Chánh TANDTC Nguyễn Hòa Bình: Nhiều nước không quy định cứng lứa tuổi 14-16

Sau khi quá nhiều đại biểu tranh luận xung quanh phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của trẻ em đủ 14 đến dưới 16 tuổi – vấn đề đã gây tranh luận từ Quốc hội khóa 13 đến Quốc hội khóa 14, và ai cũng có lý lẽ riêng, Chánh án tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình đã đưa ra buổi thảo luận với một cách tiếp cận hoàn toàn khác.

“Từ sáng đến giờ tôi đã nghe nhiều tranh luận của các đại biểu, ý kiến nào cũng xác đáng, như: Cần bảo đảm quyền trẻ em, tạo điều kiện cho các cháu phát triển về sau, vì tương lai còn rất dài hay lo ngại về tội phạm trẻ dần, hành vi phạm tội ngày càng nghiêm trọng cũng đúng. Ở đây, tôi muốn tiếp cận ở góc độ khác, không phải 2 phương án chúng ta dự kiến sẽ bỏ phiếu để Quốc hội tham khảo trước khi bỏ phiếu chính thức” – Chánh án Nguyễn Hòa Bình cho biết.

“Vừa rồi chúng tôi có dịp tham khảo ý kiến của của Pháp, Ý, cách tiếp cận của họ rất khác. Chính sách hình sự với trẻ vị thành niên (trẻ em dưới 18 tuổi) 2 cách tiếp cận: Một là đưa ra những nguyên tắc để xử lý, hai là quy định về độ tuổi. Trên thế giới, quy định về độ tuổi là không nhiều, chủ yếu nằm ở nguyên tắc xử lý. Chúng ta lại bàn quá nhiều về độ tuổi và coi đó là chính sách thì chưa hợp lý lắm. Nhiều nước chỉ loại trừ trách nhiệm hình sự với tội vô ý thôi, còn cố ý thì phải chịu. Chính sách của họ nằm ở nguyên tắc xử lý chứ không ở độ tuổi” – Chánh án cho biết.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình trong phiên họp Quốc hội sáng 24-5.
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình trong phiên họp Quốc hội sáng 24-5.

“Ví dụ Pháp, người ta có nguyên tắc: Đối với trẻ em thì phải tăng các biện pháp giáo dục và hạn chế các biện pháp hình phạt, cưỡng chế như tù giam. Vừa rồi có đại biểu phát biểu trẻ em vào tù xong tái phạm nhiều là đúng. Thứ hai là tất cả các vụ án liên quan đến trẻ em là phải xử kín, tránh bị công khai đưa lên mạng, ảnh hưởng đến việc sửa sai của các em về sau. Các nước cũng không quy định cứng lứa tuổi 14 – 16, 16 – 18 như chúng ta, mà độ tuổi do Hội đồng xét xử quyết định trên nhận thức chủ quan của cá nhân phạm tội và áp dụng cá biệt trong từng trường hợp. Có trường hợp trẻ em 14- 15 nhận thức về tội phạm già dặn hơn 16 – 17. Đơn cử phạm tội có tổ chức, tái phạm nhiều lần, cố tình thực hiện hành vi phạm tội đến cùng, “có số có má” thì dù ít tuổi tội cũng nặng hơn anh 17 uống rượu, bị kích thích, phạm tội lần đầu. Thứ tư là trong trường hợp phải xử lý bằng hình phạt tù thì áp dụng hình phạt bằng 1 nửa so với khung hình phạt tương ứng. Nếu chúng ta mạnh dạn, có thể áp dụng bằng 1/3 hay 1/4. Quy định như vậy để tránh sự tùy tiện của hội đồng xét xử, khi bớt 1 năm, khi bớt 2 năm” – Chánh án Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh.

“Có khi chỉ là hành vi đánh nhau, không gây thương tích gì nhiều, nhưng lột quần, lột áo đưa lên mạng, dẫn đến các cháu vì xấu hổ mà tự sát thì hậu quả rất nghiêm trọng. Cho nên không loại trừ một loại tội phạm nào cả. Việc đưa ra tòa để cảnh báo, giáo dục, hòa giải cũng là cần thiết, không nhất thiết phải đưa vào tù – như đại biểu Lưu Bình Nhưỡng đã nêu. Chính sách hình sự nằm ở Chương 12 (Những quy định với người chưa thành niên phạm tội) Điều 91 chứ không phải nằm ở Điều 12 này. Đây mới là nơi cần đầu tư thảo luận thêm” – ông Nguyễn Hòa Bình nêu quan điểm.

