­­Công cuộc “trồng người” cần lắm chữ tâm

Tuần qua, thông tin từ nhóm phụ huynh một trường THCS ở quận Cầu Giấy, Hà Nội cho biết, nhiều trường hợp học sinh được giáo viên chủ nhiệm gặp riêng gia đình để khuyên "ký cam kết không cho con thi vào lớp 10". Lý do là học sinh có lực học trung bình, không chăm học, không thể thi đỗ lớp 10 được.

Dư luận xã hội đã tỏ ra bức xúc, "Nếu đúng như những gì phụ huynh, dư luận phản ánh thì đây là hành vi vô cảm, phản giáo dục, thể hiện sự non kém của giáo viên trong định hướng nghề nghiệp cho học sinh".

Một số nhà khoa học, chuyên gia ngành giáo dục cho rằng hành động "ép" học sinh không thi vào lớp 10 THPT công lập rất có thể xuất phát từ thành tích của nhà trường. Vị thế của nhà trường có thể được nâng cao khi có nhiều học sinh trúng tuyển vào các trường phổ thông công lập. Vẫn biết rằng các cháu học lực yếu quá, khả năng thi có thể không đỗ. Nhưng với những đứa trẻ mà khuyên chúng bỏ cuộc khi chưa hành động thì không nên.

hãy làm những gì tốt nhất cho thế hệ tương lai của đất nước.jpg -0
Hãy làm những gì tốt nhất cho thế hệ tương lai của đất nước.

Có sự việc trên hay không thì chưa biết, nhưng vẫn còn 2-3 tháng nữa để cố, hãy để các em đi thi, để kết quả thi "sàng lọc" các em! Tại sao lại khuyến khích bỏ thi nếu các con học dốt? Thi cử cũng là nơi cho các em đối mặt với thử thách, trải nghiệm, cũng là cơ hội học hỏi, vì sao lại cản? Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý của các em ở thời điểm hiện tại, mà còn khiến tương lai các em bị định hướng sai lệch. Nhiều em có thể có năng lực nhưng phải chọn các hướng đi khác.

Thời kỳ bao cấp, dù cuộc sống còn đầy khó khăn, tỷ lệ học sinh trung bình, yếu còn cao, nhưng các thầy, cô giáo vẫn tận tình dạy dỗ, khuyến khích cho học sinh của mình cố gắng vươn lên, nếu có trượt hay kết quả chưa tốt, thì điều quan trọng vẫn là giúp các em rèn luyện ý chí, hành động tích cực để sau này trở thành một công dân có ích cho xã hội.

Vậy thì, hãy cứ để cho các em được thi như mọi học sinh khác, nếu không đỗ thì có thể lựa chọn học nghề, hoặc đi học lại. Có thể trong quá trình học có em không chịu khó, còn mải chơi, chưa chú tâm vào việc học tập, nên điểm số có thể thấp, nhưng chưa chắc là đã không có tư chất, không có khả năng. Nên để các cháu có những trải nghiệm trong cuộc sống mà còn phấn đấu. Còn việc học nghề sớm cũng chả có gì là xấu, là thấp kém, chỉ dành cho học sinh đuối. Học sinh có năng lực cũng có thể lựa chọn học nghề sau khi tốt nghiệp THCS, THPT, có những bạn đã tốt nghiệp đại học vẫn chuyển sang học một nghề để tạo lợi thế khi bước vào đời.

Hãy tạo điều kiện tốt nhất có thể và động viên học sinh, con em mình tùy từng nhận thức của mỗi trẻ và đừng gây áp lực, đừng bao giờ so sánh, coi thường trẻ sẽ dễ dẫn đến một số phản ứng tiêu cực. Thường các gia đình cố gắng cho con em mình học hết phổ thông nên thầy cô cũng nên hiểu nguyện vọng của gia đình. Nhưng nếu các em không thích học thì lúc đó mới nên động viên con học lấy một nghề phù hợp.

Việc tư vấn hướng nghiệp nhằm mục tiêu phân luồng sau THCS, THPT là một chủ trương đúng đắn, giúp học sinh định hình được khả năng thực sự của mình dựa trên cơ sở năng lực, đam mê, sở trường, sức khỏe và với nhu cầu lao động của xã hội. Nhưng hiện nay, mỗi trường, mỗi giáo viên phụ trách lớp sẽ có cách làm khác nhau, thậm chí là rất khác. Tư vấn định hướng tương lai, nghề nghiệp để phụ huynh và học sinh có thông tin, lựa chọn tự nguyện chứ không được phép ép buộc, đừng vì thành tích cá nhân mà đánh đổi tương lai học trò của mình.

Trên thực tế, các trung tâm giáo dục thường xuyên và các trường nghề cũng cần phải chỉnh đốn lại để phụ huynh yên tâm hơn. Tình trạng học 3 năm để lấy 2 bằng, gồm bằng cấp 3 hệ giáo dục thường xuyên và bằng đào tạo nghề đang là gánh nặng cho học sinh, vốn là các em luôn bị coi có sức học yếu, từng trượt cấp 3 và thực trạng đáng buồn nhất là khi có cái bằng nghề nhưng cũng chẳng biết làm gì.

Học là quyền của học sinh, được quy định trong Hiến pháp và pháp luật. Xã hội cần phải cung cấp đủ lớp, đủ trường và các điều kiện cần thiết để học sinh được hưởng quyền được học của mình, chứ không phải cạnh tranh nhau kiếm suất học THPT như thi vào 10, mà quy cho học sinh là "dốt". Vậy người "dốt" không được học tiếp hay sao?

Giáo dục là nơi nuôi dưỡng tâm hồn giới trẻ tích cực, lạc quan chứ đừng đẩy các con vào hố sâu trầm cảm, tiêu cực. Công cuộc ''trồng người'' cần lắm chữ tâm. Phải đặt quyền lợi, lợi ích của học sinh lên hàng đầu, đừng vì chạy theo thành tích để đạt được các lợi ích về chính trị, kinh tế mà làm méo mó đi chủ trương chung.

Cứ loay hoay như thế này, thử hỏi bao giờ chúng ta mới đạt được mục tiêu "Học thật, thi thật, nhân tài thật"?

Cù Tất Dũng

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.