Doanh nghiệp cần được hỗ trợ để vượt qua đại dịch

Giá xăng, dầu tăng tạo áp lực lên giá hàng hoá

Theo Tổng cục Thống kê, CPI tháng 10/2021 giảm 0,2% so với tháng trước, tăng 1,67% so với tháng 12/2020 và tăng 1,77% so với tháng 10/2020. Tính bình quân 10 tháng năm 2021, lạm phát cơ bản chỉ tăng 0,84% so với cùng kỳ năm 2020, mức thấp nhất trong 1 thập kỷ qua. Tuy nhiên, giá xăng dầu tăng liên tiếp ở mức cao trong thời gian vừa qua được các chuyên gia nhìn nhận sẽ gia tăng áp lực lên lạm phát từ nay tới hết năm 2021. Nguyên nhân chính là chi phí nguyên liệu đầu vào tất cả lĩnh vực, từ thức ăn chăn nuôi, phân bón, vật liệu xây dựng đến chi phí vận chuyển, logistics, xăng dầu… trong nước đều tăng mạnh.

Trên thực tế, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã tăng chi Quỹ bình ổn xăng dầu (Quỹ BOG) ở mức cao nhằm “hạ nhiệt” giá xăng dầu trong nước. Từ đầu năm 2021 đến nay, Quỹ BOG đã chi liên tục với mức chi từ 100 -2.000 đồng/lít/kg. Kỳ điều hành vừa qua, nếu không thực hiện tăng chi Quỹ BOG đối với xăng E5RON92 và không chi Quỹ BOG đối với xăng RON95, giá các mặt hàng xăng sẽ tăng từ 758 đồng/lít đến 1.359 đồng/lít.

Việc điều hành giá xăng dầu nhằm góp phần bảo đảm thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát và bình ổn thị trường năm 2021, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp (DN) đang gặp khó khăn do tác động của dịch bệnh COVID-19. Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế cho rằng, việc buộc tăng giá xăng là một quyết định khó khăn đối với cơ quan nhà nước, bởi sẽ tạo ra áp lực “đội giá” đối với DN vận tải, logistic. Dự kiến chi phí liên quan đến DN vận tải, logistic tăng ít nhiều khiến cho chỉ số CPI tháng 11/2021 tăng thêm. Theo tính toán, giá xăng dầu chiếm khoảng 35 - 40% chi phí đầu vào của ngành vận tải nên khi giá xăng, dầu biến động tăng cao sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh doanh của DN.

Ông Đỗ Quốc Huy, Giám đốc bộ phận kinh doanh Liên hiệp HTX Thương mại TP Hồ Chí Minh - SaiGon Co.op cho biết, hiện, một số nhà cung cấp đã liên hệ đề nghị tăng giá bán, tuy nhiên phía siêu thị đã đề nghị giữ giá theo hợp đồng đã ký trước đó. Để giảm áp lực tăng giá nhất là đối với người tiêu dùng sau ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh, giá cả nhiều mặt hàng trong hệ thống hiện không tăng, thậm chí còn giảm so với trước do đang áp dụng chương trình khuyến mại, kích cầu tiêu dùng. Tuy nhiên, xu hướng tăng giá là tất yếu vì tất cả chi phí đầu vào từ nguyên phụ liệu nhập khẩu lẫn trong nước đều tăng vọt thời gian qua.

Nên xem xét giãn, hoãn, giảm thuế

Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, giá xăng dầu tăng cũng là một yếu tố quan trọng làm tăng khả năng lạm phát trong các tháng cuối năm. Tuy nhiên, kể cả giá xăng dầu, hàng hóa đều tăng trong thời gian tới nhưng lạm phát vẫn ở mức thấp, khoảng 2,8-3,2% trong giới hạn 4% Quốc hội và Chính phủ đề ra. Trong đó, đặc biệt giá xăng dầu tiếp tục được Liên Bộ Công Thương - Tài chính điều hành hiệu quả, nhằm giảm bớt khó khăn cho DN, người dân; hoặc triển khai các gói hỗ trợ tài chính để DN bù đắp chi phí nguyên liệu, nhiên liệu tăng cao. Đồng thời, cần thường xuyên kiểm tra, giám sát thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu của các thương nhân kinh doanh xăng dầu và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, ổn định thị trường. Việc giảm thuế để giảm giá mặt hàng xăng dầu là giải pháp dài hạn, cần thời gian để xem xét, đề xuất Quốc hội thông qua. Trước mắt, các DN cần lực hỗ trợ nhanh và mạnh, nên có thể hãm đà tăng giá nhiên liệu bằng việc sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, hoặc tăng cường các gói hỗ trợ tài chính khác để giúp DN và người dân vượt qua khó khăn.

“Các cơ quan quản lý cần nghiên cứu đưa ra các biện pháp hợp lý khi các DN đang cần được hỗ trợ phục hồi sản xuất. Hỗ trợ đúng đối tượng, đúng mức độ, đúng thời gian, góp phần giảm bớt các khó khăn cho các chủ thể trong giai đoạn hồi phục”, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh.

Cùng với đó, ông Nguyễn Tiến Thỏa, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho rằng, xăng dầu là sản phẩm đầu vào quan trọng của nền kinh tế, không có giải pháp bình ổn sẽ tác động bất ổn đến toàn bộ nền kinh tế, không chỉ tác động đến tăng trưởng GDP mà còn có khả năng gây ra lạm phát trong giai đoạn hiện nay. Do vậy, để kìm giá xăng dầu, có thể xem xét giãn, hoãn, giảm một loại thuế nào đó như VAT, thuế bảo vệ môi trường để chia sẻ với người tiêu dùng. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cần các gói hỗ trợ tài chính để xử lý khó khăn trong lúc này với các DN chịu ảnh hưởng khi giá xăng dầu lên cao.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết, Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương thực hiện đồng bộ các giải pháp đảm bảo nguồn cung hàng hoá và chỉ số CPI không vượt quá chỉ tiêu 4% theo mục tiêu Quốc hội đề ra.

“Năm 2021, chắc chắn chúng ta sẽ đạt được mục tiêu mà Quốc hội đề ra khi CPI bình quân chỉ ở mức khoảng 2%, thậm chí dưới 2% (chỉ tiêu Quốc hội đề ra là khoảng 4%). Do đó, để hạn chế tối đa sức ép tăng CPI, Bộ Công Thương tiếp tục chỉ đạo quyết liệt 2 nhóm mặt hàng là xăng dầu và điện. Liên Bộ Công Thương - Tài chính tiếp tục sử dụng linh hoạt, hiệu quả Quỹ Bình ổn giá để hạn chế mức tăng của giá xăng dầu trong nước so với mức tăng cao của giá xăng dầu thế giới”,  Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải nhấn mạnh.

Trên cơ sở dự báo giá cả thế giới tiếp tục tăng trong thời gian tới, Bộ Công Thương đề xuất thực hiện các biện pháp đàm phán nhằm bảo đảm nguồn nguyên liệu thô thông qua tăng cường hợp tác từ cấp cao với các nước có nguồn tài nguyên dồi dào. Trong đó hỗ trợ các DN ký các hợp đồng nhập khẩu nguyên liệu dài hạn để bảo đảm nguyên liệu đầu vào, ổn định giá thành sản xuất, qua đó kiểm soát lạm phát, hạn chế ảnh hưởng của việc tăng giá nguyên liệu thế giới đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của DN.