Đời sống âm nhạc Việt: Ồn ào mà trống vắng

Một mùa giải thưởng âm nhạc đang rộn ràng trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Những chương trình truyền hình thực tế về ca nhạc đang được dịp bung nở, áp đảo các lĩnh vực khác... Tuy nhiên, trái ngược với không khí sôi động ấy, đời sống âm nhạc lại đang thiếu vắng những tài năng âm nhạc thực sự, thiếu vắng những liveshow ca nhạc chất lượng đánh dấu bước trưởng thành của các nghệ sĩ. Những xu hướng trái chiều trong bức tranh âm nhạc đa sắc màu ấy đã cho thấy: Chúng ta đang có một đời sống âm nhạc tẻ nhạt và ít đột phá.

Âm nhạc luôn chiếm một vị trí quan trọng trong đời sống nghệ thuật. Chính vì thế, các giải thưởng trong lĩnh vực âm nhạc luôn nhận được sự quan tâm của đông đảo khán giả. Những ngày đầu năm này, một loạt giải thưởng âm nhạc lần lượt được tổ chức như "Làn sóng xanh", "Zing music award", "Mai Vàng", "Bài hát yêu thích"… Một số giải thưởng khác cũng đang rục rịch bước vào giai đoạn nước rút như "Bài hát Việt", "Cống hiến", "HTV Award". Chưa kể tới nhiều chương trình truyền hình liên quan tới ca hát cũng đã và đang thống lĩnh trên các phương tiện truyền thông như "Giọng hát Việt", "Vietnam Idol", "Gương mặt yêu thích"…

Giải thưởng là thước đo ở mọi lĩnh vực chứ không riêng gì âm nhạc. Nếu chỉ nhìn vào số lượng các giải thưởng âm nhạc, số lượng các chương trình truyền hình thì liệu có đủ căn cứ để chúng ta hy vọng về một đời sống âm nhạc chất lượng hay không? Câu trả lời là "không" bởi đã nhiều năm trôi qua, những giải thưởng âm nhạc lần lượt được trao nhưng không mấy giải thưởng thuyết phục được người yêu nhạc. Nhàm chán, ít nhân tố mới là điều dễ nhìn thấy nhất trong đời sống âm nhạc mà nó thể hiện rõ nét qua các giải thưởng. Hàng chục năm nay, danh sách các ca sĩ đề cử ở hàng chục các giải thưởng quanh đi quẩn lại vẫn là những cái tên quen thuộc như Mỹ Tâm, Đan Trường, Hồ Ngọc Hà, Đàm Vĩnh Hưng, Hồ Quỳnh Hương, Cẩm Ly… Đàm Vĩnh Hưng vừa ẵm trọn giải thưởng "Nam ca sĩ được yêu thích nhất" của "Zing music award" thì lại tiếp tục rinh về giải "Nam ca sĩ nhạc nhẹ được yêu thích nhất" của giải Mai Vàng. Chưa kể, anh cũng kịp lận lưng giải phụ video clip cho album "Tuổi hồng thơ ngây" cũng tại "Zing music award". Tương tự, ca sĩ Hồ Ngọc Hà cũng bội thu giải thưởng khi trước đó, cô vừa vinh danh tại giải thưởng "Làn sóng xanh", giải "Nghệ sĩ của năm" ở "Zing music award", rồi lại tiếp tục lên bục nhận giải "Mai Vàng" dành cho "Nữ ca sĩ nhạc nhẹ được yêu thích nhất". Giải thưởng nhiều như vậy nhưng thực sự tài năng của các ca sĩ này hay những đóng góp của họ cho âm nhạc hiện vẫn là một điều dư luận còn tranh cãi.

Đáng buồn hơn, tiêu chí: "Không có tai tiếng trong giới showbiz, có đạo đức nghề nghiệp, tạo ấn tượng tốt với khán giả" mà giải thưởng "Làn sóng xanh" đề ra dường như là một yêu cầu quá cao với thực tế. Bởi không khó để nhìn thấy không ít ca sĩ vinh danh tại các giải thưởng đã vướng vào những scandal khó có thể cảm thông. Nụ hôn phản cảm của ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng với một sư thầy tại một buổi đấu giá từ thiện dường như không tạo trở ngại gì trên con đường rinh giải thưởng của nam ca sĩ này. Tương tự, trước đó, ca sĩ Minh Hằng cũng đã vượt lên trên không ít đồng nghiệp được đánh giá là có nhiều nỗ lực hơn để mang về khá nhiều giải thưởng dù thực tế, hoạt động nghề nghiệp của cô ít hơn nhiều so với scandal mà cô mắc phải. Trước những phản ứng không đồng tình của dư luận, phía nhà tổ chức cho rằng, họ tôn trọng sự bình chọn của khán giả. Tuy nhiên, đã có nhiều chứng minh cho thấy, không phải sự lựa chọn nào của số đông cũng là chính xác, nhất là trong thời buổi người ta có thể bỏ tiền túi ra để mua bình chọn như hiện nay. Một vài ban tổ chức giải thưởng ca nhạc đã mạnh dạn có những động thái can thiệp vào những sự bình chọn không công bằng, thiếu minh bạch. Ban tổ chức chương trình "Bài hát yêu thích" không chấp nhận tin nhắn từ những sim có sêri liền nhau bởi đó là hành vi mua một loạt sim khuyến mại để bình chọn cho thần tượng của mình.

Bước ra từ các cuộc thi, ai trong số họ sẽ trở thành những nghệ sĩ đóng góp tích cực cho âm nhạc.

Bước ra từ các cuộc thi, ai trong số họ sẽ trở thành những nghệ sĩ đóng góp tích cực cho âm nhạc.

