Giải ngân đầu tư công "có cải thiện nhưng vẫn rất chậm"

Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 7, ngày 19/1, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến việc bổ sung kế hoạch đầu tư vốn nước ngoài từ số vốn chưa phân bổ và điều chỉnh, dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương (NSTW) giai đoạn 2021-2025 cho danh mục dự án của các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương (đợt 2).

Bảo đảm các dự án thay thế phải thực sự cần thiết

Báo cáo về bổ sung kế hoạch đầu tư vốn nước ngoài từ số vốn chưa phân bổ và điều chỉnh, dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Trung uơng giai đoạn 2021-2025 cho danh mục dự án của các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương (đợt 2), Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho biết, trong tổng số vốn đầu tư công trung hạn từ vốn ngân sách trung ương là hơn 1 triệu tỉ đồng, thì số vốn còn lại của kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 là 639.061 tỉ đồng. Trong số này, có 242.075 tỉ đồng dự kiến bố trí cho 565 dự án khởi công mới, còn lại chưa phân bổ chi tiết vốn.

Trên cơ sở các nguyên tắc, tiêu chí bố trí vốn nêu trên, Chính phủ đã rà soát và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về 340 dự án của các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã đủ thủ tục đầu tư theo quy định tại Điều 52 Luật Đầu tư công. Đồng thời, bổ sung kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn nước ngoài giai đoạn 2021-2025 cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương từ số vốn nước ngoài chưa phân bổ để thực hiện 42 dự án chuyển tiếp, khởi công mới thuộc danh mục Chính phủ đã báo cáo Quốc hội.

Thẩm tra Tờ trình, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Phú Cường đề nghị Chính phủ khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 cho từng dự án theo đúng quy định của pháp luật, đồng thời đề nghị lưu ý việc thay thế dự án trong danh mục phải là các dự án thực sự cần thiết, đã có đủ thủ tục đầu tư và bảo đảm không vượt tổng số dự án, kế hoạch đầu tư vốn NSTW theo ngành, lĩnh vực Quốc hội đã quyết nghị cho từng bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tại Nghị quyết số 29. Việc bố trí vốn cho các dự án thay thế, các dự án điều chỉnh bổ sung phải tập trung, tránh dàn trải, không bố trí cho các dự án mới có tỷ trọng vốn phải chuyển tiếp sang giai đoạn sau quá lớn, bảo đảm đúng quy định. Ưu tiên bố trí vốn cho các dự án sử dụng vốn ODA; Điều chỉnh (tăng/giảm) kế hoạch đầu tư vốn NSTW đảm bảo phù hợp với quy định của Luật Đầu tư công, Nghị quyết số 29/2021/QH15 của Quốc hội và phải đảm bảo mục tiêu, hiệu quả dự án.

Không bố trí vốn dàn trải nhằm đảm bảo hiệu quả đầu tư

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, Chính phủ rà soát kỹ danh mục các dự án, việc bố trí vốn phải tập trung, không dàn trải nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư. Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cũng nêu rõ, việc tiến hành thay thế, điều chỉnh dự án nhưng không làm thay đổi mức vốn theo cơ cấu ngành, lĩnh vực được Quốc hội quyết định. Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, địa phương cần rút kinh nghiệm, chú trọng công tác xây dựng kế hoạch, bảo đảm kế hoạch sát với yêu cầu thực tế. Kế hoạch cũng cần phối hợp chặt chẽ với nguồn lực dành cho chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, đẩy nhanh tiến độ thực hiện giải ngân các dự án để chương trình sớm phát huy hiệu quả, tạo chuyển biến rõ rệt trong xã hội.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đề nghị, Chính phủ giải trình làm rõ nội dung nguyên nhân chậm giải ngân đầu tư công là do công tác chuẩn bị đầu tư chậm, phân bổ chậm, đưa ra những báo cáo về công tác chuẩn bị đầu tư cho đến nay; chú trọng đến cách thức tổ chức thực hiện trong từng lĩnh vực, từng dự án; cá thể hóa trách nhiệm; tăng cường công tác giám sát của Ủy ban Tài chính - Ngân sách.

Chủ tịch Quốc hội đồng tình với quan điểm trong báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính – Ngân sách, đồng thời cho rằng, cần chú trọng bảo đảm nguyên tắc điều hòa linh hoạt giữa kế hoạch đầu tư công trung hạn và gói chính sách tài khóa tiền tệ, nhất là đầu tư công cần được áp dụng ngay trong lần phân bổ này.

Giải trình thêm tại phiên làm việc, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc đồng tình với đánh giá việc giải ngân chậm. Bộ sẽ tiếp tục đôn đốc thủ tục đầu tư các dự án còn lại, đảm bảo tiến độ công tác chuẩn bị đầu tư. Trong trường hợp thay đổi dự án sẽ không được tăng dự án, chia nhỏ dự án, rà soát kỹ tính cần thiết, tính hiệu quả, ý nghĩa dự án thay thế để đảm bảo kế hoạch sát thực tiễn, tránh lập kế hoạch thì cao mà giải ngân thấp.

Nhấn mạnh sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái cũng cho rằng giải ngân đầu tư công chậm là vấn đề nhức nhối, dù đã bàn bạc và thảo luận nhiều năm nhưng chưa đẩy nhanh được. Lý do là khâu chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, tổ chức thực hiện. Thời gian qua tuy có cải thiện nhưng vẫn rất chậm nên “Chính phủ xin hứa đẩy nhanh hơn nữa”.

Về việc phối hợp linh hoạt giữa vốn đầu tư công trung hạn và chương trình phục hồi kinh tế, Phó Thủ tướng cho biết sắp tới sẽ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự án nào nằm trong các chương trình đầu tư công trung hạn, hay chương trình phục hồi kinh tế để thực hiện giải ngân.

Sau khi thảo luận, 100% thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt đã biểu quyết tán thành với Chính phủ về chủ trương bổ sung kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn nước ngoài giai đoạn 2021-2025 từ số vốn chưa phân bổ (8.208,361 tỷ đồng cho 49 dự án); tiếp tục phân bổ vốn giai đoạn 2021-2025 cho các dự án đã đủ thủ tục đầu tư theo quy định (88.099,585 tỷ đồng  cho 340 dự án) và điều chỉnh vốn hợp lý giữa các dự án để tăng cường hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư.