Đà Nẵng nói gì trước thông tin “đổ chất thải xuống công trình kè chắn sóng biển nghìn tỷ”?

Xôn xao chuyện “đổ chất thải” xuống biển

Các hình ảnh lan truyền ghi lại cảnh phương tiện cơ giới, sà lan và xe múc hoạt động tại khu vực đang thi công kè chắn sóng Cửa Đại. Đi kèm là nhiều bình luận về dấu hiệu “xả thải”, “đổ xà bần xuống biển”, từ đó làm dấy lên lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và các bãi tắm ven bờ.

Trong ngày 2/5, trên một số tài khoản mạng xã hội, trong đó có Facebook JK, đã đăng tải hình ảnh, clip ghi lại thực tế tại khu vực biển Cửa Đại, kèm theo nội dung bày tỏ lo ngại về hoạt động thi công tại hiện trường: "Lúc này, ngay tại biển Cửa Đại (Hội An) người ta đang đổ cái gì đó giống như rác thải xây dựng xuống biển. Đây là xả thải hay lấn biển hay là xây kè chống xâm thực? Ai hiểu biết giải thích giúp mình việc này với. Du khách nước ngoài đang nháo nhác về việc này!"; "Đây chính là xà lan xả vật liệu xuống biển và nghi là rác thải!".

Hay "Chúng tôi đang nghi ngờ nhà thầu đổ xà bần xuống biển nên bạn bè ở Hội An hãy cùng nhau giám sát, theo dõi để không ai có thể phá hoại biển, phá hoại môi trường và cuộc sống của chúng ta được!"...

Bên cạnh những ý kiến bình luận bày tỏ lo ngại, cũng có ý kiến cho rằng cần nhìn nhận sự việc trong bối cảnh hoạt động thi công các công trình ven biển hiện nay đang được sự quản lý, kiểm soát chặt chẽ của đơn vị giám sát của chủ đầu tư về nguồn vật liệu cũng như quy trình nghiệm thu, thanh toán.

“Bây giờ san lấp phải có giấy phép khai thác tài nguyên mới xuất hóa đơn thanh toán được và kiểm tra đầu cuối rất gắt nên không có chuyện đổ xà bần xuống biển mà thu tiền đổ đá được. Còn những xà bần tận thu thì cũng phải có điểm đến. Chắc không nhà thầu nào lấy xà bần đổ xuống biển đâu”, tài khoản có nick Hùng Lương nêu quan điểm.

Đáng chú ý, thông tin lan truyền còn thu hút sự chú ý của một số du khách nước ngoài, họ bày tỏ lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng môi trường biển cũng như tác động trực tiếp đến các bãi tắm ven bờ – khu vực vốn đang thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, nghỉ dưỡng, trải nghiệm cảnh quan biển.

Chủ tài khoản Facebook Trâm Anh K. đề nghị: “Vấn đề này chính quyền phải vào cuộc”. Nhiều chủ tài khoản khác nêu quan điểm chính quyền và cơ quan chức năng cần sớm kiểm tra để có thông tin chính thức, bởi nếu chậm trễ sẽ dễ tạo ra những hoài nghi trong dư luận, nhất là trong bối cảnh khu vực này là điểm đến du lịch, có tính nhạy cảm cao về môi trường và cảnh quan ven biển.

Kiểm tra “nóng” 

Trước thông tin lan truyền trên mạng xã hội liên quan hoạt động thi công tại khu vực bờ biển Cửa Đại, ngày 2/5, lực lượng Công an phường Hội An Đông phối hợp Đồn Biên phòng Cửa Đại đã khẩn trương có mặt tại hiện trường để kiểm tra thực tế, đồng thời làm việc với đại diện đơn vị nhà thầu.

Biên bản kiểm tra của lực lượng chức năng ghi nhận: Có 7 sà lan đang hoạt động phục vụ Dự án “Chống xói lở và bảo vệ bền vững bờ biển Hội An”. Trên các phương tiện này chứa đá hộc phục vụ thi công thân kè; đồng thời có một lượng nhỏ đá vụn, bột đá và đất cát bám dưới đáy sà lan phát sinh trong quá trình vận chuyển, bốc dỡ vật liệu. 

Báo cáo bước đầu của cơ quan chức năng xác định chưa phát hiện dấu hiệu xả thải trực tiếp ra môi trường biển như một số hình ảnh, thông tin lan truyền trên mạng xã hội.

Lý giải với cơ quan chức năng, đại diện đơn vị thi công, ông Đào Tô Văn cho rằng: Nguồn đá phục vụ thi công công trình kè chắn sóng Cửa Đại được vận chuyển từ cảng Kỳ Hà (Đà Nẵng) và cảng Dung Quất (Quảng Ngãi). Trong quá trình bốc xếp, vận chuyển và thi công, một phần đá có thể bị va đập, tạo vụn và bột đá lắng đọng dưới đáy sà lan. Khi thiết bị làm việc sát đáy, lớp vật liệu này có thể bị khuấy lên, hòa lẫn với đá chính, dễ gây hiểu nhầm là hành vi “đổ thải vật liệu xây dựng, tạp chất xuống biển” nếu chỉ quan sát bằng hình ảnh, mắt thường.

Theo lý giải của nhà thầu, đây là hiện tượng kỹ thuật phát sinh trong thi công ngoài khơi, do đặc thù vận chuyển và trung chuyển vật liệu. Kiểm tra thực tế cũng ghi nhận trên sà lan có lớp mỏng đá vụn, bột đá và bụi đất bám lại sau vận chuyển. 

