Cách đây chưa lâu, vào sáng 4/4, ông Hà Huy Chương (SN 1959), ở thôn Rầm Tám, xã Điền Trung, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hoá nhận được điện thoại từ số lạ gọi đến tự xưng là cán bộ Công an TP Hà Nội thông báo ông Chương có liên quan đến đường dây lừa đảo rồi đe dọa và yêu cầu ông kê khai lý lịch và cung cấp thông tin cá nhân, đồng thời yêu cầu giữ bí mật nếu không sẽ bị bắt giữ.
Sau đó đối tượng yêu cầu ông Chương mở tài khoản mới ở Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Bá Thước, cung cấp thông tin tài khoản và chuyển toàn bộ số tiền tiết kiệm 620 triệu đồng đang gửi tại Ngân hàng Agribank sang tài khoản mới mở để chứng minh sự trong sạch. Sáng ngày 5/4/2024, sau khi nắm bắt được thông tin từ người thân của ông Chương, Công an huyện Bá Thước đã chỉ đạo Công an xã Điền Trung khẩn trương tìm gặp ông Chương khi ông đang trên đường đi đến ngân hàng để làm thủ tục mở tài khoản và chuyển tiền cho các đối tượng lừa đảo. Sau khi được nghe các cán bộ Công an giải thích, ông Chương đã nhận thức được việc mình bị lừa đảo nên đã dừng chuyển tiền và cảm ơn lực lượng Công an.
Tương tự, ông Hoàng Trọng Quang, ở thôn Tiên Hòa 2, xã Hà Lĩnh, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hoá nhận được cuộc điện thoại lạ tự xưng là Công an, đe dọa ông có liên quan đến đường dây ma túy và rửa tiền xuyên quốc gia; yêu cầu ông rút toàn bộ tiền trong sổ tiết kiệm để chuyển sang tài khoản ngân hàng khác theo hướng dẫn. Do liên tục bị đe dọa, ông Quang lo sợ và định chuyển tiền cho các đối tượng. Tuy nhiên, sau khi xem lại các thông tin cảnh báo thủ đoạn lừa đảo trên nhóm zalo "Công an xã với nhân dân Tiên Hòa 2", ông Quang quyết định đến Công an xã trình báo vụ việc. Nhờ đó, Công an xã đã kịp thời ngăn chặn được việc ông Quang chuyển tiền cho các đối tượng lừa đảo...
Trên đây hai trong vô số vụ lừa đảo chiếm đoạt trên không gian mạng, nhiều người đã mất tiền mà không thể đòi lại được. Thực tế cho thấy, trong những năm gần đây, cùng với sự bùng nổ của công nghệ thông tin, sự phát triển nhanh của mạng internet và mạng xã hội, xuất hiện một loại tội phạm mới, hoạt động trên không gian mạng. Phương thức, thủ đoạn của loại tội phạm này khá tinh vi, bắt nhịp nhanh với xu thế phát triển của xã hội, việc phát hiện, đấu tranh bắt giữ gặp không ít khó khăn. Do vậy, công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật đã và đang được Công an các đơn vị trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá đẩy mạnh, nhằm nâng cao nhận thức cho mọi tầng lớp nhân dân để người dân nhận diện, phát hiện sớm tội phạm trên không gian mạng.
Thời gian qua, Công an tỉnh Thanh Hoá đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền tăng cường các giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, chỉ đạo Công an các phòng nghiệp vụ, địa phương chủ động nắm tình hình, phòng ngừa và đấu tranh triệt phá các tổ chức, đường dây, cá nhân lợi dụng không gian mạng để hoạt động phạm tội. Đồng thời, củng cố chắc chắn hồ sơ, khởi tố các vụ việc có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm. Cùng với đó, phối hợp với các lực lượng chức năng tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ và các tầng lớp nhân dân về quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về đấu tranh phòng, chống tội phạm trên không gian mạng. Ngoài ra, lực lượng Công an trong tỉnh còn chú trọng sử dụng các trang mạng xã hội trên các ứng dụng facebook, zalo để tuyên truyền các phương thức, thủ đoạn của các đối tượng lợi dụng không gian mạng để hoạt động phạm tội như lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, đánh bạc, tín dụng đen.
