Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), trận động đất mạnh 7,8 độ richter xảy ra ngoài khơi hòn đảo Mindanao vào sáng 8/6. Ngay sau trận động đất chính, Viện Núi lửa và Địa chấn học Philippines (Phivolcs) ghi nhận hàng loạt dư chấn kéo dài trong hơn một giờ đồng hồ.
Thành phố General Santos với 722.000 dân, nằm ở khu vực phía nam Soccsksargen, là một trong những nơi hứng chịu thiệt hại nặng nề nhất. Theo thang đo nội bộ của Phivolcs, cường độ rung lắc tại thành phố này đạt mức 7/10 – được xếp loại “rất mạnh”.
Các video trên mạng xã hội cho thấy một tòa nhà ba tầng có nhà hàng Jollibee đã đổ sập hoàn toàn trong đám mây khói bụi, khiến những người chứng kiến hoảng loạn. Nhiều hình ảnh khác ghi nhận cảnh cửa sổ vỡ vụn và mái nhà sập rải rác khắp thành phố.
Cảnh sát trưởng thành phố, ông Robert Dagun, cho biết Bệnh viện St. Elizabeth bị hư hại nghiêm trọng. Bệnh nhân và nhân viên y tế buộc phải sơ tán khẩn cấp và tạm thời tổ chức cấp cứu, điều trị ngay bên ngoài tòa nhà chính.
Ngay sau thảm họa, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos đã chỉ đạo kích hoạt toàn bộ các cơ quan ứng phó khẩn cấp, bao gồm Văn phòng Phòng vệ Dân sự và Hội đồng Quản lý và Giảm thiểu Rủi ro Thảm họa Quốc gia.
Ông Marcos cũng ban hành lệnh đóng cửa toàn bộ trường học tại các khu vực bị ảnh hưởng. Theo Hãng thông tấn nhà nước Philippines (PNA), quyết định này đã ảnh hưởng đến 3,2 triệu học sinh và 128.000 giáo viên, nhân viên ngay trong ngày được dự kiến là ngày khai giảng năm học mới.
Trận động đất đã kích hoạt hệ thống cảnh báo sóng thần của nhiều quốc gia châu Á, bao gồm Philippines, Indonesia và Nhật Bản.
Tại Philippines, giới chức đã yêu cầu người dân tại 9 tỉnh - bao gồm Sarangani, Davao Occidental, Tawi-Tawi và Sulu - lập tức sơ tán lên vùng đất cao hơn hoặc sâu trong đất liền. Phivolcs cũng cảnh báo các chủ phương tiện tàu thuyền neo đậu tại cảng, cửa sông hoặc vùng nước nông ven biển phải cố định tàu thuyền và di dời khỏi khu vực bờ biển.
Trung tâm Cảnh báo Sóng thần Thái Bình Dương (PTWC) có trụ sở tại Mỹ ban đầu dự báo sóng thần cao tới 3 mét có thể ập vào các khu vực ven biển Philippines, và sóng cao 1 mét có thể xuất hiện ở một phần Indonesia và Malaysia. Mức sóng cao nhất trên thực tế được ghi nhận vào sáng 8/6 tại tỉnh Bắc Sulawesi của Indonesia, đạt khoảng 0,83 mét.
Sau đó, PTWC thông báo rủi ro sóng thần đã qua. Hàng loạt quốc gia và vùng lãnh thổ bao gồm Indonesia, Quần đảo Bắc Mariana và Guam đã chính thức hủy bỏ cảnh báo sóng thần, nhưng vẫn lưu ý người dân về nguy cơ dòng chảy mạnh và điều kiện bãi biển nguy hiểm.
Riêng tại Nhật Bản, khuyến cáo sóng thần vẫn được duy trì đối với khu vực bờ biển phía nam và các hòn đảo xa bờ. Cư dân tại đây được yêu cầu tránh xa các cửa sông và khu vực ven biển cho đến khi có thông báo mới.
