Ghi chép ở Đài Loan

Nhiều người biết đến Đài Loan từ những tiểu thuyết lãng mạn của nhà văn Quỳnh Dao thịnh hành hồi thập niên 70 của thế kỷ trước, sau này nhiều bộ phim được chuyển thể từ tiểu thuyết của bà cũng rất "ăn khách". 

Qua đó, Đài Loan hiện ra như một "hòn đảo xinh đẹp - Formosa" đúng như cái tên nó được người châu Âu đặt cho từ rất lâu.

1. Có thể coi đây là một quốc đảo gồm có đảo Đài Loan lớn nhất và một số quần đảo khác. Nằm trong vành đai "núi lửa" Thái Bình Dương, phần lớn diện tích là đồi núi với khí hậu ôn hòa nên Đài Loan đa dạng về cảnh quan tự nhiên. 

Dân cư Đài Loan hiện nay đa số là người Hoa nhưng các tộc người bản địa luôn được coi trọng và các mặt kinh tế - xã hội phát triển không thua kém người Hoa. Thậm chí những "đặc sản" về nông sản, sản phẩm văn hóa nổi tiếng hiện nay được ngành du lịch quảng bá là của các tộc người "thổ dân" có mặt trên đảo Đài Loan từ hàng ngàn năm trước.

Nếu nhìn Đài Loan từ hạ tầng cơ sở và công trình xây dựng ở các thành phố lớn thì có thể nhận xét, cảnh quan và kiến trúc hiện đại nhưng… đơn điệu, hướng đến tính hiệu quả chứ không phải tính mỹ thuật. 

Hệ thống giao thông công cộng phát triển tất cả các loại hình: đường hàng không, xa lộ cao tốc, xe lửa, xe bus, đường trên cao, cầu vượt… tuy không rộng lớn nhưng "phủ kín" từ Bắc xuống Nam, Đông sang Tây trong diện tích khoảng gần 36 ngàn km²2. 

Địa hình đồi núi nên nhiều đoạn đường thực chất là những cầu cạn uốn lượn theo sườn núi hay dòng sông. Trong các thị trấn và thành phố dưới lòng đường và trên vỉa hè mỗi bên đều có hai hệ thống cống thoát nước rất lớn, cứ khoảng 5m có một miệng cống, nắp cống bằng gang đúc có nhiều khe hở. Giải pháp này giúp thoát nước rất nhanh nhất là vào mùa mưa bão.

Nhìn trên bản đồ địa hình Đài Loan có một đặc điểm gần giống khu vực Cần Giờ TP HCM: nhiều sông lớn nhỏ hình thành từ những ngọn núi hoặc do bờ biển xâm thực. Vì vậy các thành phố có nhiều cây cầu hầu hết thiết kế đơn giản kiểu cầu dây văng. Mùa này nước cạn lòng sông hẹp, một bên bờ được xây kè chống sụt lở còn bên kia là bãi bồi. Phía bờ kè luôn có vườn hoa thảm cỏ cùng với bãi đậu xe hơi cho những chung cư gần đó.

Có lẽ không bị sức ép về dân số nên các thành phố ít có công trình cao tầng và "hoành tráng", kiểu dáng và màu sắc của phố xá nhà ở khách sạn chủ yếu màu xám, nâu nhạt… không rực rỡ như "đại lục" ngoại trừ mấy khu Chợ đêm phục vụ du khách. Nhưng từ bãi biển đến đồi núi, từ đường phố trung tâm đến xóm làng… tất cả đều rất sạch sẽ do ý thức của mọi người. Vỉa hè lát loại đá tự nhiên nhẵn nhưng không trơn trượt. 

Trên vỉa hè và dưới lòng đường dù hẹp vẫn có nhiều đoạn kẻ vạch dành đậu xe hơi và xe máy, xe đạp cũng được nhiều người sử dụng nên phần lớn đường thành phố có làn dành riêng cho xe đạp. Cây xanh bao phủ khắp nơi, một khoảng trống nhỏ cũng trở thành thảm cỏ xanh hay bồn hoa rực rỡ.

