Doanh nghiệp công nghệ số bứt phá trước “sức ép” xuyên biên giới

Thị trường công nghệ số Việt Nam đang chứng kiến cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp nội địa và các tập đoàn đa quốc gia. Sự chiếm ưu thế của các nền tảng xuyên biên giới đặt ra thách thức lớn về bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ chủ quyền số và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ.

Áp lực từ các nền tảng xuyên biên giới

Tại thị trường Việt Nam, ngoại trừ Zalo, hầu hết các nền tảng số xuyên biên giới đa quốc gia đang chiếm ưu thế lớn đều do người nước ngoài vận hành và kiểm soát kinh doanh. Từ công cụ nhắn tin, mạng xã hội cho đến các ứng dụng giải trí, dòng người dùng trong nước phần lớn vẫn phụ thuộc vào hệ sinh thái ngoại. Mặc dù, các doanh nghiệp công nghệ Việt đã nỗ lực phát triển những nền tảng thuần Việt như Mocha, Gapo hay Lotus, nhưng mức độ thành công thương mại thực tế vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Sự chênh lệch về tiềm lực tài chính, công nghệ và khả năng tối ưu hóa trải nghiệm người dùng của các tập đoàn toàn cầu tạo ra rào cản rất lớn cho các doanh nghiệp nội địa ngay trên sân nhà.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ số (Bộ KH&CN) đã đưa ra những phân tích toàn diện. Xét riêng phân khúc ứng dụng nhắn tin và gọi điện miễn phí qua Internet (OTT), trên toàn thế giới hiện nay chỉ có khoảng dưới 10 nền tảng thực sự thành công. Do đó, việc Việt Nam sở hữu Zalo, nền tảng nội địa phát triển mạnh mẽ, có lượng người dùng (hơn 81 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng) thuộc nhóm dẫn đầu thị trường và đủ sức cạnh tranh sòng phẳng với các đối thủ quốc tế, là một tín hiệu rất tích cực mà rất ít quốc gia làm được.

Cùng với đó, các nền tảng xuyên biên giới lớn hoạt động tại Việt Nam như Viber hay WhatsApp về cơ bản đều đã tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam. Các đơn vị này thực hiện đầy đủ việc thông báo cung cấp dịch vụ và phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý nhà nước khi có yêu cầu, giúp bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh.

mang-zalo02.jpg
Ứng dụng Zalo chiếm gần 70% thị trường mạng xã hội và nhắn tin trong nước.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Khắc Lịch cũng cho rằng, để bứt phá, doanh nghiệp Việt không thể chỉ dừng lại ở việc bảo vệ thị trường nội địa mà phải chủ động hướng ra thế giới. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Đề án đưa doanh nghiệp công nghệ số ra nước ngoài. Để vươn tầm quốc tế, doanh nghiệp buộc phải kiên trì con đường nghiên cứu, thiết kế, sáng tạo và sản xuất các sản phẩm công nghệ số "Make in Viet Nam" ngay tại trong nước, tận dụng lợi thế nhân lực sẵn có.

Những lợi thế cạnh tranh nội sinh của doanh nghiệp Việt

Mới đây, vào cuối tháng 8, tại buổi họp báo tháng, thông tin từ phía Bộ KH&CN cho biết, dù phải đối mặt với sức ép khổng lồ, doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam vẫn nắm giữ những quân bài chiến lược để tự tin cạnh tranh và bứt phá. Ví như nguồn nhân lực trẻ và nhạy bén công nghệ. Cụ thể, Việt Nam đang sở hữu một lực lượng lập trình viên và nhân sự công nghệ thông tin (IT) vô cùng dồi dào, có năng lực chuyên môn tốt và khả năng tiếp cận nhanh chóng các xu hướng công nghệ mới như Trí tuệ nhân tạo (AI) hay bán dẫn. Đây chính là bệ đỡ vững chắc giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D), chủ động làm chủ quy trình từ thiết kế đến sản xuất sản phẩm.

Tiếp đó là khả năng thấu hiểu sâu sắc thị trường bản địa. Doanh nghiệp nội địa có lợi thế tự nhiên trong việc nắm bắt thói quen hành vi, văn hóa tiêu dùng và những bài toán thực tiễn của người dân, doanh nghiệp cũng như chính quyền Việt Nam. Bằng cách tập trung giải quyết các nhu cầu đặc thù này, điều mà các tập đoàn đa quốc gia khó có thể cá nhân hóa hiệu quả, doanh nghiệp Việt có thể tạo ra các sản phẩm ngách cực kỳ sắc bén và hiệu quả.

Một lợi thế nữa là hành lang pháp lý số tại Việt Nam đang được hoàn thiện đồng bộ, mở ra không gian phát triển rất lớn. Bản thiết kế đồng bộ khung kiến trúc tổng thể Quốc gia số phiên bản 1.0 (Quyết định số 1425/QĐ-TTg) đã thiết lập chuẩn chung cho toàn bộ hệ thống chính trị. Khung kiến trúc này tuân thủ nguyên tắc "Dữ liệu là trung tâm" và "Ưu tiên trí tuệ nhân tạo" ngay từ khâu thiết kế. Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030 (Quyết định số 1671D/QĐ-TTg ngày 28/8/2026) đặt mục tiêu đưa kinh tế AI đóng góp khoảng 6% GDP. Chiến lược này thúc đẩy doanh nghiệp AI Việt Nam làm lực lượng chủ lực để làm chủ các công nghệ cốt lõi. Cùng đó là Giải thưởng “Sản phẩm công nghệ số Make in Viet Nam” do Bộ KH&CN chủ trì tổ chức thường niên là bệ phóng quan trọng giúp tôn vinh trí tuệ Việt. Các sản phẩm đoạt giải sẽ nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ về xúc tiến đầu tư, đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ và đặc biệt là cơ hội ưu tiên tham gia cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) trong các lĩnh vực mới nổi như AI, dữ liệu lớn, chuỗi khối (blockchain)...

Trên hành trình tiến ra biển lớn, doanh nghiệp Việt luôn có sự đồng hành từ mạng lưới đại diện khoa học và công nghệ tại 22 thị trường trọng điểm trên thế giới. Đây chính là những "bến đỗ" quan trọng, sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp tìm hiểu nhu cầu thực tế của thị trường bản địa, kết nối trực tiếp với chính quyền và đối tác nước ngoài để thâm nhập thị trường một cách bài bản nhất.

Nhìn một cách tổng quan, ông Nguyễn Khắc Lịch bày tỏ: Sức ép từ các nền tảng xuyên biên giới là thách thức nhưng cũng là động lực để doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam không ngừng đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động. "Bằng cách tập trung vào thế mạnh nguồn nhân lực, thấu hiểu nhu cầu bản địa, tận dụng tối đa các hỗ trợ thể chế và chủ động tư duy hướng ra toàn cầu, các doanh nghiệp công nghệ Việt hoàn toàn có thể kiến tạo vị thế vững chắc trên bản đồ công nghệ số quốc tế", ông Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh.

Phạm Huyền

Các tin khác

FPT thúc đẩy hợp tác công nghệ, đầu tư giữa Việt Nam và Đan Mạch

FPT thúc đẩy hợp tác công nghệ, đầu tư giữa Việt Nam và Đan Mạch

Ngày 20/10, tại Copenhagen (Đan Mạch), trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Nhà Vua Đan Mạch Frederik X, Tập đoàn FPT - doanh nghiệp công nghệ hàng đầu Việt Nam hiện diện tại 31 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng Viện Niels Bohr thuộc Đại học Copenhagen, một trong những trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ lượng tử hàng đầu thế giới, trao Biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực khoa học và công nghệ thông tin lượng tử.

AI: Ai muốn mua?

AI: Ai muốn mua?

Một cuộc khảo sát 8.000 người Mỹ của công ty nghiên cứu thị trường Parks Associates cho thấy chỉ có 15% đã hoặc đang trả tiền để sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Trong số đó thì chỉ có 11,25% cho biết họ dự định sử dụng thiết bị và dịch vụ AI có trả phí trong lâu dài. Nếu đem áp dụng những con số trên lên toàn nước Mỹ thì có nghĩa là chỉ có khoảng 13 triệu hộ gia đình nước này sẵn sàng trả tiền để sử dụng AI. Đây là con số rất thấp so với kỳ vọng của các nhà đầu tư đã bỏ ra hàng tỷ USD vào ngành công nghiệp AI.

Tạm biệt cảnh “lõm” sóng di động tại “bản làng bị bỏ quên”

Tạm biệt cảnh “lõm” sóng di động tại “bản làng bị bỏ quên”

Nằm sâu trong vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Hữu Liên (Lạng Sơn), bản Lân Đặt nhiều năm sống tách biệt: chưa có đường hoàn thiện, chưa có điện lưới, không sóng liên lạc. Mới đây, chiếc điện thoại trong tay bà con thực sự gọi được ra bên ngoài, khi trạm phát sóng đầu tiên chính thức hoạt động.

Khởi động Teen Safety School Tour 2026: Bảo vệ trẻ em trên môi trường số

Khởi động Teen Safety School Tour 2026: Bảo vệ trẻ em trên môi trường số

Với thông điệp “Có Vaccine Số, tự tin khám phá – làm chủ thế giới số!”, chương trình kỳ vọng góp phần xây dựng thế hệ công dân số có kiến thức, kỹ năng, bản lĩnh và trách nhiệm, đồng thời thúc đẩy sự chung tay của toàn xã hội trong bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

67 đội tuyển tranh tài tại vòng Chung khảo Cuộc thi “Sinh viên an ninh mạng 2026”

67 đội tuyển tranh tài tại vòng Chung khảo Cuộc thi “Sinh viên an ninh mạng 2026”

Với thông điệp “Tuổi trẻ số, kiến tạo tương lai an toàn”, cuộc thi hướng tới khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo và bản lĩnh của thế hệ trẻ trong việc góp phần bảo vệ không gian mạng. Đây không chỉ là sân chơi để sinh viên thử sức, vận dụng kiến thức và năng lực chuyên môn, mà còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố tiềm năng, hướng tới xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực an ninh mạng tại Việt Nam trong tương lai.

Báo chí CAND trước bài toán kép: Tăng tốc bằng AI, giữ vững lòng tin

Báo chí CAND trước bài toán kép: Tăng tốc bằng AI, giữ vững lòng tin

Hàng nghìn giờ tư liệu quý được lưu giữ qua nhiều thập kỷ, nhưng để tìm lại vài giây hình ảnh, phóng viên có khi phải mất cả buổi, thậm chí cả ngày. Trong khi AI đang mở ra khả năng tìm kiếm chỉ bằng một câu lệnh, các tòa soạn lại đối mặt với nỗi lo khác: Tin giả, deepfake và những cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi. Làm thế nào để tận dụng sức mạnh công nghệ mà vẫn giữ được sự chính xác và niềm tin của công chúng?

MobiFone được vinh danh tại Vietnam Digital Awards 2026

MobiFone được vinh danh tại Vietnam Digital Awards 2026

Chiều 14/10, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam lần thứ 9 – Vietnam Digital Awards (VDA) 2026 đã diễn ra với thông điệp “Tôn vinh giá trị thực – Lan tỏa tương lai số”. Tổng Công ty Viễn thông MobiFone được vinh danh với 6 giải thưởng, khẳng định những nỗ lực và cam kết của doanh nghiệp trong đổi mới sáng tạo, phát triển các sản phẩm, giải pháp công nghệ số và thúc đẩy chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội.

"Lạm phát giấc mơ" trong thời AI

"Lạm phát giấc mơ" trong thời AI

Chưa bao giờ con người có nhiều cơ hội để mơ về thành công như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại và vài công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), người trẻ có thể xây dựng kế hoạch khởi nghiệp, tạo ra sản phẩm hay phác thảo tương lai của chính mình trong vài phút. Nhưng khi giấc mơ ngày càng dễ được tạo ra, năng lực biến chúng thành hiện thực chưa chắc tăng tương ứng. Một nghịch lý đang hình thành: “Lạm phát giấc mơ”, khi kỳ vọng ngày càng lớn, còn cảm giác hài lòng với cuộc sống ngày càng trở nên xa xỉ.

Samsung đưa AI vào hệ sinh thái thiết bị gia dụng thông minh

Samsung đưa AI vào hệ sinh thái thiết bị gia dụng thông minh

Ngày 14/10, tại Hà Nội, Samsung Electronics tổ chức sự kiện The Brief 2026, giới thiệu các sản phẩm và giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực thiết bị gia dụng, điều hòa không khí và giặt là tại thị trường Đông Nam Á và Châu Đại Dương.