“Vũ khí” giúp doanh nghiệp đi trước hacker một bước - Threat Intelligence

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, hơn 16,5 triệu bản ghi tài khoản cá nhân tại Việt Nam bị phát hiện rò rỉ trên các diễn đàn ngầm và đó mới chỉ là phần được ghi nhận. Trong an ninh mạng hiện đại, tốc độ phát hiện rủi ro chính là yếu tố then chốt phân định giữa an toàn và thiệt hại hàng triệu USD. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp vẫn đang nhìn vào bên trong hệ thống, còn nguy cơ lại đến từ bên ngoài.

Một nhân viên nhận được hàng loạt thông báo xác thực đăng nhập gửi liên tục về điện thoại, ngay cả lúc nửa đêm. Mệt mỏi vì bị làm phiền, người này nhận được tin nhắn từ một người tự xưng là bộ phận IT, nói rằng chỉ cần chấp nhận một thông báo là mọi thứ sẽ dừng lại. Họ đã làm theo và chỉ bằng cách đó, kẻ tấn công có ngay quyền truy cập vào mạng nội bộ của công ty mà chưa cần khai thác bất kỳ lỗ hổng kỹ thuật nào. Đây gần như chính xác là cách Uber bị tấn công vào tháng 9/2022 khiến hệ thống nội bộ của hãng bị xâm nhập chỉ trong một đêm.

Sự cố cho thấy một thực tế ngày càng phổ biến: nhiều mối đe dọa nghiêm trọng không bắt đầu từ một lỗ hổng kỹ thuật bên trong hệ thống, mà hình thành từ những gì diễn ra bên ngoài chu vi phòng thủ - một tài khoản bị rao bán, một website giả được dựng lên, một đoạn mã nội bộ vô tình bị đăng công khai. Đây là lớp rủi ro mà tường lửa hay phần mềm diệt virus, vốn tập trung bảo vệ bên trong, khó bao quát được.

Dịch chuyển tư duy từ bị động sang chủ động

Vấn đề này đang trở nên cấp bách hơn vì tốc độ tấn công đã thay đổi hẳn dưới tác động của AI. Ông Trần Minh Quảng, Giám đốc Trung tâm Phân tích và Chia sẻ nguy cơ an ninh mạng, Viettel Cyber Security, cho biết trước đây, từ khi một lỗ hổng được công bố kèm bản vá để các tổ chức kịp thời cập nhật, đến khi kẻ xấu tạo ra được công cụ khai thác lỗ hổng đó, có thể mất vài tuần hoặc vài tháng. Nhưng “hiện nay, với sự hỗ trợ của AI, thời gian này có thể rút ngắn xuống chỉ còn vài giờ hoặc vài ngày”, khiến mô hình vá lỗi theo tháng hoặc theo quý không còn phù hợp với nhiều lỗ hổng nghiêm trọng - trong lúc doanh nghiệp chưa kịp cập nhật, hệ thống có thể đã trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công tự động.

Ông Trần Minh Quảng, Giám đốc Trung tâm Phân tích và Chia sẻ nguy cơ an ninh mạng, Viettel Cyber Security
Ông Trần Minh Quảng, Giám đốc Trung tâm Phân tích và Chia sẻ nguy cơ an ninh mạng, Viettel Cyber Security

Báo cáo M-Trends 2026 của Mandiant ghi nhận không ít lỗ hổng bị khai thác trước cả khi được công bố công khai. Theo Cost of a Data Breach Report 2026 của IBM, trung bình một tổ chức mất 247 ngày để phát hiện và xử lý xong một sự cố rò rỉ dữ liệu, tương đương hơn tám tháng kẻ tấn công có thể hiện diện trong hệ thống mà không bị phát hiện. Cùng lúc đó, cứ bốn vụ tấn công có chủ đích thì một vụ có sự tham gia của AI, tăng 56% so với năm liền trước; riêng nhóm này khiến chi phí mỗi vụ đội thêm khoảng một triệu USD.

Thay vì thụ động chờ hệ thống báo động khi đã bị xâm nhập, các giải pháp cảnh báo sớm truy vết chủ động, thu thập dữ liệu thông tin lộ lọt từ hàng nghìn nguồn trên toàn cầu để phát hiện, xác minh, cảnh báo sớm các mối đe dọa từ khi mới chỉ là nguy cơ, trước khi tin tặc kịp biến chúng thành một cuộc tấn công thực sự. Trong lĩnh vực an ninh mạng, hướng tiếp cận này được gọi là threat intelligence. Khi lượng dữ liệu bị rao bán trên các diễn đàn ngầm ngày càng lớn, nhu cầu biết sớm các nguy cơ an ninh trở thành vấn đề sống còn với nhiều tổ chức.

