Cục Hải quan lập Tổ hỗ trợ, xử lý vướng mắc khi thực hiện thông quan tập trung

Theo Công văn số 16759/CHQ-GSQL ngày 27/5/2026 do Phó Cục trưởng Cục Hải quan Âu Anh Tuấn ký, Tổ hỗ trợ xử lý vướng mắc của Cục Hải quan có 12 thành viên do Trưởng ban Ban Giám sát quản lý về hải quan (Cục Hải quan) Đào Duy Tám làm Tổ trưởng.

Các thành viên còn lại là lãnh đạo, công chức đến từ các đơn vị thuộc Cục Hải quan gồm: Ban Giám sát quản lý về hải quan, Ban Pháp chế, Ban Nghiệp vụ thuế hải quan, Ban Công nghệ thông tin và thống kê hải quan, Ban Quản lý rủi ro.

Cục Hải quan cũng phân công 3 công chức từ Ban Giám sát quản lý về hải quan, Ban Nghiệp vụ thuế hải quan, Ban Công nghệ thông tin và thống kê hải quan tham gia hỗ trợ thường trực tại Chi cục Hải quan khu vực III.

Trước đó, Chi cục Hải quan khu vực III cũng thành lập Tổ giải quyết vướng mắc của đơn vị khi thực hiện thông quan tập trung gồm 10 thành viên do Phó Chi cục trưởng Lại An Ninh làm Tổ trưởng.

Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ nhấn mạnh, cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành Hải quan mà là của cả hệ thống chính trị, từ các cơ quan của Đảng đến Chính phủ…Chính vì vậy, việc thực hiện mô hình thông quan tập trung là bước cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số có tính đột phá của ngành Hải quan. Việc triển khai thông quan tập trung của ngành Hải quan cũng đang nhận được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp và cộng đồng doanh nghiệp. Đây cũng chính là động lực để ngành Hải quan quyết tâm thực hiện tốt nội dung cải cách quan trọng này.

Theo Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ, đến thời điểm này các nội dung liên quan đến thực hiện thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III đã cơ bản hoàn tất. Đồng hành với Chi cục, lãnh đạo Cục Hải quan cũng chỉ đạo các đơn vị khối cơ quan Cục kịp thời tham mưu để ban hành nhiều văn bản để tạo điều kiện thuận lợi cho Chi cục trong quá trình triển khai.

Ngày 23/5, Chi cục Hải quan khu vực III đã tổ chức Hội nghị tập huấn quy trình thông quan tập trung dành cho 110 công chức của Đội Thông quan và công chức bộ phận kiểm tra thực tế hàng hóa tại các đơn vị hải quan cửa khẩu (Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 1, Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 2, Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 3, Hải quan cửa khẩu cảng cảng Đình Vũ). Đây là hội nghị tập huấn nội bộ thứ hai trong chuỗi hoạt động chuẩn bị cho sự kiện triển khai mô hình thông quan tập trung tại Chi cục kể từ ngày 1/6/2026.

Tại hội nghị, các nội dung nghiệp vụ trọng tâm, cơ chế phối hợp giữa Đội Thông quan và các hải quan cửa khẩu, cũng như các tình huống phát sinh trong thực tế đã được hướng dẫn, trao đổi cụ thể. Đồng thời, công chức tham dự được tập huấn trực tiếp về hệ thống phần mềm trao đổi thông tin và số hóa chứng từ nhằm bảo đảm quá trình vận hành thông suốt, hiệu quả ngay từ thời điểm triển khai chính thức. Thông qua hội nghị, Chi cục Hải quan khu vực III tiếp tục khẳng định quyết tâm triển khai thành công mô hình thông quan tập trung, góp phần hiện đại hóa công tác quản lý hải quan, nâng cao hiệu quả xử lý thủ tục xuất nhập khẩu và tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn.

Tiếp đó, ngày 25/5, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực III Trần Mạnh Cường có Thư ngỏ gửi cộng đồng doanh nghiệp. Từ ngày 1/6/2026, Chi cục Hải quan khu vực III (Hải Phòng) chính thức thí điểm vận hành mô hình thông quan tập trung. Mô hình tạo bước đột phá trong cải cách hành chính, hiện đại hóa quản lý nhà nước, hướng tới Hải quan số và Hải quan thông minh. Rút ngắn thời gian thông quan, minh bạch hóa quy trình, hạn chế tiếp xúc trực tiếp và tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Để giải quyết các khó khăn, vướng mắc về kỹ thuật/nghiệp vụ trong giai đoạn đầu, Chi cục đã thành lập Tổ hỗ trợ giải quyết vướng mắc. Đề nghị doanh nghiệp chủ động liên hệ trực tiếp với Tổ hỗ trợ để được hướng dẫn, giải quyết kịp thời khi có khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Chi cục Hải quan khu vực III cam kết tiếp nhận, xử lý nhanh chóng mọi kiến nghị để đồng hành cùng sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp. Đồng thời, Chi cục sẽ tiếp tục đẩy mạnh đổi mới, hiện đại hóa công tác hải quan theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp và tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu, qua đó góp phần hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của TP. Hải Phòng và đất nước.

Trước thềm thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III từ ngày 1/6/2026, ông Nguyễn Hải Minh – Phó Chủ tịch EuroCham tại Việt Nam – đánh giá cao tinh thần cầu thị, hợp tác của Chi cục và kỳ vọng mô hình này sẽ tạo cú hích lớn cho hoạt động xuất nhập khẩu lẫn logistics. Dù vậy, theo khảo sát Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) của EuroCham, doanh nghiệp vẫn đối mặt với rào cản từ thủ tục hành chính và sự khác biệt trong thực thi quy định giữa các địa phương. Đáng chú ý, vướng mắc lớn nhất hiện nay không nằm ở thủ tục hải quan thuần túy mà do sự chồng chéo của hoạt động kiểm tra chuyên ngành. Do đó, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng cơ quan Hải quan sẽ trở thành đầu mối tập trung các hoạt động kiểm tra này. Nếu thực hiện hiệu quả, đây sẽ là bước thay đổi nền tảng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa thời gian, chi phí, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong dài hạn.

Theo Phó Cục trưởng Cục Hải quan Âu Anh Tuấn, mô hình thông quan tập trung hướng tới chuyên môn hóa quy trình nghiệp vụ hải quan nhằm tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. Khác với trước đây, toàn bộ khâu kiểm tra hồ sơ sẽ được gom lại tại một địa điểm (Đội Thông quan); các đơn vị hải quan cửa khẩu chỉ thực hiện hoạt động về kiểm tra thực tế hàng hóa, kiểm tra giám sát hải quan và thực hiện thủ tục giám sát đối với hàng hóa vận chuyển chịu sự giám sát hải quan.

Thay đổi này giúp người khai hải quan không phải làm việc với nhiều đơn vị riêng lẻ, khi hàng hóa về các cảng biển, doanh nghiệp sẽ khai báo và thực hiện thủ tục hải quan tại Đội thông quan. Qua đó giảm được thời gian, chi phí đi lại, cũng như tránh việc thực hiện thủ tục hải quan không thống nhất giữa các đơn vị hải quan cửa khẩu cảng. Đối với doanh nghiệp, toàn bộ các nội dung khai báo vẫn thực hiện như trước đây tại các đơn vị hải quan cảng. Doanh nghiệp cần lưu ý, khi thực hiện thông quan tập trung, doanh nghiệp sẽ phải lựa chọn mã của Đội Thông quan để khai, thay cho mã đơn vị hải quan cửa khẩu trước đây. Đồng thời, doanh nghiệp cũng phải lưu ý mã tài khoản thu nộp ngân sách cũng có thay đổi so với trước đây doanh nghiệp nộp ở hải quan cửa khẩu.

Hiện tại, Chi cục Hải quan khu vực III đã thông báo công khai, tổ chức tập huấn và cam kết hỗ trợ trực tuyến mọi vướng mắc phát sinh (kể cả tham vấn giá) qua hệ thống nhằm hạn chế tối đa việc tiếp xúc trực tiếp giữa doanh nghiệp và công chức hải quan.

Hiện đại hóa quản lý phương tiện vận tải xuất nhập cảnh qua nền tảng dữ liệu số tập trung

Nhằm đẩy nhanh lộ trình xây dựng Hải quan số và tối ưu hóa hạ tầng logistics cửa khẩu, trong hai ngày 26 - 27/5/2026, Cục Hải quan đã hoàn thành khóa tập huấn triển khai diện rộng phần mềm quản lý phương tiện vận tải xuất nhập cảnh cho lực lượng công chức hải quan đường bộ.

Sau giai đoạn thí điểm thành công từ cuối năm 2025 tại các Chi cục Hải quan khu vực VII, VIII, IX và XVII, nền tảng mới đã chính thức trở thành hệ thống dùng chung thống nhất trên toàn quốc. Đây là bước đi chiến lược đánh dấu sự chuyển dịch căn bản sang phương thức quản lý dựa trên dữ liệu thời gian thực.

Hệ thống mới mang lại năng lực quản trị dữ liệu vượt trội khi hợp nhất toàn bộ thông tin về phương tiện, người điều khiển, hành khách và hồ sơ thủ tục vào một nền tảng duy nhất. Việc liên thông dữ liệu không chỉ giảm thiểu các thao tác nhập liệu lặp lại và hạn chế tối đa sai sót thủ công mà còn tạo ra sự kết nối xuyên suốt với Hệ thống một cửa quốc gia cũng như các hạ tầng số hiện có của ngành.

Qua đó, cơ quan Hải quan có khả năng theo dõi chặt chẽ mọi biến động của các doanh nghiệp kinh doanh kho bãi và địa điểm tập kết hàng hóa, đồng thời tăng cường hiệu quả phối hợp liên ngành cùng lực lượng công an, biên phòng và cơ quan giao thông trong công tác giám sát, quản lý địa bàn và đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, hệ thống mới là đòn bẩy quan trọng giúp tối ưu hóa quy trình logistics và giải quyết dứt điểm tình trạng ùn tắc tại cửa khẩu. Cụ thể, các doanh nghiệp vận tải có thể khai báo trực tuyến từ xa, cập nhật trạng thái xử lý theo thời gian thực và dùng tính năng đa ngôn ngữ để rút ngắn thời gian thông quan. Đồng thời, các đơn vị kinh doanh kho bãi cũng được tiếp cận sớm bảng kê hàng hóa và dữ liệu phương tiện, từ đó chủ động bố trí nhân lực, thiết bị xếp dỡ và mặt bằng lưu trữ. Sự chuyển đổi này không chỉ nâng cao hiệu suất khai thác hạ tầng trong các giai đoạn cao điểm mà còn góp phần kiến tạo mô hình Cửa khẩu thông minh hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế.

Hải quan khu vực VIII dồn lực triển khai đề án Cửa khẩu thông minh

Chi cục Hải quan khu vực VIII đang dồn lực triển khai Đề án thí điểm Cửa khẩu thông minh tại cặp Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc) bằng cách chủ động rà soát quy trình và tích hợp dữ liệu từ các thiết bị chuyên dụng.

Trong Kế hoạch chuyển đổi số năm 2026, đơn vị quyết tâm ứng dụng công nghệ để chống thất thu, phấn đấu đạt thu ngân sách từ 18.300 đến 25.000 tỷ đồng theo định hướng của Cục Hải quan và UBND tỉnh Quảng Ninh. Nhằm cải thiện môi trường đầu tư, Chi cục cam kết duy trì 100% thủ tục đủ điều kiện lên dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đồng thời nỗ lực giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục và 30% chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp để giữ vững vị trí dẫn đầu về chỉ số SIPAS và DDCI. Song song đó, đơn vị sẵn sàng kết nối dữ liệu với Trung tâm điều hành thông minh (IOC) của tỉnh và tập trung nâng cao năng lực số cho 100% cán bộ qua chương trình “1.000 giờ kỹ năng số bắt buộc”, kết hợp ứng dụng hệ thống KPI điện tử để đánh giá hiệu quả công việc thực tế. Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VIII Bùi Ngọc Lợi, hiệu quả chuyển đổi số tại đơn vị được thể hiện rõ nét qua việc duy trì thông quan thông suốt, ổn định trên hệ thống VNACCS/VCIS và các nền tảng một cửa trực tuyến, giúp doanh nghiệp dễ dàng khai báo, nộp thuế và nhận kết quả từ xa.