Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, tình hình tội phạm xuyên quốc gia diễn biến phức tạp và trở thành một thách thức lớn đối với cơ quan thực thi pháp luật khu vực và trên toàn thế giới. Tại khu vực ASEAN, tình trạng các đối tượng truy nã lợi dụng địa bàn các nước để lẩn trốn và thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, phạm tội có xu hướng gia tăng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự trong khu vực và tại mỗi quốc gia thành viên.
Trong bối cảnh đó, lực lượng Cảnh sát các nước ASEAN luôn phối hợp chặt chẽ trao đổi thông tin các đối tượng truy nã nghi lẩn trốn tại địa bàn các nước; phối hợp triển khai nhiều chương trình, chiến dịch; cùng chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy thực hiện các nỗ lực chung về truy bắt các đối tượng truy nã quốc tế; góp phần làm trong sạch địa bàn, giữ gìn hòa bình và ổn định trong khu vực ASEAN.
Một trong các kênh hợp tác quan trọng, hiệu quả trong xác minh, truy bắt các đối tượng truy nã là kênh hợp tác INTERPOL, ASEANAPOL. Với vai trò là cơ quan đầu mối của Bộ Công an Việt Nam trong hợp tác INTERPOL, ASEANAPOL, trung bình hàng năm, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (Văn phòng INTERPOL Việt Nam) đã đề nghị và được INTERPOL ban hành hơn 200 lệnh truy nã quốc tế (Thông báo đỏ) các đối tượng truy nã của Việt Nam trốn ra nước ngoài để phối hợp với các nước xác minh, truy bắt. Kết quả từ năm 2025 đến tháng 9/2026, Cảnh sát các nước đã truy bắt, bàn giao 25 đối tượng truy nã cho Việt Nam; Việt Nam đã bàn giao 120 đối tượng truy nã cho Cảnh sát nước ngoài.
Đặc biệt, Văn phòng INTERPOL Việt Nam đã phối hợp với Công an TP Hà Nội và Văn phòng INTERPOL Philippine dẫn giải đối tượng Lê Khắc Ngọ (Mr Hunter, cầm đầu đường dây lừa đảo hơn 5.300 tỷ đồng của Phó Đức Nam) từ Philippine về Việt Nam vào ngày 13/12/2025; phối hợp với INTERPOL Thái Lan dẫn giải đối tượng Ngô Thị Thêu (vợ Lê Khắc Ngọ) từ Thái Lan về Việt Nam vào ngày 15/8/2025. Quá trình tiếp nhận, bàn giao các đối tượng truy nã quốc tế đảm bảo tuyệt đối an toàn cho các đối tượng.
Hoạt động phối hợp trong thực hiện các chương trình, chiến dịch chung của INTERPOL, ASEANAPOL về phòng chống tội phạm ngày càng hỗ trợ truy bắt hiệu quả các đối tượng truy nã quốc tế. Điển hình từ tháng 10/2025 đến tháng 6/2026, Việt Nam đã cùng với các nước Đông Nam Á và một số các quốc gia như Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Úc,... triển khai thực hiện Chiến dịch truy bắt các đối tượng truy nã quốc tế của INTERPOL tại khu vực Đông Nam Á lần thứ 4 (Chiến dịch INFRA-SEAF IV).
Trong thời gian triển khai Chiến dịch, theo đề nghị của các nước đã có 120 đối tượng truy nã được INTERPOL lựa chọn để tập trung xác minh, truy bắt. Kết thúc Chiến dịch, các nước đã phối hợp xác định được nơi lẩn trốn của 106 đối tượng; bắt giữ 47 đối tượng truy nã (trong đó Việt Nam đã bắt giữ được 4 đối tượng).
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phối hợp xác minh, truy bắt các đối tượng truy nã giữa các nước ASEAN hiện vẫn còn gặp một số khó khăn, vướng mắc. Điều này phần lớn là do: (1) Chính sách đơn giản hóa thủ tục nhập cảnh và miễn thị thực giữa các quốc gia thành viên ASEAN nhằm mục đích phát triển du lịch và giao thương đã bị các đối tượng truy nã lợi dụng để lẩn trốn và hoạt động trong khu vực; (2) Sự tiến bộ của khoa học, công nghệ đã tạo ra những điều kiện thuận lợi cho các đối tượng truy nã thay đổi phương thức, thủ đoạn lẩn trốn, sử dụng giấy tờ giả để che giấu tung tích; (3) Một số quốc gia trong khu vực có đường biên giới trên đất liền hoặc trên biển dài, khó kiểm soát nên nhiều đối tượng truy nã đã lợi dụng để xuất nhập cảnh trái phép; gây khó khăn cho cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN trong quá trình phối hợp xác minh, truy bắt các đối tượng truy nã.