Tại Việt Nam, riêng nửa đầu năm 2026, Viettel Threat Intelligence ghi nhận 302 vụ lộ lọt dữ liệu trên các diễn đàn ngầm, tăng 58,1% so với cùng kỳ năm 2025, kéo theo hơn 978,7 triệu bản ghi và gần 6,8 TB dữ liệu bị đưa ra thị trường ngầm. Song song với đó là hơn 16,5 triệu bản ghi thông tin tài khoản cá nhân tại Việt Nam bị đánh cắp, chủ yếu qua các dòng mã độc đánh cắp thông tin[1]. Khả năng phát hiện này đến từ mạng lưới thu thập dữ liệu từ các trung tâm Điều hành an ninh mạng có mặt tại 15 quốc gia, kết hợp chia sẻ thông tin với các tổ chức quốc tế trong lĩnh vực an toàn thông tin và phòng chống tội phạm mạng như FIRST, APWG.

Trung tâm Điều hành an ninh mạng của Viettel.
Trung tâm Điều hành an ninh mạng của Viettel.

Giải quyết hai bài toán thực tế phổ biến trong các doanh nghiệp

Trên thực tế, hai loại rủi ro phổ biến mà doanh nghiệp Việt Nam gặp phải là website giả mạo và lộ lọt tài khoản nội bộ. Với website giả mạo, theo ông Quảng, cái khó không nằm ở khâu phát hiện mà ở khâu xử lý, bởi phần lớn các trang này được đăng ký ở nước ngoài, dùng dịch vụ ẩn danh và liên tục đổi hạ tầng - nếu thiếu cơ chế phối hợp phù hợp, quá trình gỡ bỏ có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần.

Để rút ngắn thời gian này, Viettel Threat Intelligence duy trì kênh tương tác trực tiếp với các nhà đăng ký tên miền, nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ và các tổ chức quốc tế về chống lừa đảo, nhờ đó có thể nhanh chóng xác minh và phối hợp xử lý theo đúng cơ chế của từng quốc gia. Với ngân hàng, tài chính và thương mại điện tử, việc rút ngắn thời gian xử lý từ vài ngày xuống còn vài giờ giảm thiểu tối đa mức thiệt hại tài chính và uy tín thương hiệu. Theo BlackBerry Global Threat Intelligence Report 2025, một website lừa đảo trên thế giới trung bình chỉ tồn tại khoảng nửa ngày trước khi bị gỡ và dựng lại ở nơi khác[2], trong khi APWG ghi nhận tới 3,8 triệu vụ tấn công giả mạo trên toàn cầu trong năm 2025[3].

Với rủi ro lộ lọt tài khoản nội bộ - hậu quả có thể nghiêm trọng hơn nhiều. Tại Việt Nam, trường hợp một ngân hàng thương mại lớn với hàng triệu khách hàng từng gặp những rủi ro vốn phổ biến trong toàn ngành: thông tin đăng nhập bị rao bán trên các diễn đàn ngầm, một số hệ thống cũ chậm được cập nhật bản vá và nguy cơ nhân sự kỹ thuật hoặc đối tác thuê ngoài vô tình để lộ thông tin xác thực lên các kho mã nguồn công khai.

Sau 12 tháng giám sát liên tục, hệ thống Viettel Threat Intelligence đã phát hiện sớm hàng trăm tài khoản có dấu hiệu bị xâm phạm trước khi bị lợi dụng, ngăn được 15 vụ rao bán dữ liệu khách hàng chỉ trong quý IV/2025 và giúp ngân hàng giảm 40% thời gian xử lý sự cố so với trước đó[4]. Trên cơ sở số vụ việc được ngăn chặn và chi phí xử lý sự cố trung bình, Viettel Cyber Security ước tính giá trị thiệt hại tránh được cho ngân hàng này vào khoảng 50 tỷ đồng mỗi năm. Con số này trở nên đáng chú ý hơn khi đặt cạnh chi phí trung bình toàn cầu cho mỗi vụ lộ lọt dữ liệu mà IBM ghi nhận trong báo cáo tháng 7/2026 là 4,99 triệu USD[5], mức cao nhất kể từ khi báo cáo này ra đời và tăng 12% chỉ sau một năm, đồng nghĩa với việc chỉ cần ngăn được một vài sự cố nghiêm trọng cũng đã đủ bù lại khoản đầu tư cho năng lực giám sát.

Giao diện của Viettel Cyber Security – Threat Intelligence.
Giao diện của Viettel Cyber Security – Threat Intelligence.

Cảnh báo sớm chỉ có giá trị khi doanh nghiệp kịp hành động

Theo IBM, những tổ chức ứng dụng sâu AI và tự động hóa vào hoạt động giám sát an ninh mạng có thể phát hiện, xử lý sự cố nhanh hơn trung bình 65 ngày và tiết kiệm khoảng 1,93 triệu USD chi phí khắc phục cho mỗi vụ.

