Đánh trúng dòng tiền "bẩn", sớm ngăn chặn tội phạm

Từ những dấu vết nhỏ

Bắt đầu từ nguồn tin tố giác của quần chúng về trò chơi có thưởng PinJoy có dấu hiệu tổ chức đánh bạc, Văn phòng Cơ quan CSĐT, Công an TP Hải Phòng đã tiến hành điều tra và xác định, phía sau hoạt động đánh bạc là cả một hệ thống trung chuyển tiền được tổ chức chặt chẽ.

Cụ thể bên trong những căn hộ cao cấp tại một khu đô thị ở Hà Nội được thuê dài hạn là hàng trăm điện thoại thông minh. Hàng chục thanh niên làm việc theo ba ca, 24/24 giờ, mỗi người quản lý từ 5 đến 10 điện thoại cùng các tài khoản ngân hàng được chuẩn bị sẵn. Khi tiền từ người chơi đổ về, các giao dịch chuyển tiếp lập tức được thực hiện. Khi số tiền tích lũy đạt khoảng 100-200 triệu đồng, một lệnh chuyển tiếp lại được thực hiện.

Theo Trung tá Trịnh Công Thọ, Đội Phó Đội 4, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an TP Hải Phòng, các đối tượng không cần mang tiền mặt, tất cả chỉ là những cú chạm trên màn hình điện thoại nhưng mỗi ngày có thể dịch chuyển hàng trăm tỷ đồng.

Trong đó Lê Trung Hiếu (SN 1997, trú tại Hà Nội), người được giao tiếp nhận tiền Việt Nam đồng trước khi chuyển đổi thành USDT để chuyển cho các đối tượng cầm đầu ở nước ngoài. Hiếu liên hệ với 27 đầu mối mua bán USDT trên Telegram, sử dụng tiền Việt Nam đồng mua USDT rồi chuyển vào các ví điện tử do các đối tượng cầm đầu quản lý. Như vậy, dòng tiền phạm pháp được “số hóa”, rời khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống và tiếp tục vận động trong mạng lưới giao dịch xuyên biên giới.

Kết quả Công an TP Hải Phòng bước đầu làm rõ đường dây đánh bạc và rửa tiền với số tiền giao dịch khoảng 30.000 tỷ đồng và tiến hành khởi tố 28 bị can về các tội “Tổ chức đánh bạc”, “Đánh bạc” và “Rửa tiền”, phong tỏa số tiền hơn 3.000 tỷ đồng cùng 2.003 tài khoản tại 36 ngân hàng.

Cũng từ những dấu hiệu nhỏ lẻ, Công an tỉnh Quảng Ninh đã mở một hướng điều tra khác. Thay vì chỉ tập trung vào những đối tượng trực tiếp lừa đảo, lực lượng Công an truy tìm nguồn dữ liệu, cách thức tiếp cận nạn nhân, tài khoản nhận tiền và đặc biệt là đường đi của dòng tiền sau khi bị chiếm đoạt.

Từ đó, một đường dây tội phạm công nghệ cao hoạt động liên tỉnh dần lộ diện. Công an tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đồng loạt triệt xóa 4 nhóm đối tượng tại 5 địa điểm ở Hà Nội, Quảng Ninh và Hòa Bình.

Kết quả điều tra bước đầu đã khởi tố 18 đối tượng có hành vi chiếm đoạt hơn 110 tỷ đồng của hàng nghìn bị hại trên cả nước và thực hiện 763 giao dịch có dấu hiệu rửa tiền, tổng giá trị hơn 1,24 triệu USDT. Đồng thời, cơ quan Công an thu giữ 79 điện thoại di động, 7 máy tính cùng tiền mặt và tiền điện tử liên quan đến hoạt động phạm tội.

Điểm chung của các vụ án trên là đằng sau hoạt động lừa đảo, đánh bạc trên không gian mạng là những dòng tiền được tổ chức luân chuyển nhằm che giấu nguồn gốc và đưa tài sản phạm pháp trở lại tay những kẻ cầm đầu.

