Chấm dứt tình cảnh người dân phải tạm cư khi bị giải tỏa
Tại buổi hội thảo, theo các đại biểu, vẫn còn đó những khó khăn và chưa đảm bảo đầy đủ cho các hộ dân thuộc diện TĐC dù có đã có nhiều sửa đổi, bổ sung. Ông Lê Hiếu Đằng, nguyên Phó Chủ tịch UBMTTQ TP cho rằng, dự thảo về bồi thường, TĐC cho người dân cần phải thể hiện đầy đủ giá đất bồi thường căn cứ theo giá thị trường. Khi vận động người dân đến nơi ở mới, phải cho người dân thật sự an tâm khi cơ sở vật chất tốt hơn nơi ở cũ.
Một nghịch lý, Luật đã ban hành sẵn nhưng phần đông các dự án TĐC đã và đang triển khai đều chưa làm đúng với quy định. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có một đơn vị nào bị chế tài. Ông Lê Hiếu Đằng cho biết thêm, đối với người dân thuộc diện giải tỏa, đền bù cần phải có phương án TĐC trước. Hơn hết, ở những khu TĐC cần phải hoàn chỉnh các cơ sở hạ tầng như nước, điện, đường, trường, trạm, chợ… Với những dự án thu hồi đất để kinh doanh, phải bắt buộc chủ đầu tư đền bù sòng phẳng với người dân theo giá thị trường.
Bao giờ người dân tái định cư thích… ra đi?
Đồng tình với ý kiến này, ông Phan Công Thành, Chủ tịch UBMTTQ cho rằng, nếu chỉ bổ sung, sửa đổi bấy nhiêu thôi thì cũng chưa thể đảm bảo đầy đủ quyền lợi cho người bị thu hồi đất. Vì vậy cần phải quy định trong tất cả các dự án thu hồi đất phải chú trọng chỗ ở cho người dân trước khi giải tỏa. Như vậy mới có thể chấm dứt tình cảnh người dân phải tạm cư như hiện nay.
Công bằng ở những khoản… “chênh lệch”
Ông Lê Hiếu Đằng cũng không đồng tình với việc để chính quyền các quận, huyện đứng ra tự áp đặt mức giá theo khung của nhà nước rồi bắt dân giao đất. Hầu hết các đại biểu lo lắng trước một thực trạng đền bù đất nông nghiệp cho người dân còn quá bất công, gây thiệt thòi cho người dân.
Do đó, trong dự thảo lần này, nhiều ý kiến cho rằng cần phải bổ sung vào vấn đề này. Qua đó, phải có sự phân biệt rõ đất nông nghiệp giữa các quận và huyện. Nếu tính theo giá thị trường, đất nông nghiệp tại các quận chắc chắn sẽ phải cao hơn các huyện. Đánh giá theo cách này, chính là sự cào bằng mức giá đất nông nghiệp toàn TP theo một mức giá rõ ràng là không công bằng.
Các đại biểu đề nghị nên bổ sung thêm quy định, nếu bồi thường chậm cho người dân thì chủ đầu tư cần phải nhận hình thức đền bù những thiệt hại cho sự chậm trễ này. Một thực tế, rất nhiều dự án, chủ đầu tư chây ỳ trong vấn đề đền bù. Và, giá đất thì cứ tăng vùn vụt theo thời gian, trong khi đó, mức đền bù vẫn giữ nguyên. Đây cũng là khúc mắc lớn nhất khiến việc khiếu kiện, khiếu nại thường xuyên xảy ra.
Các đại biểu còn đưa ra phương thức đối với các hộ đủ điều kiện TĐC mà số tiền bồi thưởng, hỗ trợ nhỏ hơn giá trị một suất TĐC tối thiểu thì được hỗ trợ khoản chênh lệch này. Đối với trường hợp người dân không nhận nhà hoặc nhận suất đất nền TĐC thì được nhận số tiền tương đương với khoản chênh lệch trên.
Dự thảo lần này còn đưa ra đề nghị diện tích suất TĐC tối thiểu đối với mỗi chung cư là 30m2, đất nền là 40m2. Nếu diện tích nhà chung cư hoặc đất nền lớn hơn quy định tối thiểu thì lúc này người dân sẽ phải trả thêm cho phần chênh lệch này