Thời điểm này, phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án "làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức" và "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" xảy ra tại Công ty cổ phần Khoáng sản Lào-Việt đang diễn ra tại Hà Nội.
Bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hai tội danh trên là ông Thái Lương Trí, 71 tuổi, ở Nghệ An, nguyên Giám đốc Công ty TNHH Thái Dương (Nghệ An), Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Khoáng sản Lào-Việt và ông Dương Minh Hải, 53 tuổi, ở Hà Nội, nguyên Phó Giám đốc Công ty liên danh Khoáng sản Lào-Việt. Trong bài viết này, chúng tôi không bình luận về hành vi vi phạm pháp luật của các bị can, mà chỉ muốn nêu về một góc nhỏ liên quan đến vụ án này. Đó là những khoản chi rất lớn mà dư luận rất khó tin với số tiền từ 100.000 USD đến 610.000 USD cho một lần tiếp khách (thể hiện trên văn bản), nhưng đã được người trong cuộc thừa nhận là tiền góp vốn.
Các tài liệu có trong hồ sơ vụ án thể hiện: Ông Thái Lương Trí đã có hành vi sử dụng hợp đồng giả số 07 ngày 15/6/2006 để được cấp phép đầu tư ra nước ngoài thành lập Công ty Đại Phú (không có thực ở Lào), làm giả biên bản họp cổ đông của Công ty TNHH Thái Dương, Nghệ An ngày 19/3/2008 xin phép điều chỉnh để lừa dối các cơ quan chức năng của Việt Nam và sử dụng con dấu giả mang tên "Công ty cổ phần Khoáng sản Lào-Việt" (dấu chưa được cơ quan chức năng của Lào chấp nhận) đóng vào 31 văn bản phục vụ cho việc làm hồ sơ xin phép đăng ký kinh doanh, thăm dò, khai thác khoáng sản, ký kết hợp đồng, thành lập Công ty liên doanh Khoáng sản Lào-Việt.
Ngoài ra, ông Trí còn bị cáo buộc lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt của cổ đông Đoàn Văn Huấn hơn 7 tỷ đồng và cổ đông Chu Thị Thành hơn 3 tỷ đồng. Ông Dương Minh Hải có hành vi hợp thức hồ sơ và sử dụng con dấu giả mang tên "Công ty cổ phần Khoáng sản Lào-Việt" (dấu chưa được cơ quan chức năng của Lào chấp nhận) đưa cho ông Trí sử dụng đóng vào nhiều văn bản gửi các cơ quan chức năng của Lào. Bản thân ông Hải cũng đã đóng dấu vào 7 văn bản gửi các cơ quan chức năng của Lào để làm hồ sơ xin phép cấp đầu tư khai thác mỏ Huổi Chừn (Lào).
Ông Trí, ông Hải (đứng) và những người quan tâm đến vụ án tại phiên xử.
Ngoài ra, ông Hải còn bàn bạc, thực hiện tích cực dưới sự chỉ đạo của ông Trí trong việc soạn thảo nội dung hợp đồng để ông Trí ký với cơ quan chức năng của Lào gạt tên hai cổ đông là ông Đoàn Văn Huấn và bà Chu Thị Thành ra khỏi công ty. Sau đó, lập tờ trình xin Bộ KH&ĐT Lào cấp giấy phép thành lập Công ty liên doanh Khoáng sản Lào-Việt không có tên của ông Huấn và bà Thành để cùng với ông Trí chiếm đoạt cổ phần của hai cổ đông này…
Theo dõi quá trình xét xử vụ án này, những người tham dự phiên tòa giật mình khi các đơn vị liên quan cung cấp "Biên bản xác nhận vốn đầu tư" giữa Công ty TNHH Thái Dương, Nghệ An và Công ty TNHH Thiên Phú, Nghệ An được lập ngày 7/4/2008 có ghi rõ các khoản chi rất lớn phục vụ quá trình giao dịch vào mỏ Huổi Chừn. Xin nêu một số ví dụ: "Ngày 28/5/2007, cô Thành (bà Chu Thị Thành) tiếp khách tại Lào 100.000 USD". "Ngày 28/4/2007, cô Thành TT tiếp khách tại Lào 495.000 USD". "Ngày 11/5/2007, cô Thành TT tiếp khách tại Lào 610.000 USD". "Ngày 11/5/2007, cô Thành TT tiếp khách tại Lào 328.000 USD"... Ngoài ra còn nhiều khoản tiền lớn khác được thể hiện trong biên bản xác nhận vốn đầu tư này được diễn giải dưới các khoản chi khác nhau với tổng số tiền lên đến gần 12 tỷ đồng.
