Tự hào những chiến công
Ngày 29/9/1961 đánh dấu một mốc son quan trọng khi Hội đồng Chính phủ ban hành Nghị định số 132/CP. Văn bản này đã định hình rõ nét chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công an, trong đó Cục Ngoại tuyến chính thức ra đời, là một trong 20 đơn vị trực thuộc Bộ. Với vai trò, vị trí là cơ quan thống nhất lãnh đạo và chỉ đạo toàn diện công tác trinh sát ngoại tuyến trong toàn lực lượng, Cục Ngoại tuyến luôn khắc ghi và thực hiện nghiêm túc sự lãnh đạo sáng suốt từ Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an.
Từ cội nguồn ấy, đơn vị đã chủ động, sáng tạo triển khai đồng bộ các lực lượng, tập trung giải quyết các nhiệm vụ công tác chuyên môn, lập nên nhiều chiến công thầm lặng, góp phần giữ vững an ninh chính trị, TTATXH và phục vụ có hiệu quả yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng đặt ra trong từng giai đoạn lịch sử.
Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Cục Ngoại tuyến đã thống nhất chỉ đạo lực lượng Ngoại tuyến các đơn vị, địa phương, cùng với quân và dân cả nước đánh thắng kẻ thù xâm lược, bảo vệ chính quyền cách mạng, bảo vệ tính mạng và tài sản của quần chúng nhân dân; tham gia đấu tranh quyết liệt với các loại tội phạm, giữ gìn an ninh, trật tự, góp phần giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trong giai đoạn này, lực lượng Ngoại tuyến đã ghi dấu ấn trong công tác đấu tranh với nhiều chuyên án lớn, cùng với các lực lượng nghiệp vụ khác giữ vững an ninh, trật tự ở các vùng giải phóng (trong giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp) và của hậu phương lớn miền Bắc (trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ), tạo thế và lực góp phần thúc đẩy cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi hoàn toàn, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975).
Sau ngày thống nhất, lực lượng Ngoại tuyến tiếp tục có nhiều đóng góp quan trọng, cùng với các đơn vị khác trong lực lượng CAND lập nên nhiều chiến công vẻ vang, hiển hách. Tiêu biểu như Kế hoạch CM12 đấu tranh với tổ chức "Mặt trận thống nhất các lực lượng yêu nước giải phóng Việt Nam" do đối tượng Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh cầm đầu; đấu tranh làm thất bại âm mưu và hoạt động của FULRO trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên…
Những năm gần đây, trong bối cảnh đất nước hội nhập sâu rộng, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Cục Ngoại tuyến đã chủ động đổi mới các mặt công tác, các biện pháp nghiệp vụ, từng bước nâng cao hiệu quả công tác trinh sát ngoại tuyến, tham gia bảo vệ ANQG, phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm.
Đồng thời trực tiếp tham gia, tích cực hướng dẫn lực lượng Ngoại tuyến trong cả nước tiếp tục đóng góp quan trọng trong các chuyên án, bắt hàng nghìn đối tượng, làm thất bại âm mưu, hoạt động kích động biểu tình, bạo loạn của các thế lực thù địch ở các địa bàn chiến lược; tham gia nhiều chuyên án lớn đấu tranh có hiệu quả với các tổ chức phản động lưu vong, các đối tượng xâm phạm ANQG, các loại tội phạm kinh tế, buôn lậu, ma túy, hình sự; đồng thời đấu tranh có hiệu quả với các đối tượng kích động khiếu kiện, gây rối an ninh, trật tự.
Cục Ngoại tuyến đã thực hiện hiệu quả công tác tổ chức lực lượng, biện pháp, góp phần bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn hoạt động của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các mục tiêu, công trình trọng điểm, các sự kiện chính trị, văn hóa, xã hội quan trọng của đất nước, các đoàn khách, hội nghị quốc tế tổ chức tại Việt Nam, nhất là các kỳ Đại hội Đảng, Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên năm 2019, năm APEC 2006, 2017.
Trải qua 65 năm xây dựng và trưởng thành, lực lượng Ngoại tuyến luôn được đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng mà trực tiếp là Đảng ủy Công an Trung ương, sự chỉ huy, quản lý trực tiếp của Bộ trưởng Bộ Công an. Trước những diễn biến phức tạp của cuộc đấu tranh bảo vệ ANQG và TTATXH, Cục Ngoại tuyến luôn kiên định vững tin vào vai trò lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ Công an; không ngừng kiện toàn các mặt công tác, khắc phục khó khăn, trực tiếp đấu tranh với các loại tội phạm, góp phần quan trọng trong việc giữ vững ổn định chính trị, phục vụ công cuộc đổi mới đất nước.
Phát huy truyền thống vẻ vang
Đất nước ta đang đẩy mạnh thực hiện đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực có nhiều biến động. Bên cạnh những thuận lợi là cơ bản, công tác Công an nói chung, công tác ngoại tuyến nói riêng cũng gặp nhiều khó khăn, thách thức.
Cục Ngoại tuyến với chức năng tham mưu cho Bộ trưởng thống nhất lãnh đạo, chỉ đạo về công tác ngoại tuyến; chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra việc triển khai các quy định của Bộ Công an về công tác trinh sát ngoại tuyến và trinh sát ngoại tuyến đặc nhiệm đối với lực lượng Ngoại tuyến toàn quốc luôn chú trọng triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ công tác trọng tâm nhằm phát huy hơn nữa truyền thống vẻ vang, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ công tác trong tình hình mới:
(1) Quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả đề án, các quy định của Bộ Công an về công tác ngoại tuyến của lực lượng CAND. Công tác ngoại tuyến phải tuân thủ tuyệt đối chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các quy định của ngành Công an và đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất của lãnh đạo Bộ Công an.
(2) Đổi mới tư duy hoạt động nghiệp vụ ngoại tuyến, đảm bảo phương châm, nguyên tắc, song phải linh hoạt, khéo léo và sáng tạo trong các chiến thuật. Trong đó, cần bám sát chỉ đạo của đồng chí Bộ trưởng, chủ động đổi mới tư duy hoạt động nghiệp vụ ngoại tuyến; phối hợp chặt chẽ với Công an các đơn vị, địa phương, triển khai thực hiện có hiệu quả kế hoạch đảm bảo an ninh, an toàn các sự kiện chính trị, văn hóa, đối ngoại quan trọng của Đảng, Nhà nước theo chức năng, nhiệm vụ được phân công.
(3) Chú trọng công tác tổng kết thực tiễn, bổ sung, phát triển lý luận về công tác trinh sát ngoại tuyến, trinh sát ngoại tuyến đặc nhiệm. Cục Ngoại tuyến phát huy vai trò hướng dẫn, chỉ huy, chỉ đạo nghiệp vụ đối với hệ lực lượng Ngoại tuyến trong toàn quốc, thường xuyên tổ chức tập huấn nghiệp vụ nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng công tác trinh sát ngoại tuyến.
(4) Chú trọng công tác đào tạo đội ngũ cán bộ về nghiệp vụ, kiến thức, ngoại ngữ; không ngừng mở rộng quan hệ hợp tác đào tạo với các nước có quan hệ truyền thống với nước ta như Liên bang Nga, Belarus, Lào, Campuchia… Đồng thời, chủ động xây dựng kế hoạch, tham mưu lãnh đạo Bộ trong trao đổi kinh nghiệm công tác ngoại tuyến với nước bạn và vận dụng có hiệu quả các kinh nghiệm này trong thực tiễn công tác.
(5) Thực hiện nghiêm các quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Coi trọng công tác quản lý cán bộ, giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ, bồi đắp niềm đam mê, tâm huyết, sẵn sàng nhận nhiệm vụ, vượt qua khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao đi đôi với tăng cường siết chặt kỷ luật, kỷ cương, việc chấp hành mệnh lệnh, quy chế, quy trình công tác.