Tuy nhiên, cảnh báo sớm không thể thay thế các lớp bảo vệ bên trong doanh nghiệp.

Một cảnh báo về tài khoản bị lộ sẽ khó phát huy tác dụng nếu doanh nghiệp không thể nhanh chóng khóa tài khoản, thay đổi mật khẩu, kiểm tra lịch sử truy cập hoặc thu hồi quyền đã cấp. Tương tự, việc phát hiện một lỗ hổng nghiêm trọng cũng chưa đủ nếu quy trình cập nhật bản vá kéo dài hoặc trách nhiệm xử lý không được phân định rõ ràng.

Doanh nghiệp vì thế vẫn phải duy trì các biện pháp bảo vệ cơ bản như xác thực đa yếu tố, phân quyền truy cập chặt chẽ và xây dựng quy trình phản ứng sự cố rõ ràng. Nếu thiếu những nền tảng này, việc nhìn thấy rủi ro từ sớm cũng khó chuyển thành hành động kịp thời.

Khi tốc độ tấn công đã vượt xa chu kỳ vá lỗi định kỳ, câu hỏi đặt ra với doanh nghiệp không còn chỉ là có cần đầu tư vào cảnh báo sớm hay không. Yêu cầu cấp thiết đặt ra là quy trình và năng lực ứng phó nội bộ của các doanh nghiệp phải đáp ứng được đủ nhanh để biến cảnh báo thành hành động ngăn chặn, trước khi nguy cơ bên ngoài trở thành sự cố bên trong.

Thọ Trần

Các tin khác

Kiến tạo nền tảng nhân lực, nhân tài cho kỷ nguyên công nghệ lượng tử

Kiến tạo nền tảng nhân lực, nhân tài cho kỷ nguyên công nghệ lượng tử

Sau quá trình tuyển chọn và phỏng vấn chuyên sâu với sự đánh giá của Hội đồng chuyên gia, những ứng viên xuất sắc nhất của Chương trình Phát triển Nhân tài Lượng tử 2026 chính thức được ra mắt và bước vào lộ trình đào tạo tại Trường Đại học Quang Trung. Đây là dấu mốc quan trọng trong hành trình phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao, góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào lĩnh vực công nghệ lượng tử toàn cầu.

Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam: Đẩy mạnh khoa học công nghệ và phát triển xanh

Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam: Đẩy mạnh khoa học công nghệ và phát triển xanh

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và yêu cầu phát triển kinh tế tuần hoàn thân thiện với môi trường, tư tưởng “Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển xanh; nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, đưa Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam - Công ty cổ phần (Vinafor) phát triển bền vững bước vào kỷ nguyên mới” đã và đang trở thành “kim chỉ nam” xuyên suốt trong mọi hoạt động chiến lược của Tổng công ty.

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

Ngày 12/11, tại Hà Nội, Hội nghị AI – Bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026) quy tụ hơn 400 đại biểu, hơn 50 doanh nghiệp cùng các viện nghiên cứu, trường đại học hai nước. Hội nghị ghi nhận 8 biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) và gần 100 phiên kết nối kinh doanh, thúc đẩy hợp tác về AI, bán dẫn và đào tạo nhân lực.

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Giữa vùng đất cội nguồn Hạ Hòa (Phú Thọ), nơi lưu giữ linh khí Đền Mẫu Âu Cơ, bộ máy chính quyền cơ sở xã Hiền Lương đang quyết liệt trong cải cách hành chính. Nhờ tích hợp mô hình Kiosk AI và chuyển đổi số toàn diện, chính quyền cấp xã không chỉ gỡ "nút thắt" về nhân lực mà còn đánh thức tiềm năng quản trị, đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân bằng tư duy thực tiễn và nhịp đập thời đại.

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

Ngày 9/11, tại trụ sở Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Hạ tầng mạng (VNPT Net), đại diện VNPT, và Symphony Communication Public Company Limited (Thái Lan) đã chính thức ký kết các thỏa thuận hợp tác cung cấp hạ tầng kết nối quốc tế theo mô hình dịch vụ mạng toàn trình (Network as a Service).

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

Tại Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản diễn ra ngày 9/11 tại Tokyo, FPT đề xuất năm trụ cột đồng kiến tạo về AI, lượng tử, nhân lực và tài chính công nghệ, đồng thời trao biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác Nhật Bản về thiết bị bay không người lái (UAV) và kinh tế tầm thấp. Tại triển lãm bên lề, tập đoàn đồng thời giới thiệu sản phẩm chip nguồn và UAV.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

“Khu bảo tồn” con người

“Khu bảo tồn” con người

Nhân loại từng mơ về một ngày máy móc có thể suy nghĩ như con người. Giờ đây, khi giấc mơ ấy dần thành hiện thực,con người lại phải chứng minh mình không phải máy móc. Phải chăng chúng ta đang tiến đến một thời đại mà những sản phẩm do con người tạo ra cũng cần được dán nhãn, xác thực và bảo vệ như những giống loài quý hiếm?

