Chung cư tư nhân vẫn sống "ngoài vòng pháp luật"

Không có đủ khả năng tài chính để chi trả cho những chung cư cao cấp trị giá 3-4 tỷ đồng, thời gian gần đây người tiêu dùng trên địa bàn Hà Nội lại đang trở nên riết róng tìm mua chung cư tư nhân để phục vụ nhu cầu.

Chỉ cần khoảng trên dưới 1 tỷ đồng, người lao động đã có thể sở hữu được những căn hộ chung cư tư nhân khoảng 50-60m². Tạo điều kiện để cho loại hình nhà ở này phát triển, đồng thời quản lý tốt để phát triển đúng hướng đang là vấn đề đặt ra cho cơ quan quản lý.

Nhộn nhịp thị trường mua bán căn hộ chung cư tư nhân

Nhiều năm thuê nhà, dành dụm và vay mượn được bà con hai bên nội ngoại được khoảng 1 tỷ đồng, vợ chồng anh Hoàng chị Vân công tác ở một đơn vị môi trường đô thị quyết định tìm mua chung cư tư nhân để ở. Cách đây khoảng một tháng, nghe mối rao bán là chung cư tư nhân 9 tầng ở Khương Đình, vợ chồng anh quyết định đi tìm hiểu.

Tìm đến chung cư này vợ chồng chị được biết, chung cư 9 tầng có thang máy, không có chỗ để ôtô, diện tích căn hộ rộng 50m² và cũng chưa có sổ đỏ đang được chủ kêu bán với giá 1 tỷ đồng.

Do chưa quyết định mua ngay vợ chồng anh tiếp tục đi tìm hiểu và cách đây vài ngày khi hỏi lại thì chủ đầu tư cho biết: Số căn hộ tại đây đã được bán gần hết, chỉ còn lại duy nhất một căn 50m² nhưng vào thời điểm hiện tại giá đã tăng lên hơn 1,1 tỷ đồng.

Hút khách và tăng giá chóng mặt đang là đặc điểm dễ nhận thấy nhất của chung cư tư nhân. Đối với rất nhiều người lao động việc có 2-3 tỷ để sở hữu một căn hộ chung cư bình thường là không thể, nên chung cư tư nhân tầm giá trên dưới 1 tỷ đồng đã trở thành sự lựa chọn khả thi nhất. Nắm bắt được nhu cầu đang tăng cao, thị trường mua bán loại căn hộ này cũng sôi động không kém.

Tình trạng rao bán loại hình căn hộ này xuất hiện khắp nơi. Chủ đầu tư một Công ty Bất động sản cho biết: Hiện đơn vị này đang phân phối độc quyền 1 số căn hộ chung cư mini ở xóm 1B - Đông Ngạc - Từ Liêm. Nhà được thiết kế hiện đại có đầy đủ nội thất thiết bị… có đủ các loại diện tích để khách hàng lựa chọn từ 35, 42, 53, 54, 70, 83m² với giá bán cũng đa dạng tuỳ theo diện tích, vị trí từ 650 triệu đồng đến 1,3 tỷ đồng.

Chung cư tư nhân dĩ nhiên chất lượng, tiện nghi không thể so sánh được với chung cư do các doanh nghiệp có thương hiệu trong lĩnh vực xây dựng đầu tư. Chung cư tư nhân thường nằm xen kẽ trong các khu dân cư, giao thông chật chội, hạ tầng hầu như không có gì.

Người mua biết rõ những sự bất tiện đó, tuy nhiên với điều kiện kinh tế hạn chế nên đó là sự lựa chọn có thể chấp nhận được. Đấy là chưa kể đến do mức độ đầu tư hạn chế nhằm thu lời cao của chủ nhà nên chất lượng các căn hộ, cũng như các tính năng khác như: phòng chống cháy nổ, chống ồn…đều không thể đảm bảo.

Tại một chung cư tư nhân nằm sâu trong ngõ ở phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy, chị Hạnh chủ một căn hộ tại đây cho biết: "Do chuẩn bị  sinh cháu nên vợ chồng em cũng phải vay mượn khắp nơi để cố mua một căn hộ để ở. Nhà tập thể cũ nhiều khu còn có sân chơi, có khoảng không chứ ở đây nhiều cái bất tiện lắm. Mình ít tiền nên đành chấp nhận và với gần 1 tỷ đồng thì cũng chỉ có chung cư tư nhân là hợp lý nhất".

Cần tạo điều kiện để phát triển, đồng thời đảm bảo chất lượng

Xuất hiện gần đây nhưng tới thời điểm hiện tại loại hình căn hộ này đã có ở nhiều đô thị lớn. Chưa có cơ quan nào có thể thống kê đầy đủ hiện trên địa bàn Hà Nội có bao nhiêu nhà chung cư dạng này.