2. Các thành phố lớn ở Đài Loan đều có chợ đêm, tuy được hình thành chưa lâu nhưng đã trở thành một trong những sản phẩm du lịch chủ yếu và mang lại nguồn lợi lớn cho người dân địa phương. Đó là những khu phố đi bộ bố trí hàng quán hai bên, về khuya thì xe hàng được đẩy ra bán ngay trên đường. Ẩm thực ở chợ đêm nhiều nhất là đồ chiên nướng như hải sản (mực, hàu), gà, khoai lang, đậu hũ thúi, cơm chiên mì xào… trái cây bán trái hay ký, hoặc cắt miếng đựng trong hộp, tất nhiên không thể thiếu "đặc sản" trà sữa. 

Ngoài ra là hàng tiêu dùng, bánh kẹo của Đài Loan và một số "hàng hiệu" của thế giới… Các mặt hàng không quá đặc sắc nhưng đảm bảo an toàn thực phẩm và không lo hàng giả. Điều thú vị là ở Chợ đêm hầu hết các quầy hàng đều do thanh niên bán hàng một cách chuyên nghiệp, nhanh nhẹn và thân thiện. Nhộn nhịp nhưng không ồn ào, an ninh và sạch sẽ cũng là một ưu điểm để du khách lựa chọn đến đây.

Đi dạo chợ đêm nảy ra câu hỏi, vì sao chúng ta có nhiều loại hàng hóa độc đáo, ẩm thực đặc sắc mà không có một loại nào trở nên phổ biến như trà sữa Đài Loan: vì chưa biết "cải biến" thêm bớt gia vị nguyên liệu để phù hợp hơn với "giới trẻ thời @" hay vì chưa biết cách thức quảng bá tiếp cận với du khách? 

Vì sao chợ đêm và phố đi bộ ở TP HCM còn đơn điệu về hàng quán, ẩm thực và những sinh hoạt ở đó nên chưa thực sự là "không gian cho cộng đồng"? Vì sao không có nhiều người trẻ bắt đầu từ việc đầu tư và chăm lo những quầy hàng nho nhỏ không đòi hỏi nhiều vốn liếng và kỹ năng nhưng độc đáo, hơn là mơ tưởng đến những dự án "khởi nghiệp" hoành tráng?

3. Tòa tháp Đài Bắc thường biết đến tên gọi Toà nhà Taipei 101 là nơi mà ai đến Đài Loan cũng muốn check-in tại đây. Khởi công xây dựng năm 1999 và hoàn thành năm 2004 vào thời điểm đó là tòa nhà cao nhất thế giới: 509m cả cột anten với 101 tầng. 

Về hình dáng, tòa nhà như một thân cây tre với 8 khúc, biểu trưng cho sự tăng trưởng tốt, và mỗi khúc lại gồm 8 tầng vì trong văn hóa Trung Hoa, "bát" biểu trưng cho sự phồn vinh, sung mãn. 

Để đưa du khách lên tầng thứ 89 cách mặt đất 383,4m để có thể ngắm toàn cảnh thành phố Đài Bắc qua lớp kính dày trong suốt đã có hai thang máy vận hành ở tốc độ cao đến 1.010m/phút nên chỉ mất 39 giây. 

Từ đây đi cầu thang bộ lên 2 tầng nữa, từ tầng 91 lộ thiên ở độ cao 390m bạn có thể ngắm phong cảnh và hít thở không khí mát mẻ trong lành ngoài trời. Mỗi phía là một cảnh quan: nơi thì màu xanh bát ngát của rừng núi, nơi nhấp nhô những tòa nhà, nơi là những cây cầu qua những dòng sông chảy giữa thành phố, nơi nhìn xa xa là biển. 

Cũng ở tầng này có một phòng chiếu phim nhỏ, du khách có thể xem bộ phim về quá trình xây dựng và sự kiện khánh thành tòa nhà. Đi bộ xuống tầng 87 ta được tận mắt nhìn thấy quả cầu sắt mạ vàng khổng lồ nặng 6.000 kg được đặt ở đây với chức năng giữ thăng bằng cho tòa nhà khi gió bão hay động đất.

Là trung tâm tài chính thế giới ở Đài Loan nên Tòa nhà Taipei 101 được coi là biểu tượng của thành phố Đài Bắc và của đất nước Đài Loan về kiến trúc độc đáo vừa hiện đại vừa truyền thống, đồng thời là biểu tượng sức mạnh kinh tế của một trong "bốn con rồng châu Á".

Tác giả ở Đài Loan
Tác giả ở Đài Loan

Ở Đài Loan vẫn duy trì và phát triển một số nghề thủ công mỹ nghệ nổi tiếng của Trung Quốc, nhất là nghề chế tác đá quý. Thành phố nào cũng có cửa hàng đá quý thu hút rất nhiều du khách, nhất là khách châu Á vì đồ trang sức hay vật trang trí đều được giới thiệu là có chức năng hợp "phong thủy" hoặc có lợi cho sức khỏe. Đá ngọc các màu xanh, nâu, vàng hay trong suốt, san hô đỏ, kim cương rực rỡ, ngọc trai trắng tinh… phần lớn khai thác tại Đài Loan. 

Sản phẩm muôn hình vạn kiểu, giá cả cũng có nhiều mức khiến cho ai cũng có thể mua một món đồ hợp túi tiền. Sự chào mời nhiệt tình, giới thiệu kỹ lưỡng bằng ngôn ngữ của khách (tiếng Anh, Pháp, Nhật, Hàn, Việt…) càng làm cho nhiều du khách khó mà từ chối.

Tại nhiều trung tâm thương mại, nhà hàng, cửa hàng lớn nhỏ thường có người Việt được thuê để phục vụ du khách Việt, vì vậy du khách Việt đỡ phần ngại ngần và dễ dàng "mở hầu bao" mua sắm. 

Người Việt đã trở nên quen thuộc tại Đài Loan, đa phần là người trẻ "qua đây đi làm lấy tiền phụ giúp gia đình" bằng lao động hợp tác, làm osin, giúp việc nơi mua bán hay là những cô dâu Việt…

Nơi xứ người mà nghe thấy tiếng Việt từ nhiều vùng miền trong nước… bỗng thấy nao lòng… Bao giờ người Việt mình không còn phải theo nhau ra nước ngoài làm thuê dù là một nơi rất gần quê nhà, như ở Đài Loan?

Đài Bắc ngày 17-12-2017

Nguyễn Thị Hậu

Các tin khác

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Mối quan hệ Nga - Syria đang bước vào một giai đoạn mới, khi chuyến thăm mới nhất của Tổng thống lâm thời Syria tới Moscow đi cùng những cam kết được đánh giá là "món quà địa chính trị" dành cho Điện Kremlin. Trong bối cảnh các cục diện quyền lực ở Trung Đông tiếp tục dịch chuyển, những thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn phản ánh chiến lược dài hơi của Moscow trong việc củng cố vị thế khu vực và đối trọng ảnh hưởng phương Tây.

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do báo chí. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Cuộc biểu tình với hơn 100.000 người tham gia tại London vừa qua đánh dấu bước ngoặt mới của phe cực hữu trong việc đưa vấn đề nhập cư thành trung tâm chú ý trên chính trường Anh. Mặc dù những người biểu tình khẳng định đất nước đang "bị xâm lược", nhưng đằng sau những khẩu hiệu mạnh mẽ ấy là gì? Liệu đó có phải là sự thật hay chỉ là chiến lược chính trị của một phong trào đang lớn mạnh?

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

"Buồn" và "shock" là những gì mà cộng đồng nhận xét về vụ nam sinh lớp 7 túm tóc, nhấn đầu cô giáo ngay trong lớp học ở trường THCS Đại Kim, Định Công, Hà Nội. Trớ trêu thay, vụ việc đó lại xảy ra ngay sau khi Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về khen thưởng và xử phạt học sinh vừa được ban hành.

Bạn thân yêu

Bạn thân yêu

Ta thường nghe câu "Đời chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ". Thế mà có những mối quan hệ người trao đi không hy vọng gì nhận lại, bởi hoàn cảnh người nhận như tận cùng của hoạn nạn.

Phỏng vấn một KOL

Phỏng vấn một KOL

PV: Xin chào anh KOL! Anh cho độc giả một hình dung ngắn gọn về công việc của mình được chứ?