Theo số liệu Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) công bố hôm 4/9, chỉ số giá lương thực FAO đạt trung bình 133,3 điểm trong tháng 8/2026, tăng 1,9% so với tháng 7 và tăng 2,5% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đây là mức cao nhất kể từ tháng 11/2022. Tuy nhiên, chỉ số này vẫn thấp hơn 16,8% so với mức đỉnh lịch sử vào tháng 3/2022. Chỉ số phản ánh biến động giá quốc tế của một nhóm mặt hàng lương thực được giao dịch trên thế giới, không phải giá bán lẻ thực phẩm tại từng quốc gia.
Điểm đáng chú ý là giá của cả 5 nhóm hàng mà FAO theo dõi, gồm ngũ cốc, dầu thực vật, thịt, sữa và đường, đều tăng trong tháng 8.
Trong đó, đường tăng mạnh nhất, tới 11,9% chỉ trong một tháng, lên mức cao nhất kể từ tháng 6/2025.
FAO lý giải thời tiết nóng và khô kéo dài khiến dự báo năng suất củ cải đường tại Liên minh châu Âu bị hạ xuống, trong khi điều kiện thời tiết liên quan đến El Niño đe dọa sản lượng tại một số nước sản xuất lớn ở châu Á. Sản lượng đường thấp hơn tại vùng Trung-Nam Brazil, một trong những trung tâm sản xuất đường quan trọng nhất thế giới, cũng khiến thị trường thêm lo ngại.
Giá ngũ cốc tăng 2,2%, lên mức cao nhất kể từ tháng 5/2024. Giá lúa mì quốc tế tăng 2,6% trong tháng và cao hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu là hoạt động xuất khẩu qua biển Đen tiếp tục gặp khó khăn, trong khi thời tiết nóng, khô làm xấu đi triển vọng sản xuất tại nhiều khu vực của châu Âu.
Giá ngô cũng tăng 2,5%, do lo ngại về năng suất tại một số khu vực trồng ngô của Mỹ và Liên minh châu Âu, cùng nhu cầu lớn từ ngành thức ăn chăn nuôi và sản xuất ethanol. FAO đồng thời cho biết những gián đoạn liên quan đến eo biển Hormuz làm dấy lên lo ngại về khả năng cung ứng đầu vào cho sản xuất nông nghiệp, qua đó tạo thêm sức ép lên giá.
Ở các nhóm hàng khác, giá dầu thực vật tăng 0,6%, lên mức cao nhất kể từ tháng 6/2022, chủ yếu do giá dầu cọ và dầu đậu tương tăng. Thị trường dầu cọ chịu tác động từ nhu cầu nhập khẩu mạnh và lo ngại El Niño có thể ảnh hưởng đến sản lượng tại Đông Nam Á.
Giá các sản phẩm sữa tăng 2,3%, một phần do nguồn cung sữa tại Liên minh châu Âu bị thu hẹp trong điều kiện thời tiết nóng và khô. Giá thịt tăng khoảng 1%, với giá thịt gia cầm, thịt lợn và thịt cừu cùng đi lên.
Cùng ngày, FAO cũng hạ dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu năm 2026 xuống 2,98 tỷ tấn, thấp hơn 2% so với mức kỷ lục của năm 2025. Nếu dự báo này trở thành hiện thực, đây sẽ là mức giảm sản lượng theo năm đáng kể.
Sản lượng ngô toàn cầu hiện được dự báo ở mức 1,309 tỷ tấn. Trong khi đó, dự báo sản lượng lúa mì được nâng lên 810,7 triệu tấn, còn sản lượng gạo thế giới được dự báo giảm 1,9% xuống 553,1 triệu tấn trong niên vụ 2026-2027.
Lượng ngũ cốc tồn kho toàn cầu vào cuối các niên vụ năm 2027 được dự báo đạt 947,2 triệu tấn. Tỷ lệ tồn kho so với nhu cầu sử dụng dự kiến ở mức 31,6%, chỉ thấp hơn nhẹ so với mùa trước.
Theo FAO, con số này cho thấy tình hình nguồn cung ngũ cốc toàn cầu vẫn tương đối ổn nếu xét theo các mức lịch sử. Vì vậy, sức ép giá hiện nay không chỉ xuất phát từ lượng lương thực thực tế trên thị trường, mà còn từ tâm lý lo ngại trước hàng loạt rủi ro có thể cùng lúc ảnh hưởng tới sản xuất và vận chuyển.
Chuyên gia Kinh tế trưởng FAO Maximo Torero nhận định, đợt tăng giá trong tháng 8 là dấu hiệu cho thấy “phần bù rủi ro” đang quay trở lại thị trường lương thực, khi các cú sốc khí hậu, căng thẳng địa chính trị và gián đoạn logistics cùng làm gia tăng lo ngại về nguồn cung trong thời gian tới.
