Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH, Bộ Công an) thông tin những điểm mới của Nghị định số 347/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Trong đó, nhấn mạnh việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chế tài đối với các hành vi vi phạm quy định về PCCC.
Cắt giảm thủ tục, rút ngắn thời gian triển khai công trình
Theo Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, Nghị định số 347/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 8/9/2026, có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, với một số nội dung liên quan đến cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Một trong những nội dung đáng chú ý là đơn giản hóa thành phần hồ sơ của thủ tục thẩm định thiết kế về PCCC. Theo đó, thành phần hồ sơ về giấy tờ đất đai được cắt giảm theo hướng khai thác dữ liệu từ cơ sở dữ liệu chuyên ngành, không yêu cầu cá nhân, tổ chức nộp giấy tờ này.
Nghị định cũng cắt giảm các trường hợp phải thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế điều chỉnh về PCCC khi có thay đổi thiết kế trong quá trình thi công. Trước đây, các dự án, công trình đã được cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế về PCCC nếu có thay đổi thiết kế ảnh hưởng đến an toàn PCCC phải thực hiện thủ tục thẩm duyệt thiết kế điều chỉnh.
Theo quy định mới, chỉ những trường hợp điều chỉnh, thay đổi thiết kế trong quá trình thi công thuộc các trường hợp nhất định mới phải thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế về PCCC.
Cụ thể, gồm: thay đổi vị trí, diện tích xây dựng của công trình làm giảm khoảng cách PCCC đến các đối tượng khác; giảm kích thước đường giao thông, bãi đỗ phục vụ chữa cháy và CNCH, làm thay đổi khả năng tiếp cận của phương tiện cơ giới; giảm bậc chịu lửa của nhà, công trình, khoang cháy; tăng số tầng hoặc tăng diện tích dẫn đến thay đổi yêu cầu phân chia khoang cháy.
Các trường hợp khác gồm thay đổi loại, vị trí thang bộ thoát nạn; giảm số lượng lối thoát nạn; thay đổi phân khu chức năng sử dụng chính; trang bị bổ sung hệ thống hút khói, cấp khí chống khói hoặc thay đổi phương án thoát khói.
Ngoài ra, việc thay đổi nguyên lý báo cháy, chữa cháy, chất chữa cháy; thay đổi thông số kỹ thuật máy bơm chữa cháy; thay thế hoặc trang bị bổ sung hệ thống báo cháy, chữa cháy mới cũng thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục theo quy định.
Theo Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, việc điều chỉnh nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian triển khai xây dựng, tạo điều kiện sớm đưa công trình vào khai thác, sử dụng, đồng thời phù hợp với các quy định của pháp luật về xây dựng.
Chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu, chịu trách nhiệm về kết quả
Liên quan việc triển khai Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, từ ngày 1/7/2026, thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC của cơ quan Công an đã được bãi bỏ. Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Sau khi thực hiện quy định mới, một số chủ đầu tư còn băn khoăn về việc tự tổ chức nghiệm thu về PCCC theo quy định của pháp luật hiện hành.
Để hướng dẫn chủ đầu tư thực hiện, ngày 28/8/2026, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH ban hành Văn bản số 3038/C07-P3,P4, kèm bộ tài liệu hướng dẫn nghiệm thu về PCCC. Tài liệu gồm các quy định pháp luật về thẩm định thiết kế, nghiệm thu, quản lý, kiểm tra PCCC; trình tự tổ chức nghiệm thu, thành phần hồ sơ, nội dung kiểm tra và các biểu mẫu tham khảo.
Bộ tài liệu tập trung vào ba nhóm nội dung chính, gồm hướng dẫn các quy định pháp luật về thẩm định thiết kế, nghiệm thu, quản lý và kiểm tra PCCC; trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát và đơn vị thi công; các cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC, thẩm quyền và nội dung quản lý, kiểm tra của cơ quan Công an, cơ quan chuyên môn về xây dựng và UBND cấp xã.
Tài liệu cũng hướng dẫn trình tự, hồ sơ và nội dung nghiệm thu về PCCC. Các bước tự kiểm tra gồm nghiệm thu vật liệu, thiết bị đầu vào; nghiệm thu các hạng mục, bộ phận công trình bị che khuất (nếu có); thử nghiệm, nghiệm thu đơn động không tải và có tải; thử nghiệm, nghiệm thu liên động toàn hệ thống PCCC; đánh giá tổng thể và ban hành văn bản nghiệm thu.
Nội dung hướng dẫn kiểm tra từng hạng mục kèm biểu mẫu ghi nhận kết quả thi công, trong đó có đường giao thông, bãi đỗ xe phục vụ chữa cháy; chiều cao PCCC của nhà, công trình; giải pháp ngăn cháy, thoát nạn; trạm bơm nước chữa cháy; hệ thống cấp nước chữa cháy và hệ thống báo cháy tự động.
