nước ngoài.
Tháo gỡ khó khăn hoạt động thông quan hàng hóa tại cửa khẩu biên giới phía Bắc 
Doanh nghiệp vẫn khó khăn và “khát” lao động 
