Đừng chỉ là hình thức

Nhân thời khắc chuyển đổi từ quý I sang quý II của năm 2013, có hai sự việc mà người viết bài này đặc biệt quan tâm và muốn có đôi lời bình luận: Đó là việc xử lý nhà siêu mỏng và việc xử phạt các bậc phụ huynh không đội mũ bảo hiểm (MBH) cho trẻ trên 6 tuổi khi tham gia giao thông bằng xe gắn máy tại Hà Nội.
Đây thực chất là hai vấn đề liên quan đến quản lý trật tự đô thị và bảo đảm an toàn giao thông.

Hẳn nhiều cư dân Hà Nội còn nhớ: Ngày 5/7/2011, trong buổi làm việc với các quận, huyện về việc xử lý nhà "siêu mỏng, siêu méo", ông Nguyễn Văn Khôi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã yêu cầu các quận, huyện phải đẩy nhanh tiến độ và phấn đấu xử lý dứt điểm trong tháng 10/2011. Chủ trương của chính quyền thành phố là tích cực vận động, thuyết phục người dân tự thỏa thuận để hợp khối. Trường hợp người dân không tự thỏa thuận được thì kiên quyết cưỡng chế.

Nói vậy song để giải quyết dứt điểm các trường hợp trên đâu có đơn giản.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội: Tính đến ngày 31/12/2012, trong số 597 trường hợp nhà "siêu mỏng, siêu méo" của Hà Nội, các quận, huyện đã xử lý được 345 trường hợp, còn "tồn đọng" 252 trường hợp. Lý do: Hiện việc xử lý nhà "siêu mỏng, siêu méo" tại một số địa phương chưa thực sự quyết liệt, hiệu quả, còn có biểu hiện né tránh, ngại va chạm. Cũng theo một lãnh đạo của Sở này thì đây là vấn đề mà lãnh đạo thành phố rất quan tâm. Theo đó, thành phố sẽ tập trung xử lý dứt điểm các trường hợp nhà "siêu mỏng, siêu méo" trong quý I-2013.

Bây giờ, đã hết quý I-2013, và sự thể thế nào, chắc chúng ta đều đã rõ.

Ngoài lỗi không đội mũ bảo hiểm cho trẻ thì chất lượng của chiếc mũ bảo hiểm mà bậc phụ huynh này đang đội cũng cần được lưu ý. Ảnh: Tuổi trẻ online.

Ngoài lỗi không đội mũ bảo hiểm cho trẻ thì chất lượng của chiếc mũ bảo hiểm mà bậc phụ huynh này đang đội cũng cần được lưu ý.  Ảnh: Tuổi trẻ online.

Người viết bài này hoàn toàn tán thành với quan điểm: Một đô thị văn minh, hiện đại không thể chấp nhận việc xuất hiện các nhà "siêu méo, siêu mỏng". Và bây giờ là lúc chúng ta phải kiên quyết không để xuất hiện một trường hợp nào tương tự. Tuy nhiên, điều mà tôi lấy làm băn khoăn: Đối với những nhà "siêu mỏng, siêu méo" đã xuất hiện trước đây, liệu chúng ta có cần thiết phải dành cho nó quá nhiều tâm sức như vậy không, trong khi ai cũng biết, hiện có những vấn đề cần kíp, liên quan tới đời sống dân sinh hơn nhiều? Vả chăng, nói việc tồn tại nhà "siêu mỏng, siêu méo" là làm "bẩn mắt" thành phố, vậy còn hàng vạn, hàng chục vạn những ngôi nhà lụp xụp, những căn hộ chung cư cũ nát, với biết bao "chuồng cọp" treo lơ lửng trên đầu người dân… thì chúng ta đã có biện pháp gì để giải quyết ngay chưa? Đành rằng trong đời sống có những việc phải giải quyết, nhưng vấn đề là chúng ta chọn thời điểm giải quyết sao cho thích hợp. Nếu không thì là lãng phí. Theo tôi, việc Hà Nội đặt vấn đề xử lý nhà "siêu méo, siêu mỏng" trong bối cảnh kinh tế hiện nay là việc làm chưa thật cần thiết, và còn nặng về hình thức.  

Bây giờ, tôi xin chuyển sang chuyện CSGT chính thức xử phạt các bậc phụ huynh không đội MBH cho trẻ trên 6 tuổi khi tham gia giao thông bằng xe gắn máy tại Hà Nội, bắt đầu từ ngày 8/4/2013.

Có thể nói, đây là một chủ trương đúng và được đông đảo người dân hoan nghênh. Tuy nhiên, qua những thước phim phản ảnh việc người tham gia giao thông thực hiện chủ trương này được phát trên truyền hình thời gian gần đây, tôi thấy len lỏi trong đó vẫn là căn bệnh hình thức. Trước hết, cần phải nói, việc bảo vệ "cơ quan đầu não" của con người là tối quan trọng trong các trường hợp va chạm giao thông. Nhiều người tử vong không phải vì bị xe cán mà vì đầu đập xuống đường. Nhưng nói vậy không có nghĩa là chiếc MBH nào cũng là "vị thần hộ mệnh". Trước đây, khi đi thu thập tư liệu để làm một phóng sự về công dụng của MBH, tôi đã bắt gặp những chuyện kiểu: Một người đàn ông mặc dù rất cẩn thận trang bị cho mình MBH, song khi va đụng xe máy với một người đi ngược chiều, ông ta vẫn bị chấn thương sọ não và đã tử vong sau đó. Thì ra, khi nạn nhân ngã xe, chiếc MBH đã văng khỏi đầu và tôi gọi đây là "chiếc mũ phản chủ". Lại có trường hợp chủ nhân bị dây quai mũ cứa gần đứt cổ; rồi kính vỡ đâm vào mặt. Có trường hợp đầu bị va đập mạnh, sưng to, bác sĩ phải cưa mũ mới lôi được đầu ra để làm phẫu thuật…v.v và v.v. Nói vậy để thấy, đội mũ là một chuyện, chiếc mũ có vừa đầu, có đạt chuẩn không mới là điều quan trọng. Nhìn các cháu nhỏ đội những chiếc MBH rộng hoác, chỉ đính ở tí chỏm đầu xuất hiện tung tăng trên truyền hình mà thấy… lo lo. Lại nhớ tới lời phát biểu của ông Nhữ Văn Vinh - Giám đốc Công ty TNHH Như Mai, đơn vị chuyên cung cấp MBH chính hãng trên một tờ báo cách đây ít hôm: "Sau thời gian dài bị phụ huynh bỏ ngỏ việc đội MBH cho con em, nhiều doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu MBH cũng không mấy mặn mà với mặt hàng MBH trẻ em. Nay nhu cầu mua MBH cho trẻ em tăng lên nhanh chóng, nhiều doanh nghiệp không kịp trở tay".

Không biết với trường hợp đội MBH rởm, mũ rộng quá đầu mà chúng ta gặp nhan nhản đây đó, hiệu quả thực đến đâu? Đừng để việc đội MBH chỉ là đối phó, "phong trào" đội MBH chỉ mang tính hình thức!

Lê Huy Văn

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.