Có nên tách Ủy ban chứng khoán Nhà nước khỏi Bộ Tài chính?

Đây là vấn đề được thảo luận trọng tâm tại Hội thảo lấy ý kiến về dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi) diễn ra mới đây. Nhiều ý kiến trái chiều, có tính phản biện cao đã được ghi nhận.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Dương Quốc Anh, sau khi trình Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp thứ 7, các Đại biểu nhìn chung đánh giá cao dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi) với hồ sơ hoàn chỉnh, nội dung cụ thể, chi tiết.

Để tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Luật, các đại biểu cũng đóng góp ý kiến về nhiều vấn đề, trong đó có những vấn đề có ý kiến khác nhau như về vị trí, nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN); về mô hình tổ chức của Sở Giao dịch chứng khoán (GDCK); về việc chào bán chứng khoán riêng lẻ của doanh nghiệp khởi nghiệp…

Dự thảo Luật Chứng khoán sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 8 vào cuối năm.
Dự thảo Luật Chứng khoán sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 8 vào cuối năm.

Góp ý về vị trí của UBCKNN, nhiều ý kiến đại biểu đề nghị giữ nguyên mô hình UBCKNN trực thuộc Bộ Tài chính do mô hình này đã và đang hoạt động tốt, phù hợp với chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Quốc hội về tiếp tục cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với tinh thần sửa đổi Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương nhưng cần phải tăng thẩm quyền cho UBCKNN trong quản lý, giám sát hoạt động của thị trường chứng khoán (TTCK).

Ngược lại, một số ý kiến cho rằng nên để UBCKNN độc lập và trực thuộc Chính phủ để tăng thẩm quyền, vị trí. Cụ thể, theo bà Vũ Thị Kim Liên, nguyên Phó Chủ tịch UBCKNN, đến giai đoạn này, bà Kim Liên cho rằng có thể xem xét lại vị thế của UBCKNN trước yêu cầu của hội nhập quốc tế theo hướng để UBCKNN tách khỏi Bộ Tài chính.

Có quan điểm khác, ông Vũ Bằng, nguyên Chủ tịch UBCKNN cho rằng trong bối cảnh hiện nay, việc đưa UBCKNN ra độc lập sẽ rất khó”; Cùng với việc giữ mô hình của UBCKNN như hiện tại, ông Bằng đề nghị dự thảo nên quy định theo hướng tăng thẩm quyền của UBCKNN đối với các Sở GDCK, thẩm quyền trong thanh tra, giám sát, quyết định nhân sự… để việc quản lý, giám sát thị trường đảm bảo hiệu quả, thực chất.

Về phía mình, cơ quan soạn thảo đưa ra 5 lý do khi kiến nghị giữ nguyên quy định về tổ chức UBCKNN thuộc Bộ Tài chính tại dự thảo Luật. Thứ nhất, mô hình này đã phát huy được hiệu quả trong quản lý và điều hành, thể hiện ở việc TTCK đã có những tăng trưởng vượt bậc trong những năm vừa qua. Đặc biệt, trong những giai đoạn thị trường có biến động hoặc khi có sự cố phát sinh thì sự hỗ trợ điều hành chính sách từ Bộ Tài chính đã có kết quả tích cực.

Thứ hai, những cơ sở cho việc chuyển đổi UBCKNN vào Bộ Tài chính từ năm 2004, đến nay vẫn còn tiếp tục cần được giải quyết, đó là các chính sách phụ trợ cho sự phát triển của TTCK như: chính sách thuế, kế toán, kiểm toán, định mức tín nhiệm… cần tiếp tục được ban hành trong chỉnh thể đồng bộ, linh hoạt.

Thứ ba, việc duy trì mô hình tổ chức bộ máy UBCKNN thuộc Bộ Tài chính bảo đảm yêu cầu mô hình tổ chức quản lý đa ngành, đa lĩnh vực, thực hiện tinh gọn bộ máy theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khoá XII. Lý do thứ tư là mô hình này phù hợp với mô hình tổ chức UBNK tại nhiều nước, cơ bản đảm bảo phù hợp với các nguyên tắc IOSCO (Tổ chức quốc tế các uỷ ban chứng khoán) và phù hợp với điều kiện đặc thù của TTCK Việt Nam. Và cuối cùng, một số hạn chế, vướng mắc hiện nay về thẩm quyền của UBCKNN có thể xử lý, khắc phục được thông qua việc sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán theo hướng trao thêm một số thẩm quyền cho UBCKNN để củng cố, tăng cường tính độc lập, chủ động trong quản lý, điều hành thị trường, bảo đảm phù hợp với các nguyên tắc của IOSCO.

Trước các ý kiến này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Huỳnh Quang Hải cho biết, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục ghi nhận, báo cáo đầy đủ các ý kiến và các phương án để Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định.

“Và điều chắc chắn là, dự thảo sẽ có bước tiến tối đa về tăng thẩm quyền, vị thế cho UBCKNN, để Ủy ban thực sự có khả năng, điều kiện để thực thi nhiệm vụ, chức trách của mình”, Thứ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ. Được biết, theo dự kiến, dự án Luật Chứng khoán sẽ tiếp tục được cơ quan thẩm tra và cơ quan soạn thảo lấy ý kiến bổ sung, hoàn thiện dự thảo để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 8 vào cuối năm.

Hà An

Các tin khác

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu điện tiếp tục gia tăng mạnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm nguồn cung ổn định. Hội thảo tại Đà Nẵng ngày 14/8 đã tập trung nhận diện những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp phát triển điện khí LNG đồng bộ, biến “công suất trên bản quy hoạch” thành năng lực bảo đảm an ninh năng lượng thực tế.

Thúc đẩy ứng dụng AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin

Thúc đẩy ứng dụng AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin

Với quy mô tổ chức, chất lượng chương trình khoa học và sự tham gia của đông đảo các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp, AI4CRIS đã khẳng định vai trò là diễn đàn khoa học quốc gia về AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin. 

AI mở ra cơ hội mới, nhưng không thể thay thế bản lĩnh người làm báo

AI mở ra cơ hội mới, nhưng không thể thay thế bản lĩnh người làm báo

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội chưa từng có để báo chí đổi mới cách sản xuất, phân phối nội dung và tiếp cận công chúng, song trong kỷ nguyên AI, những giá trị cốt lõi của báo chí là sự thật, trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và tính nhân văn vẫn là nền tảng không thể thay thế.

Tuyên bố chung Việt Nam-New Zealand

Tuyên bố chung Việt Nam-New Zealand

Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới New Zealand từ ngày 12 đến ngày 13/8/2026, hai bên đã ra tuyên bố chung.

Khuyến khích dùng chung cơ sở hạ tầng viễn thông

Khuyến khích dùng chung cơ sở hạ tầng viễn thông

Các đại biểu tập trung đóng góp nhiều ý kiến quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp quản lý và khuyến khích sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông.

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Tiếp tục kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, chiều ngày 10/8 vừa qua, Quốc hội làm việc tại hội trường thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận.