Đẩy mạnh nghiên cứu những bản án, quyết định có thể phát triển thành án lệ

Ngày 17-9, tại TP Hồ Chí Minh, Tòa án nhân dân Tối cao đã tổ chức Hội nghị sơ kết 3 năm nhiệm vụ phát triển án lệ và lấy ý kiến đối với các bản án, các quyết định được đề xuất phát triển thành án lệ. Đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao chủ trì hội nghị.

Theo Tòa án nhân dân Tối cao, ngay sau khi Luật Tổ chức Tòa án nhân dân được Quốc hội thông qua, Tòa án nhân dân Tối cao đã tích cực chỉ đạo triển khai thực hiện nhiệm vụ phát triển án lệ, hoàn thiện cơ sở pháp lý và các điều kiện cần thiết cho công tác phát triển án lệ. Qua 3 năm thực hiện, án lệ đã từng bước đi vào đời sống pháp lý của đất nước, phát huy hiệu quả và được đón nhận tích cực. 

Các án lệ được công bố đã phần nào đáp ứng được mong đợi của người dân đặc biệt là giới luật sư, nhà khoa học và những người làm công tác pháp luật.  Đến nay, Tòa án nhân dân Tối cao đã ban hành được 16 bản án lệ. Thực tiễn xét xử cho thấy, những vụ việc có tình tiết, sự kiện pháp lý tương tự như tình tiết, sự kiện pháp lý trong án lệ đã được các Thẩm phán giải quyết theo đúng đường lối xét xử mà án lệ đưa ra.

Quá trình triển khai nhiệm vụ cũng đã bộc lộ những khó khăn, vướng mắc. Theo đại diện Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học Tòa án nhân dân Tối cao, một số Tòa án chưa quan tâm đúng mức đến việc rà soát, phát hiện các bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật để đề xuất phát triển thành án lệ nên còn chậm trễ trong việc gửi báo cáo kết quả rà soát, phát hiện các bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật để đề xuất phát triển thành án lệ về Tòa án nhân dân Tối cao. 

Trong 3 năm triển khai thực hiện, Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học Tòa án nhân dân Tối cao mới nhận được 44 bản án, quyết định được đề xuất phát triển thành án lệ.

Sau khi các án lệ được công bố, nhiều Thẩm phán còn e ngại, lúng túng trong việc áp dụng, viện dẫn án lệ dẫn đến việc viện dẫn án lệ không thống nhất, thậm chí nhiều Thẩm phán không viện dẫn án lệ trong bản án, quyết định của mình mà chỉ xét xử theo đường lối mà án lệ đưa ra. 

Ngoài ra, có nhiều ý kiến cho rằng quy trình rà soát, phát hiện bản án, quyết định để đề xuất, phát triển thành án lệ được hướng dẫn tại Điều 3 Nghị quyết số 03/2015/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao còn rườm rà, phức tạp, chưa hiệu quả.

Theo Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao Nguyễn Hòa Bình, số án lệ được ban hành trong thời gian qua còn ít, chưa tương xứng kỳ vọng của Tòa án nhân dân Tối cao. 

Vì vậy, trong thời gian tới, ngành Tòa án tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu những bản án, quyết định có thể phát triển thành án lệ; nâng cao chất lượng các bản án, quyết định của Tòa án, tạo nguồn để phát triển án lệ; với kỳ vọng trong 1 năm phải xuất bản được ít nhất từ 2 đến 3 sách về án lệ. 

Đồng thời, Tòa án nhân dân Tối cao yêu cầu các Thẩm phán, Thẩm tra viên, Thư ký Tòa án nâng cao nhận thức, kiến thức về giá trị pháp lý và ý nghĩa của án lệ trong việc giải quyết các vụ án hình sự, dân sự, hành chính.

