Doanh nghiệp là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam

Trong khuôn khổ Diễn đàn "Tương lai khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia 2026", Bộ Khoa học và Công nghệ đã đưa ra thông điệp chỉ đạo then chốt: Doanh nghiệp phải thực sự trở thành chủ thể trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo (ĐMST).

ĐMST không thể dừng lại ở khâu nghiên cứu lý thuyết hay các mô hình thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, mà phải gắn liền với năng lực tự chủ công nghệ, thương mại hóa sản phẩm và giải quyết trực tiếp các bài toán phát triển kinh tế-xã hội.

Doanh nghiệp làm chủ công nghệ lõi và nâng cao năng lực cạnh tranh

Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về việc coi khoa học, công nghệ, ĐMST và chuyển đổi số là động lực chính của phát triển quốc gia, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo Nguyễn Mai Dương cho rằng, hiệu quả của đổi mới sáng tạo phải được đo bằng những kết quả thực chất: làm chủ công nghệ, tạo ra sản phẩm, khai thác tài sản trí tuệ, nâng cao năng lực doanh nghiệp và mở rộng thị trường.

Để đạt được mục tiêu này, đại diện Bộ chỉ rõ doanh nghiệp phải giữ vai trò hạt nhân điều phối và hấp thụ công nghệ. Các viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức trung gian, nhà đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm thiết lập các cơ chế hợp tác thực chất xung quanh doanh nghiệp.

Tại các phiên tham luận, đại diện nhiều doanh nghiệp ĐMST điển hình đã chia sẻ những kết quả thực tế, chứng minh tính đúng đắn của việc đặt doanh nghiệp làm trung tâm. Trình bày về chiến lược làm chủ công nghệ lõi, ông Lê Quang Hiệp – Giám đốc Kinh doanh (CCO) của Phenikaa-X cho biết, doanh nghiệp phát triển hệ sinh thái bền vững dựa trên mô hình hợp tác "3 Nhà": Nhà Sản xuất Kinh doanh- Nhà Giáo dục-Nhà Khoa học. Doanh nghiệp đã tự chủ các nền tảng công nghệ chiến lược như phương tiện tự hành, cảm biến LiDAR, bản đồ số HD độ chính xác cấp cen-ti-mét và công nghệ mô phỏng Digital Twin.

Minh chứng cho hiệu quả thực tế, hệ thống Drone tự hành của Phenikaa-X đã thực hiện giám sát 480 km² rừng Kẻ Gỗ (Hà Tĩnh) và khảo sát đánh giá thiệt hại do Bão số 5 trên diện tích hơn 245 ha với tốc độ hoàn thành công việc nhanh gấp nhiều lần phương pháp truyền thống. Đồng thời, nền tảng AI nội bộ XGeni Enterprise AI giúp các doanh nghiệp rút ngắn thời gian xử lý báo cáo từ 3,5 ngày xuống còn 2,4 phút (tiết kiệm 98% thời gian vận hành) với độ chính xác trên 98%.

Người dân hào hứng trải nghiệm công nghệ tại các gian hàng của các DN trong ngày hội “Đổi mới sáng tạo Quốc gia năm 2026”.
Người dân hào hứng trải nghiệm công nghệ tại các gian hàng của các DN trong ngày hội “Đổi mới sáng tạo Quốc gia năm 2026”.

Cùng với đó, trường hợp của Công ty Dệt len NAKATO cũng là đại diện cho mô hình ĐMST tích hợp sâu (Integrated Innovation). Xuất phát từ doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng (OEM/ODM), NAKATO đã tự thiết kế hệ thống máy móc cơ khí tùy biến (Custom Engineering) kết hợp nhúng mô hình AI tại biên (Edge AI) cùng camera quét thời gian thực. Việc tự phát triển giải pháp kỹ thuật giúp máy móc nhận diện và phân loại chính xác các lỗi phức tạp như lỗi tuột mũi, vết bẩn và chỉ thừa trên sợi dệt co giãn, từ đó giảm đáng kể tỷ lệ hàng hỏng và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu nghiêm ngặt sang thị trường Mỹ.

Trong lĩnh vực công nghệ sâu, Công ty Cổ phần Thời đại Men vi sinh (YEAST ERA) là minh chứng điển hình cho việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu phòng thí nghiệm. Nhờ ứng dụng công nghệ sinh học tổng hợp kết hợp tự động hóa (SynBio × AI × Automation), doanh nghiệp đã làm chủ công nghệ lên men tự động quy mô 20.000 lít từ nguồn nông sản bản địa, sở hữu 4 bằng độc quyền sáng chế do Cục Sở hữu trí tuệ cấp phép. Mô hình sản xuất xanh này tái chế đến 99% lượng nước, phát thải khí nhà kính gần như bằng 0 và đã huy động thành công 100 tỷ đồng vốn đầu tư để mở rộng quy mô.

Cộng đồng doanh nghiệp ĐMST đề xuất gì?

Để giải phóng tối đa tiềm năng của doanh nghiệp, đại diện các doanh nghiệp và chuyên gia tại Diễn đàn đã đưa ra 3 nhóm kiến nghị cốt lõi gửi tới các cơ quan quản lý nhà nước. Các doanh nghiệp đề xuất Nhà nước cần đẩy mạnh cơ chế đặt hàng bài toán lớn (theo Quyết định 808/QĐ-TTg) và mở rộng các không gian thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) theo quy định của Luật Trí tuệ nhân tạo. Trong mô hình này, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và mở dữ liệu ưu tiên; Viện, Trường nghiên cứu tri thức lõi và đào tạo nhân lực; còn doanh nghiệp là đầu mối đồng tài trợ và đưa sản phẩm ra thị trường.

Cụ thể hơn, ông Keeheon Cho-Giám đốc Điều hành hiệp hội định giá Hàn Quốc (KVA) chỉ ra trở ngại lớn nhất hiện nay là các doanh nghiệp công nghệ số và AI thường không có tài sản thế chấp hữu hình để vay vốn ngân hàng. KVA đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ sớm phối hợp xây dựng hệ thống định giá công nghệ chuẩn hóa, đào tạo chuyên gia định giá tài sản vô hình và thành lập sàn giao dịch công nghệ để biến "tri thức thành vốn" (turning technology into capital).

Cùng đó, một số doanh nghiệp cũng kiến nghị Chính phủ áp dụng cơ chế ưu tiên mua sắm, sử dụng các sản phẩm AI, trợ lý ảo và thiết bị công nghệ chiến lược do doanh nghiệp trong nước làm chủ (theo Quyết định 21/2026/QĐ-TTg), tạo "thị trường mồi" để các sản phẩm ĐMST Việt Nam có cơ hội thử nghiệm, hoàn thiện và vươn ra quốc tế.

Đặng Nhật

Các tin khác

Viettel hỗ trợ chuyển đổi số doanh nghiệp quy mô 370 tỷ đồng tại TP Hồ Chí Minh

Viettel hỗ trợ chuyển đổi số doanh nghiệp quy mô 370 tỷ đồng tại TP Hồ Chí Minh

Ngày 17/11, Viettel Telecom công bố hệ sinh thái giải pháp số dành cho doanh nghiệp tại Diễn đàn “Kết nối giải pháp chuyển đổi số doanh nghiệp Việt”. Đồng thời, triển khai chương trình hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh tại TP Hồ Chí Minh với tổng giá trị lên tới 370 tỷ đồng.

Công an TP Đồng Nai đẩy mạnh việc ứng dụng AI để phục vụ người dân

Công an TP Đồng Nai đẩy mạnh việc ứng dụng AI để phục vụ người dân

Từ thành phố đến từng xã, phường, toàn lực lượng Công an thành phố Đồng Nai đang đẩy mạnh số hóa hồ sơ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), mở rộng dịch vụ công trực tuyến và tổ chức nhiều đợt cao điểm cấp căn cước, tài khoản định danh điện tử… Tất cả đều thể hiện rõ quyết tâm “Đưa công nghệ vào các hoạt động để phục vụ nhân dân” một cách thực chất, liên tục…

Tháo gỡ "điểm nghẽn", đưa chip Việt vào chuỗi giá trị toàn cầu

Tháo gỡ "điểm nghẽn", đưa chip Việt vào chuỗi giá trị toàn cầu

Xây dựng năng lực nghiên cứu, phát triển công nghiệp bán dẫn phải gắn với sản phẩm và thị trường. Muốn vậy, cần tháo gỡ những "điểm nghẽn" về hạ tầng, nhân lực, cơ chế tài chính, đồng thời xác định rõ phân khúc Việt Nam có lợi thế để tập trung nguồn lực.

Kiến tạo nền tảng nhân lực, nhân tài cho kỷ nguyên công nghệ lượng tử

Kiến tạo nền tảng nhân lực, nhân tài cho kỷ nguyên công nghệ lượng tử

Sau quá trình tuyển chọn và phỏng vấn chuyên sâu với sự đánh giá của Hội đồng chuyên gia, những ứng viên xuất sắc nhất của Chương trình Phát triển Nhân tài Lượng tử 2026 chính thức được ra mắt và bước vào lộ trình đào tạo tại Trường Đại học Quang Trung. Đây là dấu mốc quan trọng trong hành trình phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao, góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào lĩnh vực công nghệ lượng tử toàn cầu.

Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam: Đẩy mạnh khoa học công nghệ và phát triển xanh

Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam: Đẩy mạnh khoa học công nghệ và phát triển xanh

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và yêu cầu phát triển kinh tế tuần hoàn thân thiện với môi trường, tư tưởng “Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển xanh; nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, đưa Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam - Công ty cổ phần (Vinafor) phát triển bền vững bước vào kỷ nguyên mới” đã và đang trở thành “kim chỉ nam” xuyên suốt trong mọi hoạt động chiến lược của Tổng công ty.

Công nghệ số mở đường cho các dự án hạ tầng quy mô lớn

Công nghệ số mở đường cho các dự án hạ tầng quy mô lớn

Trong bối cảnh hàng loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm chuẩn bị được triển khai, việc làm chủ công nghệ, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xem là giải pháp quan trọng giúp ngành Xây dựng nâng cao hiệu quả đầu tư, rút ngắn thời gian thi công và kiểm soát chi phí.

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Cơ quan bảo vệ dữ liệu Italia ngày 14/11 quyết định phạt tập đoàn Meta 805 triệu euro (khoảng 887 triệu USD) vì truy cập ảnh và video trên điện thoại của người dùng Facebook mà không có sự đồng ý cụ thể. Khoảng 20 triệu người dùng Android tại nước này được cho là bị ảnh hưởng.

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Hàng loạt dịch vụ cốt lõi của Microsoft như Outlook, Teams và Copilot đã gặp sự cố gián đoạn nghiêm trọng kéo dài từ Mỹ sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong ngày 13/11, khiến hoạt động của nhiều cơ quan chính phủ và tập đoàn lớn bị ảnh hưởng nặng nề.

Sở GD&ĐT TP Huế đề nghị Công an xử lý thông tin sai sự thật, xúc phạm giám đốc

Sở GD&ĐT TP Huế đề nghị Công an xử lý thông tin sai sự thật, xúc phạm giám đốc

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Huế cho rằng, việc lan truyền các thông tin sai sự thật về Giám đốc Sở đã làm xúc phạm danh dự, uy tín của cá nhân của Giám đốc; ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín của ngành Giáo dục thành phố, gây hoang mang trong đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh, phụ huynh và dư luận xã hội...

Cảnh giác SMS giả mạo ngân hàng, chiếm đoạt tài sản

Cảnh giác SMS giả mạo ngân hàng, chiếm đoạt tài sản

Tin nhắn SMS giả mạo thương hiệu ngân hàng (SMS Brandname) đang được kẻ gian lợi dụng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Nguy hiểm hơn, tin nhắn giả mạo xuất hiện ngay trong luồng hội thoại chứa các thông báo chính thức của ngân hàng, khiến người dùng khó phân biệt thật – giả, dễ sập bẫy nếu mất cảnh giác.

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

Ngày 12/11, tại Hà Nội, Hội nghị AI – Bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026) quy tụ hơn 400 đại biểu, hơn 50 doanh nghiệp cùng các viện nghiên cứu, trường đại học hai nước. Hội nghị ghi nhận 8 biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) và gần 100 phiên kết nối kinh doanh, thúc đẩy hợp tác về AI, bán dẫn và đào tạo nhân lực.

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Giữa vùng đất cội nguồn Hạ Hòa (Phú Thọ), nơi lưu giữ linh khí Đền Mẫu Âu Cơ, bộ máy chính quyền cơ sở xã Hiền Lương đang quyết liệt trong cải cách hành chính. Nhờ tích hợp mô hình Kiosk AI và chuyển đổi số toàn diện, chính quyền cấp xã không chỉ gỡ "nút thắt" về nhân lực mà còn đánh thức tiềm năng quản trị, đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân bằng tư duy thực tiễn và nhịp đập thời đại.

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

Ngày 9/11, tại trụ sở Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Hạ tầng mạng (VNPT Net), đại diện VNPT, và Symphony Communication Public Company Limited (Thái Lan) đã chính thức ký kết các thỏa thuận hợp tác cung cấp hạ tầng kết nối quốc tế theo mô hình dịch vụ mạng toàn trình (Network as a Service).

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Công an Đồng Nai đang đẩy mạnh phối hợp với ngành giáo dục và các địa phương tuyên truyền, trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo, dụ dỗ và xâm hại trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên. Qua chiến dịch “Không một mình”, các em được hướng dẫn chủ động bảo vệ bản thân và tìm kiếm trợ giúp khi cần thiết.