Doanh nghiệp Việt Nam chưa chủ động nắm bắt cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng FDI

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (DN FDI) chiếm đến 70% lượng xuất khẩu của Việt Nam năm 2018 (đạt 244 tỷ USD) và phần lớn các DN FDI liên kết với nhà cung cấp nước ngoài.

Trong khi đó, Việt Nam có đến 98% là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) nhưng chỉ có 21% số này liên kết với chuỗi cung ứng nước ngoài, trong khi tỷ lệ này của Thái Lan là 30%, Malaysia 46%... Đây được xem là nghịch lý, bởi nếu xét về mức độ thu hút vốn FDI, Việt Nam thuộc top đầu trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương...

Việt Nam là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về quan hệ hợp tác thương mại tự do (FTA) với các nước. Đến cuối năm 2018, Việt Nam đã tham gia 17 FTA song phương lẫn đa phương, quan hệ tự do thương mại với hơn 100 quốc gia. 

Điều này, đã mở ra nhiều cơ hội không chỉ DN trong nước, mà cho cả các DN nước ngoài đầu tư tại Việt Nam được tiếp cận các thị trường tiềm năng cũng như tận dụng chính sách ưu đãi do các FTA mang lại. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, các DN trong nước khó cạnh tranh trong việc gia nhập chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tại hội thảo “Làm thế nào để trở thành nhà cung cấp cho các DN nước ngoài” vừa tổ chức tại TP Hồ Chí Minh, ông Phạm Thiết Hòa - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) cho biết, hiện nay, khu vực DNNVV của Việt Nam chiếm tới 98% nhưng chỉ có 21% số này liên kết với chuỗi cung ứng nước ngoài, trong khi tỷ lệ này tại Thái Lan là 30%, Malaysia 46%. Đây là nghịch lý bởi nếu xét về mức độ thu hút vốn đầu tư FDI, Việt Nam thuộc top đầu trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Dẫn câu chuyện vào trung tuần tháng 5 vừa qua, ITPC đã tiếp đoàn gồm 30 DN Hồng Kông (Trung Quốc) đến khảo sát thị trường, tìm hiểu môi trường đầu tư, các chính sách ưu đãi đầu tư của Chính phủ trong khu vực công nghiệp tại TP Hồ Chí Minh. Lãnh đạo ITPC cho biết, hiện có gần 8.500 dự án của các DN từ 101 quốc gia và vùng lãnh thổ đang đầu tư trên địa bàn thành phố với tổng vốn trên 45 tỉ USD. 

Trong đó, Trung Quốc là nhà đầu tư đứng thứ 18 với tổng 272 dự án có vốn 175 triệu USD. Riêng khu vực Hồng Kông, đầu tư 508 dự án cùng số vốn là 2,5 tỉ USD. Ngoài ra, thành phố đang có 210 dự án kêu gọi đầu tư trong và ngoài nước.

Do yêu cầu nghiêm ngặt của DN FDI nên phần lớn DN cung ứng công nghiệp hỗ trợ trong nước khó tham gia vào chuỗi cung ứng của DN FDI.
Do yêu cầu nghiêm ngặt của DN FDI nên phần lớn DN cung ứng công nghiệp hỗ trợ trong nước khó tham gia vào chuỗi cung ứng của DN FDI.

Bên cạnh việc thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam ngày càng lớn, cùng với việc nhiều DN lớn đang đặt nhà máy sản xuất tại Việt Nam, cơ hội cho các DN trong nước để tham gia chuỗi sản xuất chuỗi giá trị toàn cầu ngày càng cao. 

Bởi các DN sản xuất FDI cũng rất muốn xây dựng chuỗi cung ứng tại địa phương để giảm thiểu nguy cơ mất an toàn do phải nhập khẩu sản phẩm phụ trợ, sản phẩm lỗi do quá trình vận chuyển xa hoặc không đảm bảo yếu tố giao hàng đúng thời gian, làm ảnh hưởng đến dây chuyền sản xuất… nhưng khả năng đáp ứng của DN Việt Nam còn rất hạn chế. 

Chính vì vậy, mặc dù xuất khẩu của DN FDI khá cao, chiếm đến 70% lượng xuất khẩu của Việt Nam năm 2018 nhưng phần lớn các DN FDI liên kết với nhà cung cấp nước ngoài. Đây là điều nghịch lý và cũng chính là khoảng trống của thị trường mà các DN cung ứng sản phẩm công nghiệp phụ trợ trong nước cần tập trung khai thác. 

Hiện có rất nhiều DN FDI đang tìm kiếm “nhà” cung ứng sản phẩm công nghiệp phụ trợ trong nước. Chỉ tính riêng Samsung đã công bố, cần khoảng 500 DN cung ứng từ nay đến năm 2020. 

