Nhân rộng các mô hình tự quản
Điều dễ nhận thấy, trên các địa bàn vùng cao, giáp biên có những nơi, từ trung tâm xã đến các điểm bản, làng mất cả 4-5 tiếng đồng hồ đi bộ nên đặt ra vấn đề thiết lập các mô hình tự quản đảm bảo ANTT, phòng chống tội phạm mua bán người ở ngay các cơ sở như thế nào. Bà Nguyễn Thị Diệp - Trưởng ban Tuyên giáo, Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Điện Biên cho biết, việc thiết lập, duy trì các mô hình câu lạc bộ đảm bảo ANTT, phòng chống tội phạm mua bán người tại các xã, bản - nhất là các địa bàn giáp biên là rất cần thiết.
Thời gian qua, Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh đã duy trì sinh hoạt 346 loại hình câu lạc bộ các loại. Nhiều câu lạc bộ phát huy được hiệu quả cao với tổng số trên 11 ngàn thành viên tham gia như: Câu lạc bộ “Phòng, chống tội phạm”, “Phụ nữ với pháp luật”, “Phòng chống tệ nạn xã hội” v.v... Thông qua các buổi sinh hoạt, nhận thức của bà con cũng đã có sự chuyển biến tích cực trong công tác phòng chống mua bán người.
Đơn cử như Câu lạc bộ “Phụ nữ với pháp luật” tại xã Xá Nhè, huyện Tủa Chùa (Điện Biên) với sự tham gia của các thành viên là chị em phụ nữ, cán bộ tư pháp trong xã, những năm qua, Câu lạc bộ này đã phát huy tốt công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật cho chị em phụ nữ trong các thôn, bản, tránh “bẫy lừa” của các đối tượng mua bán người…
Bà Mào Thị Bạn - Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Điện Biên cho rằng, không chỉ mang chức năng phòng ngừa tội phạm mua bán người, nhiều mô hình, câu lạc bộ tự quản còn là chỗ dựa, là điểm tựa tạo điều kiện, giúp đỡ về vật chất (hỗ trợ vốn vay, con giống…) và tinh thần, xóa bỏ mặc cảm, hòa nhập cộng đồng cho các nạn nhân bị lừa bán đã được giải cứu, trở về với gia đình.
Chị Lò Thị T., ở bản Co Đớ, xã Na Sang (huyện Mường Chà - Điện Biên) - một nạn nhân bị dụ dỗ, lừa gạt sang Trung Quốc may mắn được giải thoát tâm sự: “Sau hơn 2 năm trở về địa phương, một mình nuôi 2 con nhỏ, được sự thương yêu của gia đình, bà con trong bản giúp đỡ và sự động viên của các đoàn thể, đặc biệt là Hội phụ nữ, chị được giúp đỡ về con giống, vật nuôi, được vay vốn chăn nuôi, trồng trọt. Cuộc sống của ba mẹ con chị giờ phần nào đỡ khó khăn, vất vả...”.
Thiếu tá Trần Mạnh Hùng - Phó trưởng Phòng CSĐT tội phạm về TTXH (Công an tỉnh Lai Châu) cũng cho rằng, hiệu quả từ nhiều mô hình, câu lạc bộ tự quản, phòng chống tội phạm ở các cơ sở trong thời gian qua đem lại là rất cao. Bởi phần lớn phụ nữ, trẻ em bị mua bán sống ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, nhận thức cũng như trình độ dân trí văn hóa còn hạn chế, điều kiện kinh tế khó khăn, nhẹ dạ, cả tin, thường bị các đối tượng “nhắm” đến để lừa gạt, bán ra nước ngoài, nên công tác phối hợp, phát huy cao độ vai trò của các tổ chức, mô hình tự quản ở các địa phương là rất cần thiết. Nói vậy cũng bởi, khi các chị em phụ nữ được trang bị kiến thức một cách kịp thời thì những chiêu lừa của tội phạm sẽ khó có… đất dụng.
Đẩy mạnh tuyên truyền, giúp bà con cảnh giác
Không chỉ nhân rộng các mô hình, câu lạc bộ đảm bảo ANTT, theo Trung tá Bùi Văn Đắc - Đội trưởng Đội Phòng chống tệ nạn xã hội và mua bán người (Phòng CSĐT tội phạm về TTXH, Công an tỉnh Điện Biên), cần thông qua việc làm rõ, bắt giữ đối tượng trong các vụ án mua bán người để tuyên truyền cho quần chúng nhân dân nắm và chủ động phòng ngừa.
Bên cạnh đó, lực lượng Công an, Cảnh sát khu vực, Công an phụ trách xã phải luôn lưu tâm, tổ chức các buổi họp dân bản định kỳ, qua đó lồng ghép tuyên truyền, tư vấn, giải thích trong quần chúng nhân dân về các chính sách pháp luật phòng, chống mua bán người; chính sách tái hòa nhập cộng đồng cho nạn nhân bị mua bán và các chủ trương, chính sách có liên quan như việc kết hôn; việc xuất nhập cảnh, hợp tác lao động ở nước ngoài… để bà con cảnh giác. Hướng dẫn, vận động quần chúng nhân dân tham gia phát hiện các đối tượng phạm tội hoặc có biểu hiện nghi vấn thực hiện tội phạm mua bán người, thông báo kịp thời để chính quyền sở tại phối hợp với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng ngăn chặn, xử lý.
Đồng thời, tổ chức thường xuyên việc tiếp dân, mở các hòm thư tố giác tội phạm tại các địa bàn trọng điểm; công tác trực ban hình sự thực hiện tốt, tiếp nhận và giải quyết kịp thời các tin báo, tin tố giác của công dân, cơ quan tổ chức có liên quan đến tội phạm mua bán người, nhờ đó góp phần nâng cao lòng tin trong quần chúng nhân dân.
Về vấn đề trên, Đại tá Hà Duy Từ - Trưởng phòng 5, Văn phòng thường trực phòng, chống tội phạm và ma túy (Bộ Công an) cũng nêu ý kiến, công tác phòng, chống tội phạm mua bán người là nhiệm vụ rất khó khăn, phức tạp, nên quá trình thực hiện phải được lồng ghép và được tiến hành đồng bộ bằng các biện pháp kinh tế, hành chính, pháp luật. Các bộ, ngành, địa phương, các lực lượng phải phối hợp chặt chẽ, thống nhất, đặt trong một kế hoạch tổng thể do Chính phủ, UBND các cấp điều phối chỉ đạo hoạt động mới đem lại hiệu quả.
Lưu ý hơn, cần coi công tác truyền thông là biện pháp quan trọng trong chiến lược phòng ngừa, ngăn chặn, hạn chế sự gia tăng của tội phạm mua bán người, quán triệt phương châm “phòng ngừa là chính”, kết hợp không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân. Thường xuyên sơ, tổng kết, nhân rộng mô hình, điển hình tiên tiến, kịp thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân lập thành tích xuất sắc trong tổ chức và thực hiện Chương trình phòng chống tội phạm mua bán người.
