Cách đây vài tháng, bà Nguyễn Thị Hảo (67 tuổi, Thái Bình) thấy vùng góc hàm dưới tai phải xuất hiện một khối sưng nhỏ, không đau nên chủ quan nghĩ là hạch lành tính. Tuy nhiên, thời gian gần đây, khối u tăng nhanh kích thước lên khoảng 3cm, làm biến dạng nhẹ góc mặt.
Lo lắng, bà đến Bệnh viện Đại học Y dược, Đại học Quốc gia Hà Nội thăm khám. Làm các xét nghiệm và chụp phim MRI, các bác sĩ phát hiện khối u nằm ở vị trí rất nguy hiểm khi luồn sâu vào giữa hai phần nông và sâu của tuyến nước bọt mang tai.
Theo TS.BS Nguyễn Như Đua, Bệnh viện Đại học Y dược, tuyến nước bọt mang tai được chia thành hai phần bởi mặt phẳng có dây thần kinh mặt (dây thần kinh số 7) đi qua. Dây thần kinh này chia thành 5 nhánh chính, chịu trách nhiệm cho mọi chuyển động biểu cảm trên khuôn mặt.
Khối u của bà Hảo phát triển ôm trọn và đan xen với các nhánh thần kinh này, tạo nên thách thức rất lớn khi phẫu thuật. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng làm đứt hoặc dập dây thần kinh số 7 sẽ khiến người bệnh bị liệt mặt, mắt nhắm không kín, miệng lệch vĩnh viễn.
Sau hơn 2 giờ, các bác sĩ đã tỉ mỉ phẫu thuật từng milimét dưới kính phóng đại, tìm đúng gốc dây thần kinh số 7 ngay khi vừa ra khỏi xương chũm, sau đó khéo léo gỡ từng nhánh thần kinh ra khỏi khối u mà không làm đứt hay tổn thương. Khối u kích thước khoảng hơn 3cm được bóc tách hoàn toàn ra khỏi tuyến mang tai, đồng thời dây thần kinh mặt được bảo vệ nguyên vẹn.
GS.TS Lê Minh Kỳ nhấn mạnh: "Phẫu thuật u tuyến mang tai nằm sâu giữa hai phần tuyến giống như việc gỡ một quả mìn ra khỏi ngòi nổ. Chỉ cần một thao tác trượt tay hay sức nóng của nhiệt từ dụng cụ cũng có thể để lại di chứng biến dạng khuôn mặt vĩnh viễn cho người bệnh".
Cũng mắc khối u vùng hàm mặt nhưng chủ quan, ông Nguyễn Danh Sáu (76 tuổi, Hà Nội) cho biết: 3 tháng trước tôi phát hiện một khối u ở vùng má phải. Vì không đau nhưng u phát triển nhanh, ngày càng cứng chắc, chèn ép các tổ chức xung quanh, làm hẹp hốc mắt và khiến thị lực suy giảm, nên tôi đã tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm khám.
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy khối u của ông Sáu đã xâm lấn, ăn mòn nhiều cấu trúc vùng hàm mặt, bao gồm toàn bộ xương gò má, xương hàm trên, vùng xoang hàm, hốc mũi, sàn và thành ngoài hốc mắt phải và các tổ chức xung quanh. Kết quả sinh thiết xác định người bệnh mắc ung thư biểu mô tế bào vảy (SCC) xâm lấn.
Trước tình trạng tổn thương lan rộng, người bệnh được chỉ định phẫu thuật cắt bỏ khối u triệt để kết hợp tái tạo vùng hàm mặt. Các bác sĩ đã ứng dụng công nghệ mô hình 3D trong đánh giá tổn thương và lập kế hoạch phẫu thuật.
Để điều trị triệt căn, hạn chế nguy cơ tái phát và kiểm soát khả năng di căn, các bác sĩ phải tiến hành phẫu thuật cắt rộng tổn thương, loại bỏ khối u cùng các tổ chức bị xâm lấn; cắt bỏ phần xương hàm trên bên phải kèm nhãn cầu phải, vét hạch cổ, đồng thời tái tạo lại các cấu trúc vùng mặt đã bị cắt bỏ.
Các bác sĩ sử dụng vạt da, cơ và xương bả vai bên trái của chính người bệnh để tái tạo vùng khuyết hổng. Hai ê-kíp phẫu thuật được triển khai đồng thời. Sau 8 giờ phẫu thuật, ca mổ kết thúc thuận lợi. Sau 7 ngày điều trị tích cực, sức khỏe của ông Sáu phục hồi rõ rệt.
GS.TS Lê Minh Kỳ, Bệnh viện Đại học Y dược cảnh báo, các khối u tuyến nước bọt mang tai thường phát triển âm thầm, ban đầu không gây đau đớn nên rất dễ chủ quan. Tuy nhiên, khi khối u lớn lên hoặc lan sâu, chúng sẽ chèn ép và ôm lấy dây thần kinh mặt, khiến việc phẫu thuật trở nên phức tạp hơn nhiều. Vì vậy, khi thấy xuất hiện bất kỳ khối sưng bất thường nào vùng góc hàm hay dưới tai, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám và điều trị kịp thời.
