Đảm bảo lợi ích chính đáng của người dân và an sinh cộng đồng

Những ngày qua, nhiều hộ dân ở các xã, phường tại TP Huế - nơi có dự án (DA) đường sắt tốc độ cao ngang qua rất quan tâm khi cơ quan chức năng tiến hành đo đạc, rà soát các hộ dân bị ảnh hưởng. Tại phường Mỹ Thượng (TP Huế), nơi đặt nhà ga của DA đường sắt tốc độ cao đã diễn ra nhiều cuộc họp giữa chính quyền địa phương và người dân trong khu vực ảnh hưởng của DA.

Bà Nguyễn Thị Oanh trú tại khu định cư Đập Gốc, phường Mỹ Thượng chia sẻ: "Gia đình tôi nghe tin có tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua địa bàn nên rất phấn khởi. Vui nhất là nơi địa bàn mình sinh sống sẽ đặt nhà ga Phú Mỹ. Mặc dù sẽ có ít nhiều ảnh hưởng đến cuộc sống, nhưng chúng tôi cảm thấy yên tâm khi biết rõ chính sách, công tác tái định cư và trông chờ đến ngày được nhìn thấy tuyến đường sắt hiện đại đi qua".

Tại phường Mỹ Thượng - địa bàn trung tâm của TP Huế nơi DA đi qua, qua thống kê, có 602 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó tất cả đều có nhu cầu tái định cư (TĐC). Ngoài ra, DA còn ảnh hưởng đến 2 trường học, 1 đình làng và 4.500 phần mộ cần phải di dời.

Ông Đoàn Văn Sỹ, Chủ tịch UBND phường Mỹ Thượng cho biết, chính quyền địa phương luôn phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để công tác rà soát, giải phóng mặt bằng, đầu tư khu TĐC được đồng bộ, đúng tiến độ. "Điều mà chúng tôi quan tâm nhất là phải đảm bảo quyền lợi, ổn định đời sống cho bà con để khi nhường đất cho DA, người dân thực sự an tâm, tin tưởng", ông Sỹ chia sẻ.

Không chỉ ở phường Mỹ Thượng, tại các xã, phường như: Phong Dinh, Phong Phú, Đan Điền, Phú Vang, Phú Hồ… (TP Huế) những ngày này, các cuộc họp thôn, tổ dân phố giữa chính quyền địa phương và người dân diễn ra thường xuyên. Người dân không chỉ được thông tin tiến độ DA công tác quy hoạch mà còn mạnh dạn nêu ý kiến, bày tỏ tâm tư, nguyện vọng để được giải đáp kịp thời. Đến nay, UBND TP Huế đã khởi công một số khu TĐC như: Bắc Triều Vịnh (phường Phong Thái), Phú Cường Xuyên, Lộc Tiến giai đoạn 2 (xã Chân Mây - Lăng Cô), Phú Đa (xã Phú Vang)… Đây là những khu TĐC nằm trong tổng số 22 khu TĐC để bố trí cho các hộ dân bị giải tỏa phục vụ DA đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua địa bàn Huế.

Ông Hoàng Tiến Minh, Giám đốc Ban quản lý dự án (BQLDA) khu vực 3 TP Huế cho biết, DA đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam khu vực phía Nam TP Huế đi qua địa bàn do Ban phụ trách gồm có 5 xã: Phú Hồ, Phú Vang, Vinh Lộc, Phú Lộc, Chân Mây - Lăng Cô với tổng chiều dài hơn 55 km. Tổng diện tích đất bị ảnh hưởng khoảng 700ha; số hộ, tổ chức bị ảnh hưởng hơn 3.200 hộ, có 10 nhà thờ họ, số hộ tái định cư dự kiến khoảng 420, số lượng mồ mả dự kiến phải di dời 1.200 mộ. Trong đó, Ban sẽ xây dựng 5 khu tái định cư, 1 chợ và 2 khu nghĩa trang. Đến nay, đơn vị đã cắm mốc toàn tuyến đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam (theo phương án sơ bộ do Bộ Xây dựng cấp) và đã bàn giao hết cho các xã để quản lý.