Nếu trước đây tiền phạm pháp thường được chuyển qua một vài tài khoản rồi đối tbạc, g rút tiền mặt thì nay, các đối tượng đã tạo ra nhiều lớp trung gian để làm đứt quãng dấu vết. Trong đường dây tại Quảng Ninh, nhóm trực tiếp lừa đảo sau khi chiếm đoạt tiền chuyển cho nhóm chuyên rửa tiền và trả phí theo tỷ lệ phần trăm. Tiền tiếp tục được chuyển qua các tài khoản trung gian, dùng để mua USDT, rồi bán USDT và chuyển đổi thành tiền, tạo thêm những lớp giao dịch nhằm che giấu nguồn gốc tài sản.

Còn trong vụ việc tại Hải Phòng, dòng tiền được phân tán qua hàng nghìn tài khoản trước khi tìm đến các đầu mối giao dịch USDT trên thị trường tự do. Các đối tượng sử dụng nhiều ví điện tử, định kỳ thay đổi, xóa ví cũ để cắt dấu vết truy vết.

Đánh trúng “huyết mạch”

Nếu dữ liệu cá nhân là “nguyên liệu” giúp tội phạm tiếp cận nạn nhân thì dòng tiền chính là nguồn lực nuôi dưỡng cả hệ thống. Tiền lừa đảo giúp tội phạm duy trì đường dây. Bởi vậy, bắt giữ những đối tượng trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội mới chỉ là một phần của cuộc đấu tranh. Quan trọng không kém là phải lần đến nơi dòng tiền được tập kết, luân chuyển và biến đổi.

Thượng tá Nguyễn Tuấn Giang, Phó Văn phòng Cơ quan CSĐT, Công an TP Hải Phòng, khẳng định: “Điều quan trọng nhất là chúng tôi đã đánh trúng vào dòng tiền. Tội phạm công nghệ cao, đánh bạc xuyên quốc gia hay lừa đảo trên không gian mạng đều tồn tại nhờ nguồn tài chính. Khi dòng tiền bị chặn đứng, toàn bộ hệ thống sẽ bị tê liệt”.

Hai vụ việc xảy ra tại Hải Phòng và Quảng Ninh với con số hàng chục đối tượng tham gia cùng lượng tiền giao dịch lên đến hàng chục nghìn tỷ tồng. Những con số ấy không chỉ phản ánh quy mô của các chuyên án mà còn cho thấy hiệu quả của phương thức đấu tranh lần theo dòng tiền để bóc gỡ đường dây.

Khi tài khoản trung gian bị phong tỏa, các đầu mối chuyển đổi USDT bị triệt phá, những ví điện tử bị nhận diện, dòng tiền xuyên biên giới bị ngắt quãng, các nhóm tội phạm phía trên cũng mất đi phương tiện để tiếp tục hoạt động. Giá trị của những chuyên án vì thế không chỉ nằm ở số bị can bị bắt giữ hay số tài sản được thu hồi, phong tỏa. Quan trọng hơn, một phần nguồn lực tài chính nuôi dưỡng tội phạm đã bị cắt đứt.

Thượng tá Nguyễn Đức Mạnh, Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết, việc lực lượng Công an chủ động lần theo dòng tiền, triệt phá các nhóm chuyên trung chuyển, rửa tiền có ý nghĩa phòng ngừa đặc biệt quan trọng. Không chỉ xử lý những vụ án đã xảy ra, các chuyên án còn trực tiếp làm suy yếu điều kiện tồn tại, phát triển của những ổ nhóm đang hình thành trên không gian mạng.

Cuộc đấu tranh với tội phạm trên không gian mạng đang chuyển mạnh từ truy bắt đối tượng sang truy vết dòng tiền; từ đánh vào từng vụ việc sang bóc gỡ cả hệ thống; từ xử lý hành vi phạm tội sang triệt tiêu nguồn lực nuôi dưỡng tội phạm. Đó chính là cách đánh trúng, đánh đúng vào “huyết mạch” của tội phạm.

Cũng theo Thượng tá Nguyễn Đức Mạnh, khi dòng tiền bẩn bị chặn đứng, những đường dây lừa đảo, đánh bạc và các hoạt động phạm tội trên không gian mạng sẽ mất đi nguồn lực để tồn tại, phát triển, lôi kéo thêm những mắt xích mới. Đánh trúng dòng tiền không chỉ là thu giữ tài sản phạm pháp, mà còn là chủ động bóp nghẹt “huyết mạch”, góp phần ngăn chặn tội phạm ngay từ khi những ổ nhóm trên không gian mạng chưa kịp lớn mạnh.