Giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Làm mới động lực tăng trưởng hiện có và tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới

Sáng 20/6, sau khi kết thúc phần chất vấn và trả lời chất vấn đối với Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đã chất vấn Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hoà Bình. ĐBQH Mai Khanh (Ninh Bình) đề cập đến những rủi ro, thách thức, như chiến tranh thương mại, việc áp thuế đối ứng của Mỹ và chất vấn các giải pháp tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, đạt mục tiêu tăng trưởng 8% năm 2025, tạo nền tảng tăng trưởng hai con số thời gian tới? ĐBQH Tạ Văn Hạ (Quảng Nam) băn khoăn, trước bối cảnh Chính phủ Hoa Kỳ áp thuế 46% lên một số sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, Chính phủ có giải pháp gì, chiến lược thương mại dài hạn ra sao?

ĐBQH Đặng Thị Bảo Trinh (Quảng Nam) cho rằng, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp là nhiệm vụ lớn, tác động sâu rộng, nhiều địa phương còn vướng mắc cần được tháo gỡ, như việc sắp xếp cán bộ, bố trí lại trụ sở dôi dư. Phó Thủ tướng có giải pháp gì để bộ máy hoạt động thông suốt, không bị gián đoạn? ĐBQH Trần Văn Tiến (Vĩnh Phúc) chất vấn giải pháp trọng tâm giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài...

Cảm ơn câu hỏi của các đại biểu, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hoà Bình cho biết, báo cáo của Chính phủ đã xác định hai mục tiêu 100 năm, trong đó, lựa chọn năm nay tăng trưởng 8%, những năm tiếp theo không dưới 10%. Trong bối cảnh khó khăn, trước hết, Chính phủ làm mới các động lực tăng trưởng hiện có, thúc đẩy các công trình trọng điểm quốc gia; tìm kiếm, phát triển các động lực tăng trưởng mới, như tăng trưởng xanh, công nghệ tuần hoàn, chip bán dẫn, AI... Đảng, Nhà nước có những chủ trương hết sức quyết liệt như phát triển kinh tế tư nhân, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số quốc gia, đổi mới tư duy trong xây dựng thể chế, tháo gỡ nguồn lực cho phát triển...

Để đảm bảo ổn định, Chính phủ sẽ tăng cường điều hành kinh tế tài khoá, nền tài chính quốc gia một cách linh hoạt, phù hợp, khơi thông các nguồn lực trong nhân dân, đề xuất Đảng, Quốc hội có những giải pháp huy động các nguồn lực mới, như phát triển trung tâm tài chính tại Việt Nam.

Một trong những giải pháp rất quan trọng đang tiến hành, thu hút sự quan tâm của trong và ngoài nước là cuộc cách mạng về tổ chức, sắp xếp lại địa giới hành chính cấp tỉnh, bỏ chính quyền cấp huyện và tổ chức bộ máy khoa học hơn. "Việc sắp xếp lại giang sơn, tổ chức lại chính quyền địa phương 2 cấp là chủ trương lớn, được xã hội hoan nghênh, chúng ta hướng tới nhiều mục tiêu, trong đó có hỗ trợ cho phát triển. Chúng ta tạo ra bộ máy chính quyền gần dân, xoá bỏ trung gian, có quy mô đủ lớn, tổ chức bộ máy tinh gọn, đội ngũ cán bộ tinh gọn, tinh giảm biên chế...", Phó Thủ tướng khẳng định.

Ông cũng thừa nhận, việc chính quyền địa phương 2 cấp mới được triển khai, sẽ vận hành từ 1/7/2025 chắc chắn sẽ có những khó khăn, đây là điều Đảng, Chính phủ, Quốc hội cũng lường thấy. Để tháo gỡ khó khăn, Chính phủ sẽ khẩn trương xây dựng, hoàn thành hệ thống nghị định để tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương. Đây cũng là nguyện vọng nhiều năm nay của các cấp chính quyền địa phương.

