Di sản văn hóa là gì?

Có tổng cộng 1.092 Di sản Thế giới được UNESCO công nhận trên thế giới, bao gồm 209 địa điểm tự nhiên và 845 địa điểm có ý nghĩa văn hóa và lịch sử - tất cả đều được công nhận là có tầm quan trọng quốc tế và đáng được bảo vệ đặc biệt. Do đó, việc chọn ra 10 Di sản Thế giới được UNESCO công nhận hàng đầu quả là một thách thức khá lớn đối với tổ chức UNESCO.

Theo ICOMOS (Hội đồng Di tích và Di chỉ quốc tế), Di sản là toàn bộ các sáng tạo và sản phẩm kết hợp của thiên nhiên và con người, trong sự toàn vẹn của chúng, tạo nên môi trường mà chúng ta sống trong không gian và thời gian. Di sản là một thực tế, là sự sở hữu của cộng đồng và là một gia tài phong phú mà có thể được chuyển tiếp, lôi cuốn sự tham gia và công nhận của chúng ta.

Luật Di sản văn hóa Iran định nghĩa, Di sản văn hóa (DSVH) bao gồm các di vật thể hiện quá trình lịch sử của loài người và là cơ sở để hiểu biết sâu sắc hơn về bản sắc con người và con đường tiến bộ văn hóa của họ, từ đó cung cấp những lời khuyên cho loài người.

Bên cạnh đó, theo UNESCO, DSVH có thể được định nghĩa là toàn bộ các dấu hiệu vật chất - có thể thuộc nghệ thuật hay biểu tượng - được truyền lại từ quá khứ cho mỗi nền văn hóa và do đó là cho toàn nhân loại. Là một phần cấu thành sự chân thực và phong phú của bản sắc văn hóa, như là một tài sản kế thừa thuộc về nhân loại, DSVH mang đến cho mỗi vùng đất cụ thể những đặc trưng có thể nhận diện riêng biệt của nó và là kho tàng kinh nghiệm của con người.

Có tổng cộng 1.092 Di sản Thế giới được UNESCO công nhận trên thế giới, bao gồm 209 địa điểm tự nhiên và 845 địa điểm có ý nghĩa văn hóa và lịch sử - tất cả đều được công nhận là có tầm quan trọng quốc tế và đáng được bảo vệ đặc biệt. Do đó, việc chọn ra 10 Di sản Thế giới được UNESCO công nhận hàng đầu quả là một thách thức khá lớn đối với tổ chức UNESCO.

1. Di tích Nubia, Ai Cập

image001.jpg -0
Những ngôi đền bằng đá uy nghi tại Di tích Nubia, Ai Cập.

Không chỉ những ngôi đền bằng đá uy nghi của pharaon thứ ba của Vương triều thứ 19 trong lịch sử Ai Cập Ramses II và nữ hoàng Nefertari của ông, đây là một cảnh tượng thực sự tuyệt vời ở khu khảo cổ Abu Simbel, mà thực tế là tượng đài mang tính biểu tượng này với bốn bức tượng cao chót vót đã được di dời để tránh nước sông Nile dâng cao đã khiến chúng trở nên dễ chịu hơn. Tương tự như vậy, Thánh địa Isis tại đảo Philae, một ngôi đền thờ nữ thần Ai Cập cổ đại, đã được chuyển đến vị trí hiện tại như một phần của dự án đáng kinh ngạc do UNESCO đứng đầu vào những năm 1960, được đặt tên chung là Di tích Nubia.

