Adenovirus gây bệnh đau mắt đỏ?
Theo các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương, Adenovirus là loại virus phổ biến, có thể gây bệnh quanh năm nhưng thường tăng mạnh vào thời điểm giao mùa hoặc mùa hè, khi trẻ có nhiều hoạt động ngoài trời và tiếp xúc đông người.
Đưa con đến Bệnh viện Nhi Trung ương khám trong tình trạng sốt cao, ho kéo dài và tiêu chảy, chị Nguyễn Thị Thương (30 tuổi, Hà Nội) cho biết, cháu được chẩn đoán mắc Adenovirus. "Ban đầu tôi chỉ nghĩ cháu ốm sốt thông thường, ở nhà cho dùng thuốc hạ sốt nhưng 3 ngày không đỡ, có biểu hiện tiêu chảy nên cho vào viện, không ngờ con lại mắc virus này", chị Thương cho biết.
Bệnh viện Nhi Hà Nội ghi nhận nhiều trẻ mắc Adenovirus đến khám. Theo BS Nguyễn Sỹ Đức, Phó Trưởng khoa Bệnh nhiệt đới, Adenovirus có thể gây nhiều bệnh lý khác nhau, nhưng phổ biến nhất là các bệnh đường hô hấp như: Viêm mũi họng, viêm họng, viêm amidan xuất tiết, viêm tai giữa, viêm thanh quản, viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi.
Ngoài ra, virus còn có thể gây viêm kết mạc mắt, viêm giác mạc, viêm bàng quang, viêm dạ dày - ruột với các biểu hiện buồn nôn, nôn và tiêu chảy. Một số trường hợp hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm có thể xuất hiện viêm não, viêm màng não hoặc tổn thương đa cơ quan, đặc biệt ở trẻ suy giảm miễn dịch.
Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ từ 6 tháng đến 5 tuổi, trong đó nhóm trẻ dưới 2 tuổi có nguy cơ cao hơn do hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện.
BS Đức cho hay, đa số trẻ mắc bệnh ở mức độ nhẹ hoặc trung bình và tự khỏi sau khoảng một tuần. Tuy nhiên, với trẻ sinh non, trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính, suy dinh dưỡng, đang điều trị các bệnh làm suy giảm miễn dịch hoặc mắc các bệnh lý mạn tính khác, Adenovirus có thể gây diễn biến nặng hơn, cần nhập viện điều trị và theo dõi sát.
Theo Bộ Y tế, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm và một số cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ghi nhận số trường hợp mắc bệnh do Adenovirus có xu hướng gia tăng, chủ yếu ở trẻ em. Tuy nhiên, đến nay chưa ghi nhận diễn biến bất thường về tác nhân gây bệnh, quy mô dịch hoặc mức độ nặng trong cộng đồng. Ngành Y tế đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình, tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ổ dịch.
Bộ Y tế cũng khẳng định, đau mắt đỏ hay viêm kết mạc có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như virus, vi khuẩn, dị ứng hoặc các tác nhân kích thích. Virus Adeno là một trong những nguyên nhân thường gặp, nhưng không phải tất cả trường hợp đau mắt đỏ đều do virus Adeno. Người dân không nên tự xác định nguyên nhân hoặc tự mua thuốc điều trị khi chưa được nhân viên y tế tư vấn.
Adenovirus lây nhiễm như thế nào?
Vừa qua, Bệnh viện Nhi Trung ương ghi nhận chùm ca bệnh lây ở virus Adeno ở bể bơi công cộng. Đó là một nhóm học sinh học bơi và trong đó có 4/5 trẻ bị lây nhiễm chéo lẫn nhau. Điều này cho thấy đây là một trong những môi trường có nguy cơ lây nhiễm nếu không đảm bảo vệ sinh và giãn cách hợp lý.
Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), virus Adeno có thể lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp, nước mắt, tiếp xúc trực tiếp với người mắc bệnh, bàn tay, đồ dùng và các bề mặt bị nhiễm virus. Virus cũng có thể lây trong môi trường sinh hoạt tập trung như gia đình, trường học, khu vui chơi, cơ sở chăm sóc trẻ em và bể bơi nếu điều kiện vệ sinh, xử lý nước hoặc vệ sinh bề mặt không được bảo đảm.
