Nam bệnh nhân B.V.C (39 tuổi, Cao Bằng) bị suy thận mạn giai đoạn cuối vào nhập viện trong tình trạng cánh tay trái biến dạng bởi hàng loạt khối phình khổng lồ trên cầu nối động - tĩnh mạch (AVF). Các túi phình ngày càng giãn lớn, thành mạch mỏng và căng bóng, làm tăng nguy cơ vỡ, chảy máu nghiêm trọng.
Không chỉ vậy, lưu lượng máu qua cầu nối AVF tăng cao kéo dài làm tăng cung lượng tim, lâu dài có thể gây quá tải tim và làm nặng thêm tình trạng suy tim ở người bệnh.
Theo TS.BS Hoàng Anh Trung - Trưởng Khoa Thận Nhân tạo, Bệnh viện Đại học Phenikaa, với người chạy thận nhân tạo, cầu nối AVF không đơn thuần là một đường vào mạch máu mà là "đường sống" để duy trì quá trình lọc máu.
Sau nhiều năm sử dụng, việc tạo một cầu nối mới không phải lúc nào cũng khả thi do hệ thống mạch máu đã dần cạn kiệt.
Vì vậy, đây là ca bệnh đặt ra bài toán điều trị rất khó. Nếu chỉ xử lý các khối phình mà không bảo tồn được cầu nối, người bệnh có thể mất đường vào mạch máu phục vụ lọc máu. Ngược lại, nếu tiếp tục trì hoãn điều trị, các khối phình có thể dọa vỡ bất cứ lúc nào, gây chảy máu nghiêm trọng và đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Sau khi thăm khám kỹ lưỡng và đánh giá toàn diện, TS.BS Hoàng Anh Trung cùng ê-kíp đã quyết định thực hiện phẫu thuật xử lý các khối phình kết hợp. Ca phẫu thuật đã thành công, giúp nam bệnh nhân tiếp tục lọc máu an toàn sau can thiệp.
Ê-kíp còn tạo hình vạt da, phục hồi hình thái cánh tay, góp phần cải thiện chức năng vận động cũng như tính thẩm mỹ sau phẫu thuật.
Ngay sau phẫu thuật, nam bệnh nhân đã lọc máu trở lại trên chính cầu nối AVF đã được bảo tồn. Quá trình lọc máu diễn ra an toàn, cầu nối hoạt động tốt và tình trạng sức khỏe người bệnh ổn định.
Bộ Y tế ước tính nước ta có hơn 10 triệu người trưởng thành mắc bệnh thận mạn tính, trong đó 90% được chẩn đoán bệnh khi đã ở giai đoạn nặng.
Số ca tử vong do bệnh thận mạn đang đứng thứ 8 trong số 10 nguyên nhân hàng đầu gây tử vong. Mỗi năm, khoảng 8.000 ca được tầm soát. Nhiều bệnh nhân được chẩn đoán khi đã ở giai đoạn 3-5