Theo ông Minh, trung tuần tháng 8/2025 vừa qua, BQLDA khu vực 3 đã khởi công xây dựng khu TĐC Phú Đa (xã Phú Vang) và dự kiến hoàn thành bàn giao tháng 4/2026. Đối với các khu TĐC còn lại, 1 khu đã phê duyệt và hiện đang chờ vốn để triển khai. Đối với các khu TĐC còn lại, chợ và nghĩa trang đang lập báo cáo nghiên cứu khả thi, dự kiến được UBND thành phố phê duyệt cuối tháng 10/2025 và đầu tháng 11/2025; nếu được bố trí vốn sẽ khởi công cuối tháng 11/2025 theo kế hoạch của Chính phủ và Quốc hội về chủ trương đầu tư DA đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam. Tuy nhiên, hiện nay, các BQLDA ở TP Huế đảm trách việc xây dựng 22 khu TĐC và một số nghĩa trang, trường học vẫn chưa có hướng tuyến chính thức từ BQLDA đường sắt tốc độ cao mà chỉ có hướng tuyến sơ bộ, do đó phương án giải phóng mặt bằng đang còn dự kiến.

Trước tình trạng này, các BQLDA ở TP Huế mong muốn, BQLDA đường sắt tốc độ cao khẩn trương thống nhất chính thức tuyến gửi các địa phương để làm cơ sở tổ chức kiểm đếm, lập phương án bồi thường, hỗ trợ TĐC chính xác, tránh phát sinh đặc biệt là số hộ cần phải có đất TĐC. Đồng thời, kiến nghị bố trí đủ vốn theo kế hoạch để đầu tư xây dựng các khu TĐC, chợ, nghĩa trang. Đây là vấn đề rất quan trọng vì người dân cũng phải có thời gian để xây dựng nhà cửa, cải táng mồ mả, sinh kế tại các nơi ở mới. Trên cơ sở hướng tuyến dự kiến, các địa phương khẩn trương hoàn thành toàn bộ công tác bàn giao mặt bằng cho DA vào cuối năm 2026.

Được biết, DA đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua TP Huế có chiều dài khoảng gần 100 km đi qua nhiều xã, phường với phạm vi đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) khoảng 92ha. Trên tuyến có ga hành khách Phú Mỹ (phường Mỹ Thượng) và ga tiềm năng Chân Mây (xã Chân Mây - Lăng Cô). Dự kiến sẽ có hơn 8.100 hộ dân bị ảnh hưởng, khoảng 825ha đất phải thu hồi; đầu tư 22 khu TĐC và nhiều khu nghĩa trang tại các địa phương có tuyến đường sắt đi qua.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP Huế Hoàng Hải Minh, DA đường sắt tốc độ cao sau khi triển khai, thời gian di chuyển hai đầu Bắc - Nam được rút ngắn chỉ còn 5 - 6 giờ thay vì từ 12 - 24 giờ như trước, Huế sẽ có thêm cơ hội đón dòng khách du lịch từ các trung tâm lớn; đồng thời trở thành điểm trung chuyển hàng hóa, dịch vụ quan trọng của miền Trung.

"Việc xây dựng các khu TĐC, nghĩa trang, trường học thể hiện trách nhiệm của chính quyền thành phố đối với đời sống nhân dân vùng bị ảnh hưởng bởi DA, đảm bảo ổn định nơi ở, an sinh của cộng đồng. UBND TP Huế yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị thi công, các sở ngành liên quan và chính quyền địa phương phát huy tinh thần trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ, thực hiện đúng cam kết, tiến độ DA đặt ra; công tác giải phóng mặt bằng, TĐC phải đi đôi với đảm bảo an sinh xã hội, coi trọng lợi ích chính đáng của người dân. Các khu TĐC phải được xây dựng đồng bộ, hạ tầng hiện đại, cảnh quan văn minh, tạo điều kiện để người dân sớm ổn định cuộc sống", ông Hoàng Hải Minh cho hay.