2. Thung lũng Kathmandu, Nepal

Nếu lên kế hoạch cho một kỳ nghỉ ở Nepal, đừng bỏ lỡ cơ hội khám phá Thung lũng Kathmandu, một địa danh vô cùng xứng đáng. Khu vực này, nằm ở chân đồi của dãy Himalaya, được công nhận là quê hương của hai bảo tháp Phật giáo, hai ngôi đền Hindu và ba địa điểm thế tục, tất cả đều có ý nghĩa văn hóa và tôn giáo. Điểm nổi bật của chuyến thăm Nepal là chuyến tham quan Bảo tháp Boudhanath nổi tiếng có từ thế kỷ 14, một trong những địa điểm Phật giáo lớn nhất và linh thiêng nhất trên thế giới. Thống trị đường chân trời, đôi mắt của bảo tháp dường như dõi theo từng cử động của con người chúng ta.

3. Vùng Cape Floral, Nam Phi

Công viên quốc gia núi Table của Cape Town, Khu vực hoang dã Groot Winterhoek và Khu bảo tồn thiên nhiên De Hoop chỉ là ba trong số 13 khu vực được bảo vệ ở Nam Phi tạo nên Vùng hoa Cape, một trong những trung tâm đa dạng sinh học trên cạn lớn nhất thế giới. Được công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2004, khu vực này là một điểm nóng về thực vật, nơi sinh sống của 20% hệ thực vật của châu Phi mặc dù chỉ chiếm chưa đến 0,5% kích thước của lục địa. Với hai phần ba trong số 6.000 loài thực vật ước tính trong khu vực được liệt kê là loài đặc hữu và hơn 1.736 loài được xác định là bị đe dọa, một kỳ nghỉ tới Nam Phi sẽ là trải nghiệm chỉ có một lần trong đời.

4. Machu Picchu, Peru

image003.jpg -0
Machu Picchu, Peru - thành phố đã mất của người Inca.

Machu Picchu mang tính biểu tượng, cao 2.430 mét so với mực nước biển trên sườn phía Đông của dãy núi Andes và là điểm đến không thể bỏ qua nếu cân nhắc một kỳ nghỉ tới Peru. Di sản quan trọng nhất của nền văn minh Inca, vẫn còn nhiều tranh luận về lý do Machu Picchu được xây dựng, rồi sau đó bị bỏ hoang một cách bí ẩn. Tuy nhiên, người ta đồng ý rằng khu bảo tồn tôn giáo, nghi lễ, nông nghiệp và thiên văn này đầy mê hoặc, bao gồm khoảng 200 cấu trúc, là một cảnh tượng vô cùng đáng quan tâm, chú ý. Mở rộng trí tưởng tượng của chúng ta khi đi bộ qua cổng, đền thờ và nhà cửa, thực sự là một điều kì diệu trước một thành phố đã mất của người Inca.

5. Rạn san hô Great Barrier, Úc

Nếu đã đến Down Under, nước Úc, nhất định phải có một chuyến đi đến Rạn san hô Great Barrier. Đây là Di sản Thế giới tự nhiên thực sự tuyệt vời, chứa bộ sưu tập rạn san hô lớn nhất thế giới, hơn 1.500 loài cá và khoảng 240 loài chim, cũng như sự đa dạng của động vật giáp xác, hải quỳ và giun biển. Lặn biển tại Công viên Quốc gia Michaelmas Cay tuyệt đẹp, có thể dễ dàng đi đến từ thành phố Cairns, Queensland, chúng ta sẽ có cơ hội đến gần cá vẹt, trai khổng lồ và thậm chí cả rùa biển. Đối với những người sống trên đất liền, những chiếc thuyền đáy kính là một trải nghiệm thực sự kì diệu.

6. Bruges, Bỉ

Thành phố Bruges này đẹp như tranh vẽ. Những tòa nhà thời trung cổ kỳ diệu, những quảng trường lãng mạn và những con kênh quyến rũ lấp đầy các điểm đến có hộp sô cô la này, và đây cũng một điểm nổi bật của bất kỳ kỳ nghỉ nào ở Bỉ. Trung tâm lịch sử của Bruges cũng gắn liền với kiến trúc Gothic nổi bật và nghệ thuật Flemish nổi tiếng thế giới của Jan van Eyck - những bức tranh cổ điển của ông vẫn được treo trên tường tại bảo tàng Groeninge gần đó. Một điểm tham quan không thể bỏ qua khác là Vương cung thánh đường Holy Blood, nơi có thánh tích được tôn kính của Chúa Kitô.