“Áp dụng công nghệ kỹ thuật còn hạn chế, năng suất lao động thấp, thiếu kinh nghiệm làm việc với DN nước ngoài, thiếu nguồn lao động kinh nghiệm và chất lượng cao, hạn chế về tài chính. Đó là những điểm yếu của DN nội địa khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Phạm Thiết Hòa nhận định. 

Hiện, trên địa bàn TP Hồ Chí Minh có hơn 1.200 DN cung ứng sản phẩm công nghiệp hỗ trợ, nhưng năng lực cung ứng của DN cũng rất hạn chế. DN chủ yếu cung ứng cấp 3 và 4 cho DN đầu cuối. 

Trong khi đó, nhiều DN cho rằng, khó khăn của các DNVVN Việt Nam khi tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu đó là các DN FDI khi lựa chọn nhà cung cấp công nghiệp hỗ trợ luôn đưa ra các tiêu chí khắt khe về các tiêu chuẩn chất lượng, giá cả, giao hàng, môi trường, tài chính, công nghệ, trách nhiệm... nên rất ít DN công nghiệp hỗ trợ trong nước đáp ứng được.

Tăng tính liên kết trong chuỗi cung ứng là một trong những giải pháp quan trọng cho bài toán phát triển công nghiệp bền vững, trong đó lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ đã và đang được Chính phủ và UBND TP Hồ Chí Minh ưu tiên tập trung nguồn lực thực hiện. 

Theo Sở Công Thương thành phố, với mục đích tạo thuận lợi nhất cho các DN sản xuất công nghiệp - công nghiệp hỗ trợ, cũng như tháo gỡ kịp thời khó khăn cho DN, thành phố đã triển khai nhiều chính sách, chương trình hỗ trợ cho DN với nhiều hình thức trong thời gian qua, như: Tổ chức kết nối trực tiếp giữa các DN công nghiệp hỗ trợ với các DN FDI, tổ chức nhiều hội thảo, hoạt động triển lãm chuyên ngành... 

Vấn đề còn lại là DN trong nước phải nỗ lực tìm cách tiếp cận và cung ứng nguyên liệu, thiết bị cho DN FDI. Đặc biệt, DN trong nước có quá nhiều điều kiện tốt để gia tăng xuất khẩu, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu vì nhà đầu tư ngày càng nhiều, nhiều hiệp định thương mại song phương, đa phương. Vì vậy, DN cần chủ động để nắm bắt cơ hội.

Thúy Hà

Các tin khác

Quản lý thuế theo dòng tiền, xoá lỗ hổng trốn thuế

Quản lý thuế theo dòng tiền, xoá lỗ hổng trốn thuế

Quản lý thuế theo dòng tiền là một trong những định hướng trọng tâm của quá trình hiện đại hóa ngành thuế: Không chỉ góp phần chống thất thu ngân sách nhà nước mà còn giúp nâng cao tính minh bạch của nền kinh tế, tạo môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh cho cộng đồng doanh nghiệp.

Happy Home Tràng Cát – “Định nghĩa” lại chuẩn sống nhà ở xã hội

Happy Home Tràng Cát – “Định nghĩa” lại chuẩn sống nhà ở xã hội

Từ nhiều năm nay, với phần lớn người lao động tại Hải Phòng, nhà ở xã hội (NƠXH) thường gắn với suy nghĩ “chỉ cần chỗ ở”. Nhưng khi Happy Home Tràng Cát dần thành hình tại cửa ngõ phía Nam, nhiều công nhân, kỹ sư trẻ bắt đầu giấc mơ an cư lớn hơn về một khu đô thị đủ đầy tiện ích, môi trường sống văn minh cho cả gia đình.

Khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh – Thanh Thuỷ

Khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh – Thanh Thuỷ

Ngày 18/5/2026, tại xã Đại Huệ, tỉnh Nghệ An, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ khởi công Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh – Thanh Thủy. Tập đoàn Đèo Cả cùng liên danh nhà thầu chính thức triển khai thi công Gói thầu XL01 của dự án – một trong những gói thầu quan trọng với nhiều hạng mục cầu, hầm và đường dẫn có yêu cầu kỹ thuật cao.

BAC A BANK cung cấp giải pháp vốn vay ưu đãi, linh hoạt dành cho khách hàng cá nhân

BAC A BANK cung cấp giải pháp vốn vay ưu đãi, linh hoạt dành cho khách hàng cá nhân

Hưởng ứng chủ trương của Ngân hàng Nhà nước về ổn định mặt bằng lãi suất cho vay, Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK) tiếp tục triển khai chương trình tín dụng “Đón vốn kịp thời - Chắc bước tươnglai”, mang tới nguồn vốn ưu đãi nhằm đồng hành cùng khách hàng cá nhân và hộ gia đình phát triểnhoạt động sản xuất kinh doanh cũng như đáp ứng nhu cầu đời sống đến hết năm 2026.

