Điều tất yếu không thể bỏ qua

Như chúng ta đã biết, ngày 2/1/2013, Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã chính thức công bố bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 trên các phương tiện thông tin đại chúng để lấy ý kiến rộng rãi các tầng lớp nhân dân. Và ngày 4/2/2013, một phái đoàn gồm 15 vị đại diện cho những người đầu tiên trực tiếp ký tên vào bản "Kiến nghị về sửa đổi Hiến pháp 1992" đã đến địa điểm tiếp nhận ý kiến đóng góp của nhân dân tại 37 Hùng Vương, Hà Nội để trao bản kiến nghị cho Ủy ban Pháp luật của Quốc hội. Bản kiến nghị này ngay sau đó đã được tải lên một số trang web.

Trong số 7 điểm mà các tác giả bản kiến nghị đặt ra, là một người lính, trước mắt, tôi xin trao đổi lại điểm thứ 5 - là phần kiến nghị về vai trò, nhiệm vụ của lực lượng vũ trang. Bản kiến nghị viết: "Lực lượng vũ trang phải trung thành với Tổ quốc và nhân dân chứ không phải trung thành với bất kỳ tổ chức nào, như quy định tại Điều 70 của Dự thảo. Chúng tôi yêu cầu bỏ quy định lực lượng vũ trang phải trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam ".

Đại tướng Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị triển khai kế hoạch tổ chức công tác lấy ý kiến Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 trong lực lượng CAND (Hà Nội ngày 18/1/2013).
Đại tướng Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị triển khai kế hoạch tổ chức công tác lấy ý kiến Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 trong lực lượng CAND (Hà Nội ngày 18/1/2013).

Thật ra, nói "Lực lượng vũ trang phải trung thành với Tổ quốc và nhân dân" không có gì sai. Song nếu chỉ nói vậy thì quá chung chung, và không đáp ứng được những diễn biến xảy ra trong thực tế. Bởi nội hàm của hai chữ "nhân dân" quá rộng? Nhân dân là nhân dân nào? Ai có thể tự coi mình là đại diện cho nhân dân nếu không phải là một tổ chức hợp pháp do nhân dân bầu ra? Tôi nhớ, trước đây tôi từng được nghe một câu chuyện do nhà thơ Vũ Quần Phương - nguyên Tổng biên tập Báo Người Hà Nội kể lại: Lần ấy, do không chịu sửa cái măngsét tờ Người Hà Nội mà một vị lãnh đạo Hà Nội yêu cầu, Vũ Quần Phương đã bị vị này gọi lên "nhắc nhở". Chưa kịp nghe nhà thơ Tổng biên tập thuyết trình điểm hay điểm dở của cái măngsét trên ra sao, vị lãnh đạo nọ đã gay gắt: "Cậu bảo thủ bỏ mẹ. Dân người ta góp ý thì phải nghe chứ". Rồi ông trừng mắt: "Tớ là dân, dân nói cậu không nghe à!". Đấy, gọi là dân cũng có ba bảy đường. Khi cần, thiếu gì cách để người ta nhân danh "nhân dân"?

Tôi không rõ về vai trò, nhiệm vụ của lực lượng vũ trang, trong đó có lực lượng cảnh sát, an ninh, trong hiến pháp của các nước quy định ra sao, song tôi chắc chắn một điều, dù câu chữ được thể hiện thế nào (như trong Hiến pháp của nước CHXHCN Việt Nam năm 1992, ở Điều 45 cũng đã ghi "Các lực lượng vũ trang nhân dân phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc và nhân dân…"), thì bao giờ nó cũng phải trung thành với chính phủ của nước đó và thực thi nhiệm vụ mà chính phủ của nước đó giao phó. Ở những nước có Đảng Cộng sản lãnh đạo thì hiển nhiên, lực lượng đó phải là lực lượng trung thành với Đảng lãnh đạo. Mọi người thường viện dẫn bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh công bố ngày 9/11/1946, song cần nhớ là, ở thời điểm ấy, Đảng Cộng sản Việt Nam đang rút vào hoạt động bí mật. Sau này, vào năm 1948, khi mà Đảng chưa ra công khai, trong 6 điều dạy CAND, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã yêu cầu lực lượng này "Đối với chính phủ phải tuyệt đối trung thành". Và khi Đảng ra công khai (kể từ Đại hội Đảng lần thứ II, diễn ra vào năm 1951), trong lời dạy Quân đội nhân dân, Người viết rõ: "Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân". Một vị lãnh tụ từng đặt tên cho các lực lượng vũ trang của Việt Nam ta là Quân đội nhân dân và Công an nhân dân chắc chắn rất coi trọng việc làm sao để các lực lượng này bảo vệ nhân dân, phục vụ nhân dân được tốt nhất, hiệu quả nhất. Song Người cũng không vì thế mà lạm dụng hai chữ "nhân dân" khi chỉ ra cho các lực lượng vũ trang những nhiệm vụ cụ thể, mang tính định hướng rõ nét, ấy là trung thành với chính phủ, với đảng cầm quyền. Vậy, trên tinh thần ấy, bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 nếu có đặt vấn đề lực lượng vũ trang phải trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam bên cạnh việc trung thành với Tổ quốc và nhân dân thì có gì là quá?

Như trên đã nói, việc lực lượng vũ trang được yêu cầu phải trung thành, phải tuân lệnh một chính phủ hay một chính đảng lãnh đạo nào đó là điều hiển nhiên xảy ra ở tất cả các quốc gia (còn việc chính phủ, chính đảng đó hay hay dở, có vì dân vì nước hay không thì vấn đề là người dân phải có giải pháp để "giải quyết" sự tồn tại của chính phủ, hay chính đảng đó). Đây là thực tế diễn ra trong cuộc sống, không phải chúng ta có thể dùng những ngôn ngữ mỹ miều mà thay đổi được. Và một đất nước muốn tình hình an ninh trật tự ổn định thì tất yếu không thể bỏ qua điều khoản này

Trần Hữu Thanh

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.