 Hơn 100 nhiệm vụ cấp huyện chuyển cho tỉnh, gần 600 nhiệm vụ cấp huyện chuyển về xã. nên vận hành và hiểu ngay là điều không hề dễ dàng. Chính phủ đã tổ chức tập huấn cho toàn quốc, có cơ chế giải đáp những yêu cầu của cơ sở: Chính phủ và các bộ, ngành thiết lập đường dây nóng công khai trên toàn quốc; ứng dụng AI, triển khai trợ lý ảo có thể cung cấp thông tin và 1.800 dịch vụ công cho người dân, giải quyết ngay tất cả câu hỏi về chính quyền cơ sở, thủ tục hành chính; Chính phủ duy trì việc kiểm tra, có các Ban chỉ đạo hướng dẫn địa phương...

"Đối với Bộ Chính trị, vẫn duy trì 19 đoàn do các đồng chí Bộ Chính trị, Ban Bí thư làm trưởng đoàn theo sát các địa phương, kịp thời giải đáp khó khăn, vướng mắc. Đối với cán bộ, để giảm áp lực cho trung tâm hành chính, đã duy trì một bộ phận cán bộ và trụ sở cấp tỉnh nơi sáp nhập để kiểm sát tại chỗ và hướng dẫn", Phó Thủ tướng Nguyễn Hoà Bình thông tin. Cùng với đó, có nhiều giải pháp với cán bộ về nơi mới: bố trí chỗ ở, chỗ học cho con em, xe bus về quê cuối tuần miễn phí...

"Chưa nên đặt ra câu chuyện 46%" vì Chính phủ đang tích cực đàm phán

Về ứng phó việc áp thuế 46%, Phó Thủ tướng cho biết, hiện chúng ta "chưa nên đặt ra câu chuyện 46%", vì đang trong quá trình đàm phán, và nỗ lực của chúng ta đang thể hiện quyết tâm trong vấn đề này. "Thời gian vừa qua, chúng ta đã chứng kiến những câu chuyện nỗ lực từ cấp cao nhất, ngay lập tức, Tổng Bí thư Tô Lâm điện đàm với phía Mỹ, Thủ tướng đã làm rất nhiều việc để 46% không xảy ra. Với việc này, những khó khăn của doanh nghiệp sẽ được tháo gỡ phần nào. Hiện đoàn đàm phán của Chính phủ đang tích cực đàm phán, cố gắng đạt mục tiêu như vậy" - ông nhấn mạnh.

Tuy nhiên, trước những biến động khó lường, Phó Thủ tướng cũng cho rằng, chúng ta cần có chiến lược dài hơi: "Chính phủ đã chủ động tái cơ cấu nền kinh tế, phát huy lợi thế của các hiệp định thương mại tự do đã ký kết với nhiều quốc gia, không chỉ phụ thuộc vào 1 thị trường, thế giới còn rất rộng, chúng ta đang tìm kiếm các thị trường mới, hỗ trợ các doanh nghiệp thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá cho các thị trường mới; tăng cường thay đổi hàng xuất khẩu, chế biến sâu hơn, không chỉ xuất khẩu rau quả tươi mà còn thay đổi nền sản xuất trong nước, chế biến để tạo ra tăng trưởng cao hơn".

"Với việc đa dạng thị trường, tái cơ cấu nền kinh tế, chúng ta có thể ứng phó với những biến động khó lường. Trong trường hợp có rủi ro gì đó, Chính phủ bằng các giải pháp về thuế, về phí sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn", Phó Thủ tướng Chính phủ cam kết.

Nhận định khiếu nại, tố cáo kéo dài vượt cấp là vấn đề nóng, Phó Thủ tướng Nguyễn Hoà Bình cho hay, Tổng Bí thư Tô Lâm cách đây ít lâu đã làm việc với Chính phủ, Thanh tra Chính phủ, hiện nay còn 226 vụ việc kéo dài vượt cấp, đồng chí yêu cầu trước 30/6/2025 phải giải quyết những vụ việc này.

Chính phủ đã thành lập các đoàn đến các địa phương, cùng với địa phương giải quyết các vụ việc. Đến nay, nhiều địa phương làm rất tốt, như Nam Định, Hà nội, đã chủ động rà soát, giải quyết, đối thoại, tạo sự đồng thuận với người dân. "Chúng tôi đã đi 20 địa phương, nhiều vụ đã giải quyết dứt điểm, phần lớn. Những địa phương còn lại tiếp tục giải quyết theo tinh thần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân nhưng tuân thủ pháp luật", Phó Thủ tướng nhấn mạnh thêm.