Học sinh tham gia chuyên đề kỹ năng sơ cấp cứu học đường và thực hành CP.

“Trọn hành trang, Sáng tương lai” - 30 năm Bảo Việt Nhân thọ đồng hành cùng người Việt

Sáng 18/5/2026, Bảo Việt Nhân thọ phối hợp cùng Ủy Ban Mặt trận Tổ quốc xã Trần Phú, TP Hải Phòng và trường Tiểu học, THCS Nam Trung tổ chức chương trình “Trọn hành trang, Sáng tương lai” - huấn luyện kỹ năng sơ cấp cứu cho gần 500 em học sinh trên địa bàn xã Trần Phú và khởi động cho các hoạt động An sinh giáo dục năm 2026.

Vietcombank khẳng định vị thế dẫn đầu với 7 giải thưởng quan trọng tại The Asian Banker Summit 2026

Vietcombank khẳng định vị thế dẫn đầu với 7 giải thưởng quan trọng tại The Asian Banker Summit 2026

Trong khuôn khổ Hội nghị The Asian Banker Summit 2026 với chủ đề “Transaction Finance Re-invented and Beyond Borders Conference” diễn ra ngày 13-14/5/2026 tại Kuala Lumpur (Malaysia), Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã được Tạp chí The Asian Banker (TAB) trao tặng hàng loạt giải thưởng uy tín trong lĩnh vực ngân hàng bán buôn và ngân hàng giao dịch.

BAC A BANK ra mắt tiết kiệm bậc thang: Từ “giữ tiền an toàn” đến tối ưu dòng tiền nhàn rỗi

BAC A BANK ra mắt tiết kiệm bậc thang: Từ “giữ tiền an toàn” đến tối ưu dòng tiền nhàn rỗi

Bám sát nhu cầu quản lý tài chính ngày càng đa dạngcủa khách hàng, Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK) chính thức ra mắt sản phẩm “Tiết kiệm Bậc thang” với mức sinh lời lũy kế hấp dẫn theo số dư tiền gửi, áp dụng cho đa dạng đối tượng khách hàng và không giới hạn số lượng sổ tiết kiệm, mở ra cơ hội gia tăng hiệu quả sinh lời cho các nhu cầu tích lũy dài hạn.

LNG Quỳnh Lập - Động lực mới cho an ninh năng lượng Bắc Trung Bộ

LNG Quỳnh Lập - Động lực mới cho an ninh năng lượng Bắc Trung Bộ

Trong dòng chảy chuyển dịch năng lượng toàn cầu, khi bài toán tăng trưởng kinh tế luôn song hành cùng yêu cầu phát triển bền vững, những dự án điện khí LNG đang mở ra hướng đi mới cho ngành công nghiệp - năng lượng Việt Nam. Tại Nghệ An, dự án Nhà máy điện LNG Quỳnh Lập đang từng bước được hiện thực hóa như một biểu tượng cho khát vọng phát triển xanh, hiện đại và bền vững của khu vực Bắc Trung Bộ.

ROX Group góp sức mang không gian nhạc kịch đa giác quan đậm chất quốc tế đến Hà Nội

ROX Group góp sức mang không gian nhạc kịch đa giác quan đậm chất quốc tế đến Hà Nội

Với dàn nhạc giao hưởng trình diễn trực tiếp, dàn hợp xướng, nghệ sĩ múa cùng công nghệ visual art và 3D mapping, Musical Night hứa hẹn mang đến trải nghiệm nhạc kịch đa giác quan hiếm có cho khán giả Hà Nội. Chương trình sẽ diễn ra trong hai đêm 23 và 24/5/2026 với sự đồng hành của ROX Group và Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB).

Trí thức, nhà khoa học Lâm Đồng với mục tiêu tăng trưởng hai con số

Trí thức, nhà khoa học Lâm Đồng với mục tiêu tăng trưởng hai con số

Trong bối cảnh thế giới bước vào kỷ nguyên kinh tế tri thức và công nghệ số, vai trò của đội ngũ trí thức, nhà khoa học ngày càng được khẳng định là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia, địa phương. Với tỉnh Lâm Đồng, lực lượng này đang được xác định là “động cơ trung tâm”, giữ vai trò quan trọng trong hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025–2030.

BIDV Direct Shop: Tối ưu quy trình bán hàng cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh

BIDV Direct Shop: Tối ưu quy trình bán hàng cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh

Chỉ trong một nền tảng duy nhất với hơn 60 tính năng hỗ trợ quản lý bán hàng cho doanh nghiệp nhỏ, startup và hộ kinh doanh, BIDV Direct Shop cung cấp hệ sinh thái đáp ứng đầy đủ các nhu cầu thực tế của doanh nghiệp từ quản lý cửa hàng, nhân viên, đơn hàng đến xuất hóa đơn, kiểm soát doanh thu.