Bộ tài liệu đồng thời hướng dẫn người đứng đầu cơ sở thực hiện trách nhiệm về PCCC và CNCH, gồm tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức và pháp luật; huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ; thành lập, duy trì hoạt động đội PCCC và CNCH cơ sở hoặc chuyên ngành; ban hành nội quy; kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về an toàn PCCC; xây dựng, tổ chức thực tập phương án chữa cháy, CNCH; trang bị, duy trì hoạt động của phương tiện PCCC và CNCH; lập, quản lý hồ sơ và khai báo, cập nhật dữ liệu theo quy định.
Ngày 11/9, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH phối hợp với Hiệp hội PCCC và CNCH Việt Nam đã tổ chức diễn đàn đối thoại nhằm phổ biến chính sách mới, đồng thời ban hành bộ tài liệu hướng dẫn và thiết lập các kênh tiếp nhận để kịp thời tháo gỡ vướng mắc.
Trên cơ sở đó, chủ đầu tư và các nhà thầu có liên quan có thể chủ động tổ chức nghiệm thu, bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định trước khi đưa công trình vào khai thác, sử dụng.
Bãi bỏ thủ tục, không giảm yêu cầu an toàn
Theo tài liệu của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, từ ngày 1/7/2026, cơ quan Công an không còn thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC theo quy định tại điểm c khoản 5 Điều 18 Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15 và Điều 10 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ.
Bên cạnh đó, thủ tục kiểm tra kết quả nghiệm thu PCCC đối với công trình, phương tiện giao thông đã được cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu theo khoản 3 Điều 46 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP cũng được bãi bỏ.
Việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính giúp tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tiết kiệm thời gian, sớm đưa công trình vào hoạt động. Tuy nhiên, việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra của cơ quan Công an không đồng nghĩa với việc giảm trách nhiệm bảo đảm an toàn cháy, nổ của các chủ thể liên quan.
Đối với chủ đầu tư dự án, công trình, trách nhiệm đặt ra là phải tổ chức nghiệm thu hoàn thành các hạng mục liên quan đến PCCC theo quy định và chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu. Công trình chỉ được đưa vào hoạt động sau khi hoàn thành việc nghiệm thu về PCCC, đáp ứng các điều kiện an toàn và hoàn tất khai báo thông tin trên phần mềm của Hệ thống cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy.
Đối với cơ sở, phương tiện giao thông đang bị đình chỉ hoạt động, chủ thể liên quan phải chấp hành quyết định của cơ quan có thẩm quyền, tổ chức khắc phục các vi phạm. Việc đưa vào hoạt động trở lại chỉ được thực hiện sau khi khắc phục xong vi phạm và cập nhật thông tin thay đổi trên Hệ thống cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy theo quy định.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH nhấn mạnh, các công trình vẫn phải tuân thủ đầy đủ quy định về thiết kế, thẩm định, thi công, vận hành và chịu trách nhiệm trước pháp luật về điều kiện an toàn PCCC.
Vi phạm có thể bị phạt đến 100 triệu đồng
Về nguyên tắc, chủ đầu tư và chủ sở hữu có trách nhiệm tổ chức thi công, giám sát, nghiệm thu đúng hồ sơ thiết kế PCCC đã được thẩm định trước khi đưa công trình vào sử dụng. Chủ đầu tư, chủ sở hữu cùng nhà thầu tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát và đơn vị thi công phải chịu trách nhiệm trước pháp luật trong phạm vi công việc của mình.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH khuyến cáo, trường hợp thi công sai thiết kế hoặc chưa hoàn thành việc nghiệm thu về PCCC nhưng vẫn đưa công trình vào sử dụng sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định số 347/2026/NĐ-CP.
Theo quy định, mức phạt từ 30-50 triệu đồng đối với cá nhân và từ 60-100 triệu đồng đối với tổ chức.
Ngoài xử phạt hành chính, tùy tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra, các bên liên quan có thể bị xem xét trách nhiệm theo quy định của pháp luật hình sự.
Cơ quan Công an khuyến nghị các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân thường xuyên cập nhật quy định về PCCC để thực hiện đúng pháp luật trong quá trình đầu tư, xây dựng. Đồng thời, cần định kỳ kiểm tra, bảo trì hệ thống, phương tiện PCCC; tổ chức huấn luyện, thực tập phương án chữa cháy, CNCH tại cơ sở nhằm bảo đảm hệ thống luôn hoạt động hiệu quả khi xảy ra sự cố.