Thượng tá Nguyễn Thế Sâm - Phó trưởng Công an huyện Hà Trung cho biết: Thực hiện chỉ đạo của Giám đốc, Thủ trưởng cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh về mở cao điểm phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm lừa đảo, Công an huyện đã tập trung vào công tác quản lý địa bàn, phát hiện, triệt xóa các đường dây, ổ nhóm, đối tượng hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đồng thời, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền ban hành các văn bản, phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, địa phương để tổ chức tuyên truyền, cảnh báo. Trong đó, tuyên truyền bằng cách phát tờ rơi ở những nơi công cộng, tuyên truyền trên nền tảng số, ở các hội nghị. Do làm tốt công tác tuyên truyền, từ đầu năm 2024 đến nay, Công an huyện Hà Trung đã ngăn chặn gần 10 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, bắt giữ 1 đối tượng giả danh Công an lừa đảo.
Thiếu tá Đặng Văn Hán - Trưởng Công an thị trấn Thiệu Hóa chia sẻ: Trên địa bàn thị trấn có 1 nhà máy sản xuất hàng may mặc, dệt với hàng nghìn công nhân, người lao động. Ngoài ra, địa bàn còn có 1 trường THPT, 3 trường THCS, 3 trường tiểu học và 1 trung tâm giáo dục thường xuyên với hơn 4.000 giáo viên, học sinh. Để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho số đối tượng này, Công an thị trấn Thiệu Hóa đã có nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt cả về nội dung và hình thức, như: Chú trọng tuyên truyền bằng hình thức trực tiếp và trực quan để có thể tiếp cận cung cấp thông tin và giải thích, hướng dẫn, tháo gỡ ngay những băn khoăn, vướng mắc của công nhân, người lao động và các em học sinh. Về nội dung, đối với công nhân và người lao động, Công an thị trấn đã phân công chỉ huy và cán bộ, chiến sĩ trực tiếp đến nhà máy, hoặc phân xưởng, nơi sản xuất để gặp gỡ, tuyên truyền về phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm "tín dụng đen"; tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, nhất là các thủ đoạn giả danh Công an làm căn cước công dân hoặc đe dọa, khống chế, thao túng tâm lý của công nhân để lừa đảo; cảnh báo hậu quả tác hại của ma túy, cách phòng tránh và các giải pháp phòng ngừa... Qua đó đã giúp cho công nhân cảnh giác, tự bảo vệ mình và tài sản không để tội phạm lợi dụng chiếm đoạt tài sản dưới mọi hình thức.
Có thể thấy, qua công tác tuyên truyền, lực lượng Công an các cấp đã hướng dẫn người dân cách phòng, chống, nhận diện các phương thức, thủ đoạn của tội phạm trên không gian mạng. Nhờ đó, nhận thức và ý thức trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân về chấp hành pháp luật và phòng ngừa, đấu tranh, tố giác tội phạm đã được nâng lên rõ rệt. Đáng chú ý, quần chúng nhân dân đã cung cấp cho lực lượng Công an nhiều nguồn tin có giá trị, giúp lực lượng Công an điều tra, khám phá nhiều vụ án, bắt giữ nhiều đối tượng phạm pháp hình sự. Tính riêng với tội phạm lừa đảo trên không gian mạng, từ đầu năm 2024 đến nay, Công an các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá đã phát hiện, ngăn chặn kịp thời trên 50 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật trên không gian mạng vẫn diễn biến phức tạp, với nhiều hình thức, thủ đoạn mới, tinh vi hơn. Ngoài chức năng nhiệm vụ đấu tranh của lực lượng Công an, mỗi người dân cần thiết tự trang bị những kiến thức cơ bản, nhận diện sớm tội phạm trên không gian mạng, để tránh mất tiền oan.
Nhận diện tội phạm lợi dụng công nghệ cao, không gian mạng để hoạt động phạm tội về ma túy 