 “Quy định như Điều 12 thì liệt kê ra bao nhiêu tội cũng không đủ, như tội xâm phạm an ninh quốc gia, khủng bố, lợi dụng trẻ em rất nhiều. Đề nghị chỉ loại trừ lỗi vô ý thôi”. Sau ý kiến của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu đã đề nghị đại biểu quan tâm và bổ sung ý kiến vào chương “Những quy định với ng chưa thành niên phạm tội”, quy định về nguyên tắc áp dụng hình sự với người chưa thành niên.

Lấy ý kiến đại biểu Quốc hội lần 2 về Điều 12

Do quá nhiều ý kiến đại biểu tập trung vào chủ đề phạm vi chịu trách nhiệm hình sự với trẻ em 14 – 16 tuổi (Điều 12), với quan điểm hết sức khác nhau, đến 11h10’, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu đã đề nghị ĐBQH dừng việc tham luận về điều này và tập trung vào các nội dung khác cũng rất quan trọng của Bộ luật. 

“Đoàn Chủ tịch sẽ gửi phiếu xin ý kiến đại biểu và sẽ lựa chọn theo đa số” – Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho biết.

Vũ Hân

Các tin khác

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Ngày 16/5, tại Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội (16/5/1906-16/5/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Lễ kỷ niệm. Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Việt Nam và Triều Tiên quyết tâm thúc đẩy phát triển quan hệ song phương

Việt Nam và Triều Tiên quyết tâm thúc đẩy phát triển quan hệ song phương

Ngày 15/5, trong khuôn khổ chuyến thăm Triều Tiên thông báo kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đã hội kiến đồng chí Jo Yong Won, Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Hội nghị Nhân dân Tối cao kiêm Chủ tịch Hội nghị Nhân dân Tối cao nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.

Phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em

Phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em, an toàn trong gia đình, nhà trường, xã hội và trên không gian mạng; công bằng trong cơ hội học tập, vui chơi, chăm sóc, bảo vệ và phát triển.

Việt Nam đề nghị Mỹ đánh giá khách quan nỗ lực bảo hộ sở hữu trí tuệ

Việt Nam đề nghị Mỹ đánh giá khách quan nỗ lực bảo hộ sở hữu trí tuệ

Tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao diễn ra chiều 14/5, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng đã thông tin về những vấn đề đang được dư luận đặc biệt chú ý liên quan đến tình hình quần đảo Trường Sa của Việt Nam, nỗ lực ứng phó trước rủi ro từ virus Hanta và Báo cáo đặc biệt 301 của Hoa Kỳ năm 2026 về vấn đề sở hữu trí tuệ của Việt Nam.

Mở rộng tối đa các trường hợp miễn giấy phép xây dựng

Mở rộng tối đa các trường hợp miễn giấy phép xây dựng

Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Theo dự thảo,  Bộ Xây dựng đề xuất mở rộng tối đa các trường hợp miễn giấy phép xây dựng.

Huy động sức mạnh của các cơ quan báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Huy động sức mạnh của các cơ quan báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Cuộc thi viết “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới” lần thứ 5 (2025-2026) do Báo Quân đội nhân dân phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tiếp tục kết nối, huy động sức mạnh của các cơ quan báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. 31 tác phẩm xuất sắc của cuộc thi sẽ được công bố trong lễ trao giải vào tối 19/5 tại Hà Nội.

Hà Nội và Viêng Chăn phải đi đầu, là hình mẫu trong hợp tác địa phương

Hà Nội và Viêng Chăn phải đi đầu, là hình mẫu trong hợp tác địa phương

Chiều 12/5, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Đoàn đại biểu cấp cao Thủ đô Viêng Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, do đồng chí Athsaphangthong Siphandone, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô Viêng Chăn dẫn đầu, đang có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.