Nguyễn Chung

Các tin khác

Sôi nổi các hoạt động chào mừng 50 năm Thành phố mang tên Bác

Sôi nổi các hoạt động chào mừng 50 năm Thành phố mang tên Bác

Hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976-2/7/2026), hệ thống Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh cùng các phường, xã đã triển khai hàng trăm công trình, phần việc ý nghĩa.

Khởi công loạt công trình trọng điểm kỷ niệm 50 năm TP Sài Gòn - Gia Định mang tên Bác

Khởi công loạt công trình trọng điểm kỷ niệm 50 năm TP Sài Gòn - Gia Định mang tên Bác

Ngày 1/7 tại Bến Nhà Rồng - Khánh Hội, nơi gắn liền với dấu mốc lịch sử ngày 5/6/1911, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước, TP Hồ Chí Minh đã long trọng tổ chức Lễ khởi công loạt công trình, dự án trọng điểm chào mừng kỷ niệm 50 năm ngày TP Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026)...

 Tập trung xử lý những địa bàn còn chia cắt về không gian đô thị

Tập trung xử lý những địa bàn còn chia cắt về không gian đô thị

Chính phủ lấy chuyển đổi số làm công cụ đổi mới căn bản phương thức quản trị; phát triển Chính phủ số, chính quyền số, xã hội số và công dân số; hoàn thiện hạ tầng công nghệ, dữ liệu dùng chung; điều hành quốc gia dựa trên dữ liệu, bằng chứng và kết quả theo thời gian thực.

Trưởng ban Tổ chức Trung ương nêu các thành công sau 1 năm vận hành chính quyền 3 cấp

Chính quyền 3 cấp tạo ra nguồn xung lực mới thúc đẩy phát triển toàn diện kinh tế - xã hội

Qua 1 năm vận hành chính quyền 3 cấp, đã sắp xếp, bố trí 134 lượt nhân sự diện Trung ương quản lý, kiện toàn 1.853 lượt nhân sự tại 23 địa phương thực hiện sáp nhập, gắn với định hướng chuẩn bị Đại hội Đảng các cấp; đã giải quyết tốt chế độ, chính sách đối với cán bộ dôi dư.

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), đoàn đại biểu lãnh đạo TP Hồ Chí Minh đã đến dâng hoa tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Công viên Tượng đài Hồ Chí Minh; Công an TP Hồ Chí Minh tổ chức Lễ chào cờ đặc biệt “Tôi yêu Tổ quốc tôi”…

Những điểm mới của luật sửa đổi 10 luật về an ninh, trật tự có hiệu lực từ 1/7/2026

8 luật do Bộ Công an chủ trì xây dựng chính thức có hiệu lực thi hành

8 luật bao gồm: Luật Dẫn độ, Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, Luật An ninh mạng, Luật Thi hành án hình sự, Luật phòng, chống ma túy, Luật sửa đổi, bổ sung 10 luật có liên quan đến an ninh trật tự, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp và Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW

Sáng 30/6, tại Hà Nội, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị. Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Thượng tướng Lê Quang Minh kiểm tra, động viên lực lượng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại TP Hồ Chí Minh

Thượng tướng Lê Quang Minh kiểm tra, động viên lực lượng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại TP Hồ Chí Minh

Kiểm tra thực tế và động viên các lực lượng đang làm nhiệm vụ tại Công viên Lê Thị Riêng, Thượng tướng Lê Quang Minh, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam, yêu cầu các đơn vị phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất, phối hợp chặt chẽ để xác định chính xác khu vực tìm kiếm, quyết tâm không bỏ sót bất kỳ thông tin, dấu vết nào với lòng tri ân sâu sắc nhất.

Đón 62 hài cốt Anh hùng liệt sĩ từ Campuchia về nước

Đón 62 hài cốt Anh hùng liệt sĩ từ Campuchia về nước

Sáng 30/6, tại Cửa khẩu quốc tế Hoa Lư, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập, và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP Đồng Nai (Ban Chỉ đạo 515) tổ chức Lễ đón hài cốt liệt sĩ và Đội K72 từ Campuchia về nước.