Hiện đang là thời gian nghỉ hè, du lịch và tổ chức nhiều hoạt động tập trung đông người, trong đó trẻ em thường xuyên tham gia các lớp học, khu vui chơi và hoạt động bơi lội. Đây là điều kiện làm tăng cơ hội tiếp xúc gần và lây truyền bệnh. Người dân cần chủ động phòng bệnh nhưng không hoang mang, không lan truyền những thông tin chưa được kiểm chứng.
Adenovirus hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và cũng chưa có vaccine phòng ngừa, chủ yếu là điều trị triệu chứng, hỗ trợ nâng đỡ thể trạng và theo dõi sát diễn biến bệnh.
Để phòng bệnh, Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch. Không dùng tay chưa rửa sạch để dụi hoặc chạm vào mắt, mũi, miệng.
Không dùng chung khăn mặt, khăn tắm, gối, chăn, kính mắt, mỹ phẩm, thuốc nhỏ mắt, kính áp tròng và hộp đựng kính áp tròng. Giặt riêng khăn, vỏ gối và các vật dụng của người mắc bệnh; thường xuyên làm sạch các bề mặt hay tiếp xúc như tay nắm cửa, điện thoại, đồ chơi và bàn học.
Sử dụng gạc sạch, bông hoặc khăn giấy dùng một lần để lau ghèn và dịch tiết quanh mắt; bỏ ngay sau khi sử dụng và rửa sạch tay. Không sử dụng chung một lọ thuốc hoặc cùng một đầu lọ thuốc cho mắt đang viêm và mắt chưa có triệu chứng. Người đang đeo kính áp tròng cần ngừng sử dụng cho đến khi hết triệu chứng và được nhân viên y tế tư vấn.
Không tự mua hoặc sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, thuốc kháng virus, thuốc phối hợp hoặc thuốc có chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Kháng sinh không có tác dụng đối với viêm kết mạc do vi rút; sử dụng thuốc nhỏ mắt không đúng có thể làm bệnh kéo dài hoặc gây tổn thương giác mạc và ảnh hưởng thị lực. Không đắp lá, nhỏ sữa mẹ hoặc sử dụng các dung dịch không bảo đảm vô khuẩn vào mắt.
Người có biểu hiện đỏ mắt, chảy nước mắt, nhiều ghèn, sốt, ho hoặc đau họng cần hạn chế tiếp xúc gần, không dùng chung vật dụng và không đến bể bơi. Trẻ đang có triệu chứng nên được nghỉ ngơi tại nhà nếu không thể bảo đảm vệ sinh cá nhân hoặc phải tiếp xúc gần với nhiều trẻ khác. Việc đi học, đi làm trở lại cần căn cứ vào tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của cơ sở y tế, nhà trường hoặc cơ quan.
Người dân cần đến cơ sở y tế khi có một trong các biểu hiện: Đau nhức mắt; sợ ánh sáng; nhìn mờ; đỏ mắt nhiều; mi mắt sưng nề; có giả mạc; sốt cao kéo dài; khó thở; trẻ mệt nhiều, li bì, bỏ ăn hoặc bỏ bú; triệu chứng nặng lên hoặc không cải thiện. Trẻ sơ sinh có biểu hiện đỏ mắt hoặc chảy dịch mắt cần được đưa đi khám ngay.
Đối với trường học, cơ sở chăm sóc trẻ em, Bộ Y tế khuyến cáo thường xuyên theo dõi sức khỏe của trẻ; phát hiện sớm trường hợp có sốt, ho, đau họng, đỏ mắt hoặc rối loạn tiêu hóa; thông báo cho gia đình và hướng dẫn trẻ được khám khi cần thiết.
Với các bể bơi, phải bảo đảm nước sạch, thông khí, vệ sinh đồ chơi và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc. Các cơ sở bơi lội cần duy trì chất lượng nước và nồng độ chất khử khuẩn theo quy định, vệ sinh khu vực thay đồ, tay vịn và các dụng cụ dùng chung.
Một trong những sai lầm phổ biến hiện nay là nhiều phụ huynh tự ý sử dụng kháng sinh ngay khi trẻ sốt hoặc ho kéo dài. Các bác sĩ nhấn mạnh, Adenovirus là bệnh do virus gây ra nên kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng tiêu diệt virus. Kháng sinh chỉ được sử dụng khi có bằng chứng bội nhiễm vi khuẩn và phải do bác sĩ chỉ định sau khi thăm khám.
Việc lạm dụng kháng sinh không những không giúp bệnh khỏi nhanh hơn mà còn làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh, gây nhiều tác dụng không mong muốn và ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.