Tràn lan giải thưởng nhưng để tìm được những giải thưởng thuyết phục, kết quả giải thưởng minh bạch lại khó khăn như mò kim đáy bể. Cũng tại chương trình "Bài hát yêu thích", khi ca khúc "Chiếc khăn Piêu" do ca sĩ Tùng Dương thể hiện bất ngờ vượt lên ca khúc "Người hát tình ca" của ca sĩ Uyên Linh để đạt danh hiệu "Bài hát của năm" với giải thưởng 1 tỷ đồng thì nhận được ý kiến không đồng tình của cả khán giả và người trong cuộc. Trước đó không lâu, vào thời điểm nước rút, nhiều khán giả cho biết, họ đã không thể bình chọn cho ca khúc mà mình yêu thích là "Người hát tình ca". Trong khi, nếu bình chọn cho "Chiếc khăn Piêu" thì lại được?! Chương trình "Vietnam Idol" năm nay được đánh giá là một mùa thất bát vì không có nhiều giọng ca chất lượng lọt vào chung kết. Nhưng việc Ya Suy - chàng trai Tây Nguyên bất ngờ vượt lên trên Hoàng Quyên - cô ca sĩ nhỏ bé nhưng được đánh giá là có năng khiếu chuyên môn vượt trội để dành danh hiệu Thần tượng Âm nhạc Việt đã thực sự khiến dư luận một phen "dậy sóng". Sự bình chọn cảm tính, thiếu chính xác, thiếu công tâm đã khiến cho những giải thưởng không tìm được điểm chung giữa khán giả và Hội đồng nghệ thuật. Nhưng không thể làm khác vì quyền quyết định đã được trao vào chính số đông khán giả.

Từ các giải thưởng, chúng ta thấy rõ, đời sống âm nhạc đang rơi vào vòng luẩn quẩn: "Hay" thì không "mới" mà "mới" thì không "hay". Tại "Zing music award" vừa qua, việc album "Nợ" của ca sĩ Phạm Trưởng đạt danh hiệu album của năm khiến dư luận ngỡ ngàng bởi rất nhiều người không biết Phạm Trưởng là ai. Trước đó, cũng tại giải thưởng này, khi Dương Triệu Vũ bất ngờ đạt danh hiệu "Nghệ sĩ trẻ được yêu thích" cũng chưa thật sự thuyết phục. Tương tự, nhiều tên tuổi tham gia một cuộc thi, hát một vài ca khúc như Bùi Anh Tuấn, Đồng Lan… cũng đã kịp nhận về một số giải thưởng.

Đời sống âm nhạc được đánh giá là trầm lắng, thiếu những đỉnh cao khi mà trái ngược với những cuộc thi âm nhạc đang nở rộ trên truyền hình, chúng ta đang thiếu vắng những liveshow ca nhạc chất lượng, hoành tráng. Không thể phủ nhận, tình trạng suy thoái kinh tế, thiếu vắng nhà tài trợ là một nguyên nhân quan trọng khiến các ca sĩ dừng kế hoạch tổ chức liveshow cho mình. Một trong những nguyên nhân ít liveshow còn bởi nghị định biểu diễn bắt đầu có hiệu lực từ tháng 1/2013 quy định khá mạnh tay về việc hát nhép nên những liveshow của các ca sĩ trẻ nhằm quảng bá tên tuổi sẽ ít hẳn.

Không chỉ những ca sĩ trẻ như Dương Triệu Vũ, Đông Nhi, Noo Phước Thịnh... mà ngay cả những tên tuổi như Đàm Vĩnh Hưng, Hồ Quỳnh Hương, Phương Thanh cũng biết chắc sẽ lỗ khi làm liveshow. Ca sĩ Hồ Quỳnh Hương từng chia sẻ: "Thuyền lớn sóng lớn. Mình càng đầu tư hoành tráng cho chương trình thì lỗ càng nặng"; hay - nói như ca sĩ Phương Thanh: "Làm liveshow cầm chắc lỗ trong tay"... Thế nên năm qua, những liveshow đình đám chỉ đếm trên đầu ngón tay. Đó là liveshow của ca sĩ Bằng Kiều; "Những câu chuyện kể của tôi "của nhạc sĩ Dương Thụ, "Như chờ từng giấc mơ" của nhạc sĩ Trần Tiến. Năm qua, chỉ có ca sĩ tiềm lực như Đàm Vĩnh Hưng mới mạnh dạn thực hiện liveshow "Số phận" còn lại hầu hết các ca sĩ đều án binh bất động. Về phía khán giả cũng vậy, trong thời buổi kinh tế eo hẹp hiện nay, không phải dễ dàng để họ có thể bỏ ra vài triệu mua một chiếc vé ca nhạc. Có hai xu hướng của các ca sĩ hiện nay là tổ chức liveshow mini tại các phòng trà - nơi mà các ca sĩ không phải chi phí nhiều và chỉ dành cho các khán giả ruột có tiềm lực kinh tế sẵn sàng bỏ tiền mua những chiếc vé với giá thành cao. Xu hướng thứ 2 là chuyển địa điểm tổ chức sang những nơi bình dân để có thể mở rộng đối tượng khán giả.

Thừa những giải thưởng nhạt nhòa, thiếu vắng những liveshow chất lượng, chúng ta đang có một nền ca nhạc rộn ràng bề nổi mà thiếu chiều sâu. Nên chăng, bản thân các nhà tổ chức giải thưởng cần có nghiên cứu, điều chỉnh cũng như thật công tâm để những tên tuổi được vinh danh thực sự là những nghệ sĩ có đóng góp quan trọng cho đời sống âm nhạc. Như vậy, giải thưởng mới thực sự là đòn bẩy, là động lực để các nghệ sĩ cống hiến hết mình

T.D.

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.