Trước khi phiên tòa xét xử vụ án này diễn ra, ngày 2/6/2011, Chủ tịch Hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Nghệ An, bà Phạm Thị Hồng Thái có Văn bản số 09/CV-HDN gửi các cơ quan chức năng của Việt Nam xác nhận vốn góp của ba công ty Việt Nam đầu tư tại Lào nêu rõ:
"Công ty TNHH Thái Dương, Nghệ An do ông Thái Lương Trí làm Giám đốc có 35.570.786.000 đồng; Công ty cổ phần dịch vụ và dạy nghề Thái Dương, Hà Nội do ông Đoàn Văn Huấn làm Tổng Giám đốc có 10.958.380.000 đồng; Công ty TNHH Thiên Phú, Nghệ An do bà Chu Thị Thành làm Chủ tịch Hội đồng thành viên có 12.064.021.000 đồng. Tổng hợp các biên bản xác nhận vốn cho thấy, Công ty cổ phần Dịch vụ và Dạy nghề Thái Dương, Hà Nội góp vốn vào Công ty TNHH Thái Dương, Nghệ An 1.624.000.000 đồng. Số còn lại ông Huấn tự kê chi là 9.334.380.000 đồng, chủ yếu ông Huấn kê chi cho bà Thành và bà Mai Đalee (quốc tịch Lào) nhận. Công ty TNHH Thiên Phú, Nghệ An góp vốn thực chất vào Công ty TNHH Thái Dương, Nghệ An 5.145.995.000 đồng. Số còn lại do bà Thành tự khai chi như: mua xe ôtô, các khoản chi tiếp khách là 6.918.026.000 đồng, trong đó có khoản 100.000 USD cho một bữa ăn. Và ông Thái Lương Trí chấp nhận cho đó là tiền góp vốn".
Ngoài những người trong cuộc như ông Trí, bà Thành và một số người liên quan thì sẽ không ai biết được thực chất những khoản tiền rất lớn được kê khai phục vụ cho việc "chi phí tiếp khách" thể hiện trong "Biên bản xác nhận vốn đầu tư vào mỏ Huổi Chừa" như đã nêu trên được sử dụng chính xác vào những việc gì.
Trong phần tranh luận tại tòa, các luật sư bảo vệ quyền lợi cho bị hại và bị cáo đều tranh luận kỹ về vấn đề này, nhưng câu trả lời thì chưa có. Bởi thắc mắc này sẽ phải chờ vào sự phán quyết cuối cùng của Hội đồng xét xử.
Kết thúc bài viết này, chúng tôi chỉ muốn đưa ra một giả thiết rằng, nếu số tiền tiếp khách được thể hiện trong biên bản được chi đúng vào việc "tiếp khách" của công ty thì thật sự là quá lãng phí. Bởi thực tế trong cuộc sống vẫn còn biết bao con người vẫn đang sống trong khó khăn. Và nếu như những người có quyền lợi và nghĩa vụ trog vụ án này hãy nghĩ tới việc giảm chi vào những phần gọi là "xa xỉ" này để giúp đỡ người nghèo thì cuộc sống sẽ ý nghĩa hơn biết bao