Trong thời gian tới, các nước trong khu vực ASEAN tiếp tục mở cửa, hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, từ đó, mở ra nhiều cơ hội, đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức, tác động trực tiếp đến hòa bình, ổn định trong khu vực và tại mỗi quốc gia thành viên. Để nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế với các nước ASEAN trong truy bắt các đối tượng truy nã qua kênh INTERPOL, ASEANAPOL, Văn phòng Cơ quan CSĐT Bộ Công an (Văn phòng INTERPOL Việt Nam) xác định một số các công tác cần tập trung tham mưu, tổ chức thực hiện như sau:
Một là, tăng cường trao đổi thông tin tội phạm, phối hợp xác minh, truy bắt các đối tượng truy nã có thông tin lẩn trốn tại Việt Nam và các nước ASEAN qua kênh hợp tác INTERPOL, ASEANAPOL theo các văn kiện quốc tế song phương và đa phương về phòng, chống tội phạm mà Việt Nam là thành viên, nhất là “Tuyên bố của các nhà lãnh đạo ASEAN về nâng cao hiệu quả hợp tác truy bắt đối tượng truy nã” (Sáng kiến Bộ Công an Việt Nam đề xuất và đã được thông qua tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47 vào tháng 10/2025).
Hai là, định kỳ phối hợp với Cơ quan thực thi pháp luật các nước thành viên ASEAN rà soát thông tin về các đối tượng truy nã có thông tin lẩn trốn trong khu vực, xác định những khó khăn vướng mắc, từ đó đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả phối hợp truy bắt các đối tượng truy nã tại các hội nghị song phương và đa phương trong khu vực. Trước mắt là tại Hội nghị lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã do Bộ Công an đăng cai tổ chức tại Việt Nam từ ngày 29/9/2026 đến ngày 2/10/2026.
Ba là, chủ động tham gia các chương trình, chiến dịch của INTERPOL, ASEANAPOL về phòng, chống tội phạm nói chung và truy bắt các đối tượng truy nã nói riêng; đẩy mạnh trao đổi kinh nghiệm và thực tiễn tốt nhằm kịp thời phát hiện, truy bắt các đối tượng phạm tội trốn ra nước ngoài hoặc ẩn náu trong khu vực tại các hội nghị, hội thảo, khóa tập huấn trong khuôn khổ hợp tác INTERPOL, ASEANAPOL.
Bốn là, tích cực đóng góp thông tin về các đối tượng truy nã vào hệ thống cơ sở dữ liệu của INTERPOL, ASEANAPOL để cùng các nước thành viên ASEAN tra cứu, đối sánh, xác định các đối tượng truy nã quốc tế.
Năm là, ứng dụng khoa học - công nghệ trong công tác xác minh, truy bắt các đối tượng truy nã. Trong đó, tập trung tham mưu mở rộng kết nối hệ thống cơ sở dữ liệu của INTERPOL (I-24/7) đến Công an các đơn vị, địa phương phục vụ tra cứu, xác định đối tượng truy nã; phối hợp với INTERPOL để triển khai hệ thống NEXUS, hệ thống tin nhắn thế hệ mới có sự hỗ trợ của công nghệ AI, được phát triển trên cơ sở nâng cấp và đổi mới toàn diện hệ thống I-24/7, đảm bảo việc trao đổi thông tin tội phạm nói chung và các đối tượng truy nã nói riêng giữa Văn phòng INTERPOL các nước được nhanh chóng và bảo mật; đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm; góp phần khẳng định mong muốn của Việt Nam cũng như các nước ASEAN trong tăng cường hợp tác khu vực chống tội phạm xuyên quốc gia; truy bắt các đối tượng truy nã vì một ASEAN thống nhất, đoàn kết, hòa bình, ổn định và phát triển.
