Giải tỏa nỗi lo nhà không sổ
Vợ chồng anh Phạm Quang Hùng, nhà ở ngõ Gốc Đề (Minh Khai) hiện đang sống trong căn nhà 26m2 được xây 3 tầng. Vợ chồng anh đã có ý định bán căn nhà này đi từ cách đây 2 năm để mua một căn chung cư khu vực đường Nguyễn Xiển để tiện cho công việc của cả 2 vợ chồng. Theo anh Hùng giải thích, nguyên nhân chưa bán được nhà là do căn nhà của vợ chồng anh không có sổ đỏ riêng mà đang chung sổ với 4 căn nhà khác cùng một thửa đất.
“Vợ chồng tôi mua mảnh đất này xây nhà đã hơn chục năm nay. Do mảnh đất này trước đây được chủ cũ tách thành 5 mảnh. Mỗi mảnh chưa được 30m2 nên không tách sổ riêng cho từng nhà được. Vì sổ đỏ chung nên mình muốn bán nhà nhiều người chỉ đến xem xong rồi e ngại. Hơn nữa vì không có sổ nên họ cũng trả rất rẻ, không thể bán được”. anh Hùng cho biết. Theo anh Hùng, nếu nhà diện tích dưới 30m2, được hình thành trước ngày 10/4/2009, sẽ được xem xét cấp sổ đỏ thì sẽ tạo điều kiện được cho những trường hợp đang vướng mắc như anh.
Bà Nguyễn Thị Phượng (Yên Hòa, Cầu Giấy), có căn nhà 28m2 nhưng đã 2 năm nay chưa làm được sổ. Bà Phượng cho biết, trước đây căn nhà của bà có diện tích hơn 40m2, tuy nhiên do mở đường nên căn nhà bị thu hồi một phần diện tích. Diện tích còn lại không đủ 30m2 nên hồ sơ xin được cấp sổ của bà bị trả lại. “Thành phố xem xét cấp sổ cho nhà dưới 30m2 là chủ trương hợp lý, đồng thời cũng là đảm bảo quyền lợi cho người dân. Tôi cũng đã có ý định bán căn nhà này đi để mua nơi ở khác. Tuy nhiên, giờ được xem xét, tôi sẽ chờ thủ tục làm sổ đỏ, sau đó thế chấp ngân hàng để lấy vốn kinh doanh”, bà Phượng cho hay.
Sống tại Thủ đô đã nhiều năm, nhưng nhiều hộ dân vẫn chưa một lần được “danh chính ngôn thuận” trong việc thực hiện các quyền sở hữu, quyền sử dụng đất một cách đầy đủ, hợp pháp. Trên địa bàn TP Hà Nội hiện nay, trong các con ngõ nhỏ không thiếu những căn nhà có diện tích dưới 30m2 nhưng ngoài giấy tờ đóng thuế đất không có bất cứ thứ gì chứng minh đó là tài sản đảm bảo của mỗi cá nhân hay gia đình cụ thể.
Không cấp sổ cho trường hợp tự ý tách thửa
TS Phạm Sĩ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho rằng đây là một chủ trương đúng đắn của TP Hà Nội. Theo phân tích của ông Liêm thì trên địa bàn Hà Nội hiện nay đang có rất nhiều khu nhà tập thể cũ được xây dựng từ cách đây vài chục năm. Mỗi căn chỉ khoảng từ 20 đến 30m2, thậm chí có những khu chỉ có 15, 17m2. Đây là nhà ở hợp pháp của các hộ dân này, nếu không cấp sổ đỏ cho họ thì quá vô lý. “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sở hữu nhà là vấn đề rất quan trọng với người dân. Đây là tài sản hợp pháp và được pháp luật bảo vệ. Đã là nhà ở hợp pháp thì dù diện tích bao nhiêu cũng phải cấp”, ông Liêm nói.
“Nếu đất hợp pháp thì phải cấp để đảm bảo quyền lợi cho người dân”, đó là khẳng định của ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội. Theo ông Nghĩa, Quyết định 22/QĐ-UBND của TP Hà Nội sẽ giúp nhà quản lý dễ dàng hơn trong việc thực hiện thi hành Luật Đất đai và các Nghị định mà Chính phủ đã giao trước đó. Quy định này cũng là tạo điều kiện cho người dân có quyền được sở hữu nhà ở một cách hợp pháp theo đúng quy định của pháp luật. Cũng theo ông Nghĩa, quyết định cấp sổ đỏ cho những thửa đất đang sử dụng có diện tích nhỏ hơn 30m2 phải đảm bảo các điều kiện như không có tranh chấp và sau khi xem xét, nếu thấy đủ điều kiện mới được cấp Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất, Quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết thêm, không phải trường hợp nào cũng được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Những trường hợp tự ý tách thửa thành 2 hoặc nhiều thửa đất, không đúng quy định, không đảm bảo chiều rộng và chiều sâu so với chỉ giới xây dựng sẽ không được xem xét, điều này nhằm hạn chế nhà siêu mỏng, siêu méo. Sẽ chỉ xem xét cấp sổ cho những trường hợp tách thửa theo đúng quy định và đảm bảo theo chỉ giới xây dựng. Bên cạnh đó, những trường hợp nằm trong các dự án phát triển nhà ở theo quy hoạch, các dự án đấu giá quyền sử dụng đất theo quy hoạch để xây dựng nhà ở đã được cơ quan Nhà nước phê duyệt cũng sẽ không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất