Theo thống kê của Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC và CNCH), trong năm 2010-2011, toàn quốc xảy ra 324 vụ cháy, nổ ôtô, xe máy, trong đó có 274 vụ cháy ôtô, 48 vụ cháy xe máy. Lực lượng chức năng mới chỉ làm rõ nguyên nhân của 209/324 vụ, chiếm tỉ lệ 64,5%.
Trong số đó, về nguyên nhân cháy, 30,25% do chập điện, 15,1% do sự cố kĩ thuật, 9,8% do sơ suất, 4,63% do tai nạn giao thông và 4,32% do đốt, còn lại hơn 35% chưa rõ nguyên nhân. Chỉ tính riêng từ 1/1/2012 đến nay, cả nước xảy ra 115 vụ cháy ôtô, xe máy, trong đó 56 vụ cháy xe ôtô, 59 vụ cháy xe máy, làm bị thương 3 người, thiệt hại tài sản giá trị trên 20 tỉ đồng.
Trong đó mới điều tra làm rõ được 25 vụ (21,7%), còn 96 vụ (78,3%) đang điều tra. Trong số 25 vụ đã điều tra làm rõ nguyên nhân thì có 9 vụ do chập điện, 6 vụ do sơ suất, 5 vụ do sự cố kĩ thuật, 4 vụ do tai nạn giao thông và 1 vụ do đốt. Qua nghiên cứu, xe cháy xảy ra ở nhiều hãng sản xuất trong đó có cả những hãng đã có uy tín: Hyundai, Daewoo, BMW, Mercedes, Ford,
Nhiều vụ cháy có yếu tố bất thường như dừng xe tắt máy, xe nổ và cháy; xe chết máy tháo bugi phụt lửa gây cháy; xe đang lưu thông bị tắt máy, khởi động lại gây cháy…
Dư luận nghi ngờ thủ phạm của các vụ cháy xe là xăng dầu. Bằng chứng là kết quả kiểm tra của Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Bộ Khoa học - Công nghệ) đã phát hiện nhiều sai phạm về chất lượng tại một số cơ sở kinh doanh xăng dầu.
Trong năm 2011, qua kiểm tra 704 mẫu thì có 147 mẫu (chiếm 20,9%) không đạt về trị số octan và 5 mẫu có methanol. Từ đầu năm 2012, đoàn kiểm tra cũng đã lấy 541 mẫu xăng và 128 mẫu dầu diesel để thử nghiệm. Kết quả là có 60 mẫu xăng (11%), 17 mẫu dầu diesel (13,28%) không đạt.
Sai phạm chủ yếu là hàm lượng octan thấp so với xăng và hàm lượng lưu huỳnh cao đối với dầu. Tuy nhiên, khi tiến hành lấy 56 mẫu xăng liên quan tới xe cháy, kết quả bất ngờ là 100% mẫu xăng này đều đạt chất lượng, không phát hiện methanol, aceton trong xăng.
Hiện có 3 nhóm nghiên cứu nhằm tìm ra nguyên nhân xe cháy gồm Viện Cơ khí động lực (Đại học Bách khoa Hà Nội), Phòng thí nghiệm trọng điểm hóa dầu (Viện Hóa công nghiệp) và Đại học Bách khoa TP HCM).
Kết luận ban đầu là, ngay cả khi xăng được pha nồng độ methanol, etanol dưới 30% vẫn không thể tự động bốc cháy phương tiện, trừ trường hợp có sự rò rỉ nhiên liệu và có sự tiếp xúc với nguồn nhiệt nóng hơn 490oC. Như vậy, trong câu chuyện xe cháy, chưa có bằng chứng để kết luận xăng dầu là thủ phạm.
Song ông Trần Văn Vinh - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng cũng nhấn mạnh rằng, nếu phương tiện không đồng bộ với yêu cầu về xăng dầu tại Việt Nam hiện nay cũng có thể gây ra nguy cơ cháy xe. Ví dụ, xăng dầu của Việt Nam hiện nay phù hợp cho xe thiết kế sử dụng nhiên liệu theo tiêu chuẩn Euro 2, khi sử dụng xe thiết kế cho Euro 4, 5 thì sẽ bị nóng máy, ống xả bị nóng hơn, có thể gây cháy. Lí giải về tỉ lệ khám phá nguyên nhân cháy xe còn thấp, chỉ đạt 64,5%, đại diện Bộ Công an cho rằng, điều tra xe cháy rất khó khăn vì hiện trường đã bị xóa hết. Ngành Công an sẽ nỗ lực nâng cao tỉ lệ điều tra trong thời gian tới. Không tìm ra bằng chứng "buộc tội" xăng dầu, nhưng trong số 25 vụ xe cháy đã khám phá được nguyên nhân từ đầu năm tới nay có tới 5 vụ do sự cố kĩ thuật, nhiều nghi ngờ được chuyển hướng sang nhà sản xuất phương tiện.
Đại tá Nguyễn Văn Tươi - Cục phó Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cho rằng, các hãng sản xuất phải xem lại thiết kế của mình có phù hợp với nhiên liệu và môi trường ở Việt Nam hay không.
| Cục Cảnh sát PCCC và CNCH khuyến cáo đối với người sử dụng phương tiện ôtô, xe máy: không lắp đặt thêm thiết bị điện, phụ kiện; bảo hành bảo dưỡng định kì, thường xuyên kiểm tra phương tiện, phát hiện các dấu hiệu lạ để khắc phục ngay; khi để xe ở trong nhà phải tắt khóa điện, đóng khóa bình xăng, để xa nguồn lửa, nhiệt; không mua xăng dầu ở các điểm tự phát; xe ôtô 4 chỗ trở lên phải trang bị bình chữa cháy… Khi phát hiện có ngọn lửa, khói hoặc nhiệt độ cao bất thường ở phương tiện phải tắt khóa điện, khóa bình xăng, hô hoán để mọi người giúp. Nếu nhiên liệu chưa bốc cháy dữ dội thì có thể sử dụng nước hoặc vật bất kì dập lửa. Nếu nhiên liệu đã trào ra ngoài thì phải sử dụng bình chữa cháy, cát, chăn chiên, bao tải, vải nhúng nước để dập lửa. Đối với ôtô, nếu phát hiện khói, lửa ở trong nắp cabô cần tắt ngay khóa điện rồi tiến hành dập lửa. Nếu cháy ở bãi giữ xe, trong gara, trước tiên phải gọi PCCC, sau đó phải khởi động hệ thống chữa cháy ở vị trí đó (nếu có) để dập lửa. Trường hợp không có khả năng dập tắt đám cháy thì nên tránh xa phương tiện để tránh nổ bình xăng gây tai nạn. |