Thực hiện Đề án về "Xây dựng lực lượng Ngoại tuyến trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại" và các quy định của Bộ Công an, đến nay Cục Ngoại tuyến có các đầu mối cấp phòng trực thuộc phân bổ trên cả ba miền Bắc, Trung, Nam với biên chế hơn 500 cán bộ, chiến sĩ. Lớp lớp các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Cục Ngoại tuyến luôn tận tụy, tích cực lập nhiều chiến công xuất sắc, tô thắm thêm truyền thống Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của đơn vị và truyền thống vẻ vang của Ngành.
65 năm qua là hành trình của lòng trung thành, bản lĩnh, trí tuệ, sự hy sinh thầm lặng và tinh thần tận tụy với Đảng, Tổ quốc và nhân dân. Nhìn lại chặng đường ấy, mỗi cán bộ, chiến sĩ Cục Ngoại tuyến càng thêm thấm thía rằng, có những đóng góp không thể đo đếm bằng những con số; có những chiến công không thể kể hết bằng lời; nhưng tất cả đều góp phần làm nên bình yên của đất nước.
Bước chuyển mình quan trọng của Cục Ngoại tuyến trong những năm gần đây thể hiện qua công cuộc xây dựng người cán bộ, chiến sĩ Ngoại tuyến chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, tinh thông nghiệp vụ, am hiểu khoa học, công nghệ và có khả năng làm việc trong môi trường có yêu cầu ngày càng cao. Để đạt được kết quả đó đòi hỏi người cán bộ, chiến sĩ Ngoại tuyến phải thường xuyên tu dưỡng đạo đức, chính trị, năng lực chuyên môn, phát huy tối đa phẩm chất xung kích chiến đấu của người con cách mạng.
Cục Ngoại tuyến hôm nay đang đứng trước những thách thức và thời cơ trên chặng đường mới, cần có sự kết hợp giữa truyền thống với hiện đại; bản lĩnh phải song hành với trí tuệ; nghiệp vụ phải gắn với khoa học, công nghệ; kỷ luật phải đi cùng với sáng tạo; đặc biệt là sức mạnh của đơn vị phải bắt nguồn từ sự đoàn kết, thống nhất trong đơn vị. Trên hành trình của bản lĩnh, trí tuệ, đổi mới, sáng tạo, vừa "giữ lửa truyền thống", vừa "đổi mới hiện đại", Cục Ngoại tuyến hòa cùng lực lượng CAND dựng xây đất nước ta giàu đẹp, cuộc sống nhân dân no ấm, đưa Việt Nam ta vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Ghi nhận những đóng góp trong sự nghiệp bảo vệ ANQG, bảo đảm TTATXH, Cục Ngoại tuyến đã được Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Bộ Công an trao tặng nhiều phần thưởng cao quý. Hai lần Cục Ngoại tuyến được Bác Hồ, Bác Tôn tặng lẵng hoa trong quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành; 1 Huân chương Hồ Chí Minh, 2 Huân chương Độc lập (hạng Nhất, hạng Nhì); 1 Huân chương Lao động hạng Ba; 2 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc (hạng Nhì, hạng Ba), nhiều Huân chương Chiến công các hạng, 1 Cờ thi đua Chính phủ, 14 Cờ thi đua xuất sắc của Bộ Công an.
Đặc biệt, Cục Ngoại tuyến 2 lần vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhân kỷ niệm 65 năm Ngày thành lập Cục Ngoại tuyến (29/9/1961 - 29/9/2026), đơn vị vinh dự đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhất.
Phần thưởng cao quý này là sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước, đồng thời là sự cổ vũ, động viên to lớn đối với cán bộ, chiến sĩ Cục Ngoại tuyến tiếp tục phấn đấu trong công cuộc đấu tranh phòng, chống các thế lực tội phạm và thù địch, bảo vệ ANQG và TTATXH.
