"Chuồn chuồn gãy cánh xuống sông"

Người nghệ nhân tài hoa và nỗi đau tật bệnh

Đã từ lâu, khách bộ hành, những cô cậu học trò xứ Huế hễ qua lại hai bên bờ cầu Phú Xuân (TP Huế) thường đưa mắt kiếm tìm hình ảnh quen thuộc của cha con anh "Chuồn chuồn tre". Đó là những hôm nắng bỏng rát, hay nhiều ngày đông mưa dầm rét buốt từng cơn của xứ Huế, vẫn luôn có dáng người cha gầy gò, liêu xiêu đẩy chiếc xe máy cà tàng treo đầy chong chóng và những cánh chuồn chuồn tre lóng lánh đủ sắc màu. Lẽo đẽo đằng sau, cậu con trai bé bỏng, giọng trọ trẹ: "Con mời o, mời bác mua giúp cha cháu con chuồn chuồn để đổi lấy bữa cơm chiều!". Hình ảnh mộc mạc của cha con anh Chuồn chuồn tre đi vào lòng người ấy sẽ cứ mãi quen thuộc, nếu như không xảy ra một buổi trưa buồn!…

10h30 sáng ngày 15/12, cầu Phú Xuân Phú Hội (TP Huế) dòng người ngược xuôi hối hả, hai cha con anh Chuồn chuồn tre lại lặng lẽ bước lên cầu... Thế nhưng, lần này không xe chong chóng hay những cánh chuồn chuồn tre quen thuộc, cũng chẳng có lấy một giọng rao nào, mà là từng tiếng nấc nghẹn tìm cha trong vô vọng của thằng bé. Trên cầu, người đi đường vội dừng chân hỏi han, nhiều người chứng kiến hớt hải gọi cứu nạn, tất cả đều hoảng hốt hướng mắt về dưới lòng sông sâu hun hút, cuồn cuộn đục ngầu. Do bởi, anh Nguyễn Thanh Hải (35 tuổi, quê Quảng Bình), người mà mọi người thường gọi là anh Chuồn chuồn tre, vừa bỏ con thơ lại trên cầu để gieo mình xuống dòng sông. Trong bức thư tuyệt mệnh để lại, anh đã giãi bày lý do anh ra đi vì muốn tìm sự giải thoát cho cuộc sống bế tắc và căn bệnh nan y của mình!…

Nghệ nhân Nguyễn Thanh Hải

Ít ai biết được rằng, Hải hay anh Chuồn chuồn tre từng có một cuộc sống hạnh phúc, vợ đẹp, con ngoan; tốt nghiệp Đại học Nông Lâm ngành Làm vườn và Sinh vật cảnh (Đại học Huế) loại ưu; từng lập một doanh nghiệp nhỏ; và là một nghệ nhân có bàn tay tài hoa biến những thanh tre vô tri, vô giác thành những sinh vật sống động, đầy sắc màu... Nhưng cũng vì số phận cay nghiệt, một suy nghĩ lúc bi quan, bệnh tật đã khiến cho anh Chuồn chuồn tre gãy cánh, lao mình xuống sông, để lại nỗi đau cho người thân, sự bơ vơ của con trẻ, dư luận xã hội lại thêm một lần xôn xao, nẫu lòng.

Cái chết được dự báo trước

Điều tra ban đầu của cơ quan Công an cho biết: Hải tốt nghiệp loại ưu của Trường Đại học Nông Lâm ngành Làm vườn và Sinh vật cảnh (Đại học Huế) vào năm 2002. Hải còn được Trường Đại học Nông lâm tặng giấy khen đạt sinh viên toàn diện, học tập tốt và rèn luyện tốt toàn khóa. Ra trường, Hải xin vào làm việc tại Khu du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng rồi lập gia đình, mở công ty riêng. Nhờ chịu khó và có kỹ năng giỏi, công ty kinh doanh sản phẩm Chuồn chuồn gặt hái được nhiều lợi nhuận. Được một thời gian, công việc làm ăn gặp sự cố, thua lỗ.

Những con chuồn chuồn tre được làm từ bàn tay tài hoa của Nguyễn Thanh Hải.

Vợ chồng Hải nảy sinh mâu thuẫn dẫn đến ly hôn. Cô vợ trẻ của Hải để lại con trai lúc đó mới lên 2 tuổi cho anh nuôi rồi theo chồng mới vào Nam sinh sống. Gà trống nuôi con, công việc thất bát, Hải phải dắt con trai bôn ba khắp nơi, cuối cùng anh quyết định vào Huế thuê nhà trọ ở đường Bùi Thị Xuân (phường Đúc, TP. Huế) để ở. Khéo tay và có nghề làm Chuồn chuồn tre, Hải bắt đầu gây dựng lại cơ nghiệp và nuôi con ăn học.

Hàng xóm của cha con anh Hải chia sẻ, Hải là một nghệ nhân tài hoa, những sản phẩm thủ công mỹ nghệ của anh rất được du khách ở Huế ưa chuộng. Hải đã có một cơ sở chuyên sản xuất chuồn chuồn tre nổi tiếng, sản phẩm anh làm ra không chỉ cung ứng trong nước, mà còn được đem đi xuất khẩu ra nước ngoài. Khi đã gặt hái được ít nhiều thành công, anh Hải lại mở cơ sở dạy nghề, giúp giải quyết việc làm cho nhiều lao động, những trẻ em thiếu may mắn ở trung tâm khuyết tật trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Tuy nhiên, giữa lúc đó Hải lại phát bệnh nặng, căn bệnh ung thư vòm họng khiến anh không ăn uống được gì, sức khỏe giảm sút. Bệnh tình ngày càng nặng, kiệt quệ về tiền bạc. Không thể duy trì cơ sở chế tác mỹ nghệ và dạy nghề, Hải phải ra đường bán dạo những sản phẩm chuồn chuồn tre của mình để duy trì cuộc sống. Số tiền kiếm được từ sự gắng gượng đau đớn bệnh tật, cố đan chuồn chuồn tre vẫn không đủ để bố con Hải trang trải cuộc sống và thuốc thang.

Đến nỗi, dù luôn mong muốn con trai được học hành đến nơi đến chốn để vượt lên nghịch cảnh sau này, nhưng quá túng quẫn, Hải đành phải cho bé Nguyễn Thanh Sơn (9 tuổi, học lớp 3) nghỉ học. Hằng ngày, bé Sơn lẽo đẽo theo cha ra vỉa hè bán chong chóng, chuồn chuồn tre đổi gạo qua ngày để rồi bi kịch xảy ra. Những người dân quanh khu trọ đã nhiều lần gặp Hải ngồi thẫn thờ trong đau đớn. Khi được hỏi thăm, Hải lại trả lời bằng câu hỏi: "Anh, chị biết gia đình nào phúc hậu, hiếm muộn có nhu cầu nhận con nuôi báo em với. Hoặc nếu em đột ngột có mệnh hệ gì, con em sẽ ra sao?...

Trên trang Facebook và Zalo có tên "Chuồn chuồn tre" của Hải thưa dần những hình ảnh quảng cáo sản phẩm Chuồn chuồn tre, mà thay vào đó là những dòng trạng thái đầy trắc ẩn. Hải dường như đã dự báo trước về cái chết của mình cho bạn bè. Đặc biệt, trước khi tìm đến cái chết khoảng vài giờ đồng hồ, khoảng 7h25' (tức trước 2 giờ anh nhảy cầu) anh nhắn tin trên trang thông tin cá nhân với nội dung "vĩnh biệt mọi người". Cũng theo cơ quan điều tra, tìm hiểu từ tin nhắn lưu ở điện thoại mà Hải gửi cho bạn bè trước khi tự tử thì có lẽ Hải tìm đến cái chết vì căn bệnh của anh đã trở nặng trong những tháng gần đây và điều kiện kinh tế quá khó khăn, không có kinh phí để chữa trị. Trong tin nhắn để lại, Hải còn nhờ bạn bè và người thân chăm sóc, nuôi dưỡng cháu Sơn giúp anh. Nguyên nhân cái chết của anh vẫn đang được cơ quan chức năng điều tra làm rõ, song số mệnh của một nghệ nhân tài hoa mà "vận yểu" này đã làm cho nhiều người khi nhắc đến không cầm được nước mắt. Cậu bé Sơn, mới 9 tuổi đầu, mẹ bỏ đi, nay lại gánh chịu nỗi đau mồ côi cha, cuộc sống của cháu sẽ ra sao nếu thiếu đi bàn tay và tình yêu thương của cả cha lẫn mẹ?

 Một cán bộ điều tra Công an TP Huế thông tin thêm, trước khi nhảy cầu, nạn nhân có để lại bức thư tuyệt mệnh nhắc đến căn bệnh nan y mà nạn nhân mắc phải hơn 5 tháng nay, nhưng không có tiền chữa trị. Nạn nhân Hải cũng cho biết, cháu Sơn thiếu sự chăm sóc của mẹ nên còn dại khờ. Muốn  rằng, khi nạn nhân chết đi, nếu như bà ngoại không đủ khả năng nuôi dưỡng thì cậy nhờ bạn bè nhận nuôi cháu, hoặc đưa cháu vào trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi. Lá thư này đang được Công an TP Huế nắm giữ. Trước cái chết bất ngờ, để con trai 9 tháng tuổi phải chứng kiến cảnh bố nhảy cầu, nhiều người đã lên án hành động của Hải là người cha vô trách nhiệm, tìm sự giải thoát cho bản thân mà để lại hệ lụy cho xã hội, tuổi thơ của bé Sơn đã quá thiệt thòi, nay bơ vơ không nơi nương tựa...

Anh Nguyễn Thanh Hải từng mở cơ sở dạy nghề cho trẻ khuyết tật tại Thừa Thiên - Huế.

Tuy nhiên, cũng không ít tấm lòng có nghĩa cử cao đẹp đã tỏ ra cảm thông cho Hải, sẵn sàng giang tay giúp đỡ và tìm cho bé Sơn một mái ấm mới như tâm nguyện của anh. Cảnh gà trống nuôi con, vợ chán cảnh chồng lâm bệnh nan y, rồi chứng kiến con mình thua thiệt bạn bè khiến Hải tâm hồn còn đau hơn cả thể xác đang bệnh tật. "Cơm người khó lắm ai ơi. Đâu như cơm mẹ chỉ ngồi xuống ăn. Dẫu cha mẹ có khó khăn. Cũng mong con đủ gối chăn cơm lành" đó là những dòng tâm nguyện cuối cùng mà Hải dành để mong ước cho con trai của mình