Trong 2 năm qua (2009-2010) tình hình tội phạm giết người có xu hướng tăng, trong đó tội phạm giết người do nguyên nhân xã hội tăng đột biến. Đáng chú ý là tình trạng những người thân thích, ruột thịt trong gia đình, họ hàng chém giết lẫn nhau xảy ra nhiều (chiếm 20%) mà nguyên nhân chủ yếu bắt nguồn từ mâu thuẫn trong sinh hoạt, tình ái, do tranh chấp đất đai, làm ăn kinh tế, nợ nần cờ bạc hoặc do những nguyên nhân nhỏ nhặt khác… Từ mâu thuẫn đã dẫn tới những vụ án đau lòng Suốt những ngày qua, dư luận đang rất bức xúc và xôn xao bàn tán về một vụ án đau lòng. Chuyện một người vợ là bà Lê Thị Hiển ở huyện Thường Tín, Hà Nội đã thuê côn đồ sát hại chồng là ông Phạm Văn Đường chỉ vì ghen. Có những vụ giết người vì nợ nần thua bạc. Vào khoảng 13h ngày 25/5/2010, quần chúng phát hiện tại một khu bếp bỏ hoang ở xóm 10, thôn Ao La, xã Minh Tân, huyện Thủy Nguyên xác chị Hoàng Thị Phượng, 22 tuổi, ở xóm 10, là nhân viên của làng quốc tế Hướng Dương ở đường Văn Cao, quận Ngô Quyền. Chị Phượng đã bị kẻ thủ ác đánh vào đầu làm nứt vỡ hộp sọ và tử vong. Thủ phạm đã cướp của chị Phượng một xe máy và nhiều tư trang khác. Sau gần 10 tiếng đồng hồ triển khai lực lượng, Công an huyện Thủy Nguyên đã bắt được thủ phạm Hồ Xuân Phú, SN 1987, là hàng xóm của chị Phượng. Hắn vừa bị "cháy túi" trong một cuộc đỏ đen, bị nợ nần nên đã biến thành thủ ác. Có những mâu thuẫn bột phát nhất thời chỉ là lời nói mà trong "tích tắc" án mạng đã xảy ra. Mới đây nhất là lúc 1h ngày 1/6 tại thôn Phú Mỹ, xã Mỹ Đình, Từ Liêm, Hà Nội. Anh Phạm Văn Bình, 33 tuổi, ở thị trấn Neo, huyện Yên Dũng (Bắc Giang) cùng bạn là Nguyễn Việt Anh đến đón 2 cô bạn gái. Vì có điện thoại reo, anh Bình đứng gần quán Internet để nói chuyện. Do anh Bình nói to đã khiến Đoàn Hồng Hải, một chủ quán Internet bên cạnh phản ứng. Một đối tượng đã dùng dao đâm anh Bình tử vong… Qua thống kê cho thấy, tội phạm giết người do nguyên nhân xã hội chủ yếu là do mâu thuẫn thù tức, những mâu thuẫn âm ỉ, kéo dài hoặc mâu thuẫn bột phát nhất thời. Những giải pháp cấp bách Một nguyên nhân nữa là giết người do côn đồ càn quấy, loại tội phạm này đang có xu hướng gia tăng, chủ yếu ở lứa tuổi từ 16-25, ít học hoặc bỏ học, lười lao động. Chúng thường tụ tập thành những băng nhóm chơi bời lêu lổng, thường có những hành vi thiếu văn hóa, côn đồ nơi công cộng. Bọn chúng là "hạt giống" của các băng nhóm tội phạm chuyên nghiệp nếu không được giáo dục, ngăn chặn kịp thời… Để ngăn chặn, kiềm chế và làm giảm tội phạm giết người do nguyên nhân xã hội, Thiếu tướng Đỗ Kim Tuyến, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát PCTP cho biết, Tổng cục Cảnh sát PCTP đã chỉ đạo lực lượng Cảnh sát hình sự các cấp phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai thực hiện nhiều biện pháp đồng bộ. Đó là, sớm phát hiện các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân có nguy cơ xảy ra các vụ án nghiêm trọng, xây dựng gia đình văn hóa mới, khối phố, bản làng, phường xã an toàn về ANTT. Tuyên truyền để người dân am hiểu pháp luật, phòng chống bạo lực gia đình, bạo lực trong học đường… Nếu phát hiện mâu thuẫn cần sớm giải quyết, tổ chức hòa giải, không để mâu thuẫn phát sinh, kéo dài. Các vụ án gây bức xúc trong dư luận cần tập trung lực lượng điều tra khám phá nhanh. Tiến hành công tác điều tra cơ bản ở các cụm dân cư, khối phố… để chủ động nắm hình hình, phát hiện các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, các hành vi bạo lực xảy ra trong các gia đình. Đây là biện pháp cần được ưu tiên thực hiện và có ý nghĩa rất lớn trong công tác phòng ngừa. Đồng thời, áp dụng các biện pháp cưỡng chế, răn đe và phòng ngừa cá biệt nhằm tước bỏ các điều kiện mà đối tượng có thể lợi dụng để thực hiện tội phạm. Người có nguy cơ trở thành nạn nhân cũng cần chủ động phòng ngừa, tránh những mâu thuẫn xung đột xô xát xảy ra…