Riêng ngày 2/5, khoảng 2.000m³ đá được huy động bằng 3 sà lan để thi công hạng mục gia cố thân kè thuộc dự án này. "Từ lúc bắt đầu thi công đền nay, đơn vị luôn tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường, đồng thời tăng cường giám sát để hạn chế tác động trong quá trình triển khai dự án", ông Ngọc khẳng định. 

Sáng 4/5, trao đổi với PV Báo CAND về sự việc này, ông Trần Tấn Dũng, Chủ tịch UBND phường Hội An Đông cho biết, trên vùng biển Cửa Đại thuộc phường Hội An Đông hiện đang thực hiện thi công công trình đê ngầm và các mỏ hàn thuộc Dự án “Chống xói lở và bảo vệ bờ biển Hội An, tỉnh Quảng Nam” do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp TP Đà Nẵng làm chủ đầu tư. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 982 tỷ đồng (tương đương hơn 42 triệu Euro), từ nguồn vốn ODA của Cơ quan Phát triển Pháp, viện trợ không hoàn lại của Liên minh châu Âu (thông qua Quỹ WARM) và vốn đối ứng trong nước. Mục tiêu dự án là gia cố, phục hồi khu vực bờ biển Cửa Đại – nơi nhiều năm chịu tác động nặng nề của xói lở, đe dọa hạ tầng du lịch, hệ sinh thái và đời sống người dân.

Dự án được triển khai thi công từ năm 2025, sau thời gian tạm dừng do ảnh hưởng của thời tiết (mùa mưa bão, biển động), đến ngày 10/4/2026 tiếp tục thi công trở lại và duy trì hoạt động liên tục đến nay; dự kiến đến cuối năm 2026 sẽ hoàn thành. Đơn vị thi công là Liên danh thi công xây dựng gói thầu số 2 gồm Công ty Cổ phần Tập đoàn Đạt Phương và Công ty TNHH Thanh Tiến. Dự án đã được đánh giá tác động môi trường theo Quyết định số 2541/QĐ-BTNMT ngày 04/10/2022 của Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Nông nghiệp và Môi trường)...

Về phương án thi công là tạo móng, hình thành chân đê bằng đá hộc (thả đá xuống biển, kết hợp với thợ lặn sắp xếp tạo hình theo thiết kế), lắp đặt rọ đá để chống xói chân đê. Sau khi hoàn thiện phần chân đê sẽ tiến hành lắp đặt các cấu kiện bằng bê tông cho phần thân, mái và đỉnh đê; song song với đó là thực hiện bơm cát tạo bãi.

Sau khi có dư luận lan truyền trên mạng xã hội, các lực lượng chức năng cũng đã phối hợp kiểm tra (như đã phản ánh trên). Các chuyến vận chuyển đá từ các cảng tập kết vật liệu đến công trình đều được thông báo và được kiểm soát của Cảng vụ và Biên phòng nơi xuất bến và cập bến, gồm Cảng vụ và Biên phòng Trạm Kỳ Hà, Cảng vụ và Biên phòng Cảng Dung Quất, Cảng vụ và Biên phòng Trạm kiểm soát Cửa Đại.

Qua làm việc, Công an phường Hội An Đông và Đồn Biên phòng Cửa Đại đã lập biên bản yêu cầu đơn vị thi công nghiêm túc thực hiện các nội dung sau: Chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật về thi công dự án theo hồ sơ thiết kế và phương án thi công được duyệt, quy định về bảo vệ môi trường theo quyết định phê duyệt của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; tuyệt đối không xả thải xuống biển dưới mọi hình thức; thực hiện thu gom, vệ sinh sạch sẽ các sà lan, phương tiện trước khi di chuyển, không để phát tán vật liệu, bùn đất ra môi trường. 

Đại diện đơn vị thi công dự án cũng đã cam kết sẽ quán triệt công nhân thực hiện theo đúng quy trình và đảm bảo việc thi công theo đúng quy định của pháp luật.

Cũng theo UBND phường Hội An Đông, qua tiếp tục theo dõi từ ngày 2/5 đến nay không phát hiện vấn đề gì liên quan đến vi phạm của đơn vị thi công tại dự án này. Đồng thời, UBND phường Hội An Đông đã có văn bản gửi chủ đầu tư - Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp TP Đà Nẵng, đề nghị làm việc với đơn vị thi công, tư vấn giám sát yêu cầu thực hiện đúng quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường trong quá trình thi công dự án.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ hoạt động thi công, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu cung cấp đầy đủ hồ sơ, quy trình kỹ thuật để bảo đảm thi công đúng thiết kế được phê duyệt. Với đặc thù là khu vực Di sản Văn hóa Thế giới, Cửa Đại – Hội An không chỉ là điểm đến du lịch quan trọng mà còn là vùng cảnh quan nhạy cảm, cần được bảo vệ nghiêm ngặt", ông Trần Tấn Dũng, Chủ tịch UBND phường Hội An Đông cho biết thêm và đề nghị các chủ tài khoản mạng xã hội trước khi thông tin liên quan đến vấn đề môi trường cần cân nhắc, dẫn nguồn một cách rõ ràng, tránh tự suy diễn thiếu căn cứ, dễ làm lây thông tin không đúng sự thật, gây hiểu lầm, hoang mang dư luận và ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự của địa phương.