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh đang phối hợp với Plug and Play và Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) chuẩn bị thành lập Trung tâm Xuất sắc về Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AI COE) đầu tiên tại châu Á. Trung tâm dự kiến đặt tại TP Hồ Chí Minh, hướng đến kết nối nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp với nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Những con chip “Make in Vietnam”: Bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi

Những con chip “Make in Vietnam”: Bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi

Chiều 3/11/2026, một dấu mốc quan trọng trong hành trình làm chủ công nghệ bán dẫn của Việt Nam được xác lập khi chip bảo mật VGC v1.0, do các kỹ sư Việt Nam tự thiết kế, chính thức ra mắt. Đây không chỉ là thành quả của một nhiệm vụ nghiên cứu khoa học – công nghệ, mà còn là bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi, từ đó xây dựng nền tảng để từ đó làm ra nhiều con chip khác.

Ra mắt chip bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế

Ra mắt chip bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế

Ngày 3/11, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) công bố chip bảo mật VGC v1.0 cùng nền tảng bán dẫn bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế. Sự kiện đánh dấu bước tiến lịch sử của ngành vi mạch bán dẫn và an ninh mật mã quốc gia, đưa thuật toán mật mã Việt Nam tích hợp trực tiếp vào silicon, tạo tiền đề vững chắc bảo vệ chủ quyền số từ công nghệ lõi.

Kỳ 2: “Không Một Mình” - chiến dịch nhân văn và mạng lưới “lá chắn”

Kỳ 2: “Không Một Mình” - chiến dịch nhân văn và mạng lưới “lá chắn”

Trước những diễn biến phức tạp, tinh vi của tội phạm công nghệ cao nhắm vào lứa tuổi thanh thiếu niên, lực lượng Công an đã nhanh chóng vào cuộc với quyết tâm chiến lược. Chiến dịch “Không Một Mình 2026 - Kết nối không tổn thương” được khởi động quy mô trên toàn quốc. Tại TP Hồ Chí Minh, sự phối hợp hiệp đồng tác chiến giữa Công an thành phố và Sở Giáo dục và Đào tạo, tạo nên một mạng lưới “lá chắn” an ninh số vững chắc, gửi đi thông điệp nhân văn sâu sắc: Không để bất kỳ đứa trẻ nào phải cô độc chiến đấu trước các hiểm họa trên không gian mạng.

Đồng Tháp lấy khoa học, công nghệ tạo động lực tăng trưởng hai con số

Đồng Tháp lấy khoa học, công nghệ tạo động lực tăng trưởng hai con số

Đồng Tháp xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) là động lực quan trọng để đổi mới mô hình tăng trưởng, phát huy tiềm năng, lợi thế, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, nâng cao vị thế trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Trợ lý ảo Tòa án đưa chuyển đổi số vào công việc hằng ngày của Thẩm phán

Trợ lý ảo Tòa án đưa chuyển đổi số vào công việc hằng ngày của Thẩm phán

Được tích hợp vào Nền tảng quản lý án toàn trình, Trợ lý ảo Tòa án giúp Thẩm phán tiếp cận nguồn tri thức pháp luật và khai thác thông tin phục vụ giải quyết án ngay trên cùng một hệ thống. Kết quả này cho thấy bước tiến của Tòa án nhân dân tối cao trong việc đưa dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo vào hỗ trợ công tác chuyên môn, hướng tới nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động xét xử.

Tôn vinh, khuyến khích người trẻ đổi mới sáng tạo vì cộng đồng

Tôn vinh, khuyến khích người trẻ đổi mới sáng tạo vì cộng đồng

Không chỉ khơi dậy niềm đam mê khoa học, công nghệ và tư duy sáng tạo trong học sinh, Cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 còn lan tỏa thông điệp về trách nhiệm xã hội, khuyến khích thế hệ trẻ vận dụng tri thức để giải quyết những vấn đề thiết thực của cộng đồng, hướng tới một tương lai phát triển bền vững.

Cà Mau khơi dậy khát vọng khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo

Cà Mau khơi dậy khát vọng khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo

Với thông điệp “The New Tide – Con nước mới” - Ngày hội khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo tỉnh Cà Mau năm 2026 (CamaUP’26) mở ra không gian kết nối ý tưởng, công nghệ và nguồn lực đầu tư, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, đưa những giá trị đặc trưng của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc vươn xa.