Làm việc với Phòng Tài nguyên - Môi trường một số quận huyện chúng tôi đều nhận được ý kiến khá giống nhau: Thông tin về loại hình chung cư này xuất hiện tràn lan như vậy, tình trạng mua bán cũng nóng lên nhưng cho đến nay cũng chưa có ai đưa ra định nghĩa như thế nào là chung cư tư nhân? Căn cứ, tiêu chí, đặc điểm cụ thể như thế nào…

Nhiều nhà dân khi xây dựng những căn hộ này đều xin giấy phép xây nhà riêng. Đơn cử như có những trường hợp gia đình người ta xây 3-4 tầng rồi cho bạn bè đến ở nhờ hay ở thuê một phần diện tích đó thì có gọi là chung cư tư nhân không?... Bên cạnh đó điều rất đáng chú ý là việc xuất hiện những căn hộ dạng này đang đặt ra nhiều vấn đề khác rất đáng quan tâm.

Việc những chung cư tư nhân hàng chục căn hộ xuất hiện ngày càng nhiều trong các khu vực dân cư nhỏ hẹp đang tạo ra những áp lực lên hạ tầng giao thông, cấp, thoát nước… Đặc biệt nếu như đối với các chung cư bình thường khác các quy định về phòng chống cháy nổ được tiến hành nghiêm ngặt thì tại những chung cư này những vấn đề đó vẫn đang bỏ ngỏ. Đấy là chưa kể đến trường hợp do tự tổ chức xây dựng nên tiềm ẩn rất nhiều rủi ro về tai nạn lao động…

Ngoài ra còn có những ý kiến đặt câu hỏi bên cạnh những chung cư tư nhân nói trên thì những dạng nhà cao tầng với hàng chục căn hộ của các hộ gia đình xây dựng để kinh doanh cho sinh viên, người lao động có được xem là chung cư tư nhân hay không?...

Cần phải khẳng định ngay rằng với mức thu nhập thấp và trung bình của một bộ phận lớn người dân như hiện tại, trong khi giá thị trường chung cư tại các khu đô thị lớn, chung cư nhỏ lẻ cao ngất ngưởng thì việc xuất hiện những chung cư tư nhân như thời gian qua đã đáp ứng được nhu cầu nhà ở của người lao động.

Tình trạng hàng trăm người nộp hồ sơ, xếp hàng để đăng ký xin mua một căn hộ dành cho người thu nhập thấp trong những ngày vừa qua đã cho thấy nhu cầu rất lớn về nhà ở của những người lao động. Điều đó cho thấy, trong khi khả năng đáp ứng nhu cầu nhà ở dành cho người thu nhập thấp trên địa bàn TP Hà Nội của Nhà nước chưa thể giải quyết ngay được thì việc người dân có đất, xây dựng chung cư tư nhân tung ra thị trường rất đáng ủng hộ.

Đây cũng là một hướng ra cần quan tâm trên lĩnh vực nhà ở trên địa bàn Hà Nội. Đơn cử như tại quận Cầu Giấy, thống kê của Phòng Quản lý đô thị quận cho thấy trên địa bàn có tới hàng trăm hộ gia đình đang sở hữu những khu đất rộng từ 300m², 500m² và 600m². Khi mà nhu cầu nhà ở trên địa bàn tăng cao những hộ dân này bắt đầu tận dụng lợi thế đất đai của mình chuyển sang xây nhà để bán.

Một vấn đề rất đáng lưu tâm khác là mặc dù vừa qua Chính phủ đã có Nghị định 71/CP trong đó có quy định về việc cấp sổ đỏ cho dạng chung cư tư nhân, tuy nhiên trên thực tế việc triển khai thực hiện không hề đơn giản bởi còn rất nhiều vấn đề khác đặt ra cần phải giải quyết.

Trao đổi với chúng tôi, ông Bùi Tuấn Anh - Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường quận Cầu Giấy - địa bàn có khá nhiều dạng căn hộ này cũng tỏ ra băn khoăn không kém: Thông tin là vậy nhưng thế nào là chung cư tư nhân, khái niệm, tiêu chí như thế nào cần phải làm rõ. Bên cạnh đó cũng cần phải có những hướng dẫn cụ thể để người dân biết và thực hiện đúng các quy định trong việc xây dựng những loại hình căn hộ này…

Cũng liên quan đến vấn đề này, nhiều chuyên gia trên lĩnh vực xây dựng đồng nhất đưa ra ý kiến: Phải quy định rõ ràng về các điều kiện để được xây dựng chung cư tư nhân với các tiêu chí cụ thể về xây dựng, cảnh quan, môi trường, giao thông, phòng chống cháy nổ… để trên cơ sở những căn cứ đó, tạo điều kiện cho người dân phát triển loại hình nhà ở này một cách có định hướng, vừa tạo điều kiện cho người có nhu cầu được mua nhà, lại vừa có thể đảm bảo công tác quản lý hiệu quả. 

Mặc dù đang vào cơn "sốt " với sức mua bán gia tăng hàng ngày, tuy nhiên, quản lý loại hình nhà ở mới mẻ này đang đặt ra nhiều vấn đề đáng quan tâm cần phải giải quyết từ cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và cả người tiêu dùng bỏ ra hàng trăm triệu đồng sở hữu những căn hộ này. Làm sao phát triển nguồn nhà cung ứng chỗ ở cho người dân, nhưng lại không phá hỏng cảnh quan, kiến trúc đô thị cũng là vấn đề cần bàn.