Sáng 26/3, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã có thông báo mới nhất kết luận về tình trạng đập Thủy điện Sông Tranh 2. Theo đó, EVN khẳng định 2 điều: nước tràn ra từ khe nhiệt chứ không có vết nứt trên đập bê tông; và các hiện tượng diễn ra thời gian qua không ảnh hưởng đến an toàn đập. Ngay sau đó, chúng tôi đã có trao đổi với các chuyên gia trong lĩnh vực thủy điện và nhận được nhiều ý kiến phản bác.
“Không nên chối quanh”
Theo thông tin EVN vừa cho biết, thì hiện tượng thấm nước trong các hành lang thu nước và thấm ra hạ lưu đập đã được phát hiện từ đầu tháng 2 năm nay. Lúc đó, các đơn vị trên công trường đã tiến hành xử lý thấm nhưng chưa có hiệu quả, nên nước tiếp tục chảy ra hạ lưu.
Từ ngày 18 đến 20/3, EVN đã đi trực tiếp kiểm tra toàn bộ thân đập, các hành lang thu nước và kết luận hiện tượng nước chảy từ thân đập ra phía hạ lưu là nước thấm tại 4 vị trí khe nhiệt K18, K21, K24, K28 và hai bên tường cánh của đập tràn (K11 và K16) tại các cao độ từ 138m đến 168m.
Nguyên nhân là do nước thấm không được thu gom hết về các hành lang thu nước trong thân đập để dẫn ra hạ lưu... EVN cũng khẳng định, họ đã cho cho thông rửa các lỗ khoan bị tắc, đục rãnh thoát nước, khoan các khe nhiệt thu nước vào hành lang thoát nước và đã giảm được 80% lượng nước thấm về hạ lưu.
Mặc dù thừa nhận hiện tượng thấm nước ra hạ lưu là chưa đúng với thiết kế và “gây phản cảm trong dư luận xã hội”, nhưng EVN vẫn khẳng định “nước thấm qua khe nhiệt chứ không phải qua các khe nứt của đập như báo chí đã đưa tin”. EVN cho rằng nguyên nhân chính của hiện tượng này là do hệ thống các ống bố trí trong các hành lang thu nước trong thân đập chưa đáp ứng tốt nhiệm vụ, một số ống thu nước bị tắc, nước bị ứ đọng nhiều trong các hành lang, không thoát hết về hố thu nước.
Cùng với đó, EVN cũng khẳng định “đập thuỷ điện Sông Tranh 2 chưa xuất hiện các vết nứt trong bê tông”, và “với mức độ thấm như hiện nay chưa ảnh hưởng đến an toàn đập”. Về những khẳng định này của EVN, chiều 26/3, PV Báo CAND đã liên hệ với GS.TS Nguyễn Thế Hùng – Phó Chủ tịch Hội Cơ học thủy khí Việt Nam, Tổ trưởng bộ môn cơ sở kỹ thuật thủy lợi (Khoa Xây dựng thủy lợi thủy điện ĐH Bách khoa Đà Nẵng), người đã trực tiếp đến khảo sát tại đập.
GS Nguyễn Thế Hùng đã phản bác những thông tin được EVN đưa ra. “Tôi đã trực tiếp vào khảo sát đập, thấy cả những vết nứt trên thân đập và hành lang đập, nước chảy tràn ra ở những vị trí đó, còn chối quanh gì nữa. Như thế này không thể nói được là vẫn an toàn. Việc này liên quan đến tính mạng và tài sản của hàng nghìn hộ dân, tức khắc phải có đoàn chuyên gia đa ngành vào khảo sát kỹ lưỡng lại một lần nữa”.
Đập Sông Tranh 2 có thể đã bị nứt
“EVN đang trốn tránh sự thật, rằng thân đập đã bị nứt, trong hầm nước vẫn chảy rất mạnh” - TS Đào Trọng Tứ - Ủy viên Thường trực Mạng lưới công tác vì nước, nguyên Phó Chủ tịch Ủy hội sông Mê Kông khẳng định. “Sông Tranh không chỉ là chuyện của cái đập mà còn là sinh mạng của hàng chục ngàn dân vùng hạ lưu. Tôi không tin EVN có thể giảm được 80% lượng nước rò rỉ chỉ trong vài ngày như vậy. Đó chỉ là biện pháp để trấn an dư luận... Việc làm cần thiết đầu tiên lúc này là phải sử dụng máy móc để dò xem thân đập có bị nứt hay không... Bằng nhiều năm kinh nghiệm về thủy điện, tôi khẳng định, đập Sông Tranh đã bị nứt”.
Cùng quan điểm trên, GS.TS Vũ Trọng Hồng – Chủ tịch Hội Thủy lợi Việt
| GS.TS Nguyễn Thế Hùng, Phó Chủ tịch Hội Cơ học Thủy khí Việt Ông Trần Nhơn, nguyên Thứ trưởng Bộ Thủy lợi: Cần xem lại công tác quản lý an toàn đập. Hội đồng nghiệm thu khoa học cũng nhiều “hội đồng chuột”. Không thể chấp nhận được hiện tượng rò rỉ nước tại Sông Tranh 2 hiện nay. Khâu thiết kế là “tổng quản”, rất quan trọng, nhưng ở Việt |
| Không lo ngại về động đất Liên quan đến những lo ngại về động đất có thể gây ra thảm họa, EVN cho rằng động đất kích thích xuất hiện trong thời gian gần đây tại khu vực công trình có cường độ thấp hơn cường độ tính toán trong thiết kế, qua kiểm tra cho thấy không ảnh hưởng đến chất lượng và an toàn của đập. Theo quy luật tự nhiên, các dư chấn của động đất kích thích có cường độ thấp hơn nhiều và sẽ giảm dần theo thời gian. |
| Từ thông cáo báo chí cho thấy: Sau hơn 1,5 tháng kể từ khi sự cố được phát hiện, Ban quản lý Thủy điện Sông Tranh 2 vẫn không xử lý được hiện tượng thấm nước qua đập nhưng sự việc này đã bị che giấu, hoặc xem nhẹ. Cho đến trước khi dư luận lên tiếng, EVN vẫn chưa đốc thúc thực hiện các biện pháp khắc phục triệt để sự cố. Ông Đặng Phong - Chủ tịch UBND huyện Bắc Trà My cũng khẳng định cho đến ngày 15/3, Ban quản lý dự án Thủy điện Sông Tranh và đơn vị chủ quản không hề cung cấp thông tin gì cho chính quyền địa phương. Lãnh đạo huyện Bắc Trà My - nơi công trình đứng chân chỉ biết đến vụ việc từ người dân ít ngày trước khi báo chí lên tiếng. Điều đó nói lên một phần nào ý thức trách nhiệm của đơn vị quản lý, khai thác thủy điện Sông Tranh 2 trước vấn đề nghiêm trọng có thể dẫn đến sự cố ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh mạng của hàng chục ngàn người dân.(Thân Lai) |