7. Công viên quốc gia Yellowstone, Mỹ

Công viên quốc gia Yellowstone là khu bảo tồn thiên nhiên đầu tiên và tốt nhất của nước Mỹ, là sự pha trộn đầy cảm hứng giữa vẻ đẹp tự nhiên và vùng hoang dã gồ ghề, đồng thời là nơi sinh sống của gấu xám Bắc Mỹ, bò rừng bizon và nai sừng tấm. Ngoài ra, Yellowstone còn có mật độ mạch nước phun lớn nhất thế giới - hơn 300 mạch nước phun, hay 2/3 tổng số mạch nước phun trên hành tinh. Nổi tiếng nhất, mạch nước phun hình nón được mang tên Old Faithful thường xuyên phun trào để làm hài lòng du khách. Ngoài ra, hãy để ý thác nước cao nhất của công viên, Thác Lower, có kích thước gần gấp đôi thác nước ở Niagara.

8. Vạn Lý Trường Thành, Trung Quốc

Khi nghiên cứu các tour du lịch đến Trung Quốc, chắc chắn chúng ta sẽ thấy rằng Vạn Lý Trường Thành xuất hiện trên hầu hết ở các hành trình. Di sản Thế giới này uốn khúc gần 12.500 dặm dọc theo các rặng núi có rừng của đất nước Trung Quốc và là hàng rào bảo vệ ghê gớm. Đây cũng là một trong những công trình quân sự lớn nhất thế giới - và là tượng đài nhân tạo duy nhất có thể nhìn thấy từ trong không gian. Được xây dựng từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên đến thế kỷ 17 sau Công nguyên, phần chính bao gồm các bức tường, tháp canh, đường ngựa, pháo đài và đèo, và vẫn được coi là biểu tượng quốc gia để bảo vệ an ninh của Trung Quốc và người dân của họ.

9. Khu khảo cổ Petra, Jordan

Petra là địa điểm khảo cổ ở sa mạc phía Tây Nam Jordan. Nơi này xứng đáng trở thành một trong Bảy Kỳ quan Thế giới mới. Thường được gọi là thành phố hoa hồng đỏ, đề cập đến đá sa thạch đỏ nổi bật bao quanh khung cảnh bằng đá được xây dựng nửa vời, nửa chạm khắc của Petra, du khách không thể không kinh ngạc trước sự to lớn tuyệt đối của nơi này. Đặc biệt lộng lẫy là Kho bạc, một mặt tiền cao 40 mét được cho là xây dựng vào thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên, trông giống như một ảo ảnh xuyên qua một khe nhỏ trong một hẻm núi hẹp. Chỉ riêng khoảnh khắc đáng nhớ đó đã là một lý do chính đáng để tìm hiểu thêm về các kỳ nghỉ ở Jordan.

10. Taj Mahal, Ấn Độ

Taj Mahal là một lăng mộ bằng đá cẩm thạch trắng nằm tại Agra, Ấn Độ được mọi người ngưỡng mộ vô cùng. Kiệt tác này mang tính biểu tượng - đài tưởng niệm thế kỷ 17 được xây dựng ở Agra để tôn vinh người vợ yêu quý của Hoàng đế Mughal. Những người khách du lịch luôn đặt địa điểm này ưu tiên hàng đầu trong hành trình của họ khi đến Ấn Độ. Các chuyến thăm vào sáng sớm là thời gian kỳ diệu nhất và tốt nhất để tránh được cái nóng và đám đông ở đây. Và sẽ thật là một trải nghiệm thú vị, khi chúng ta chụp một bức ảnh khi không có người ở nơi đây.

Lê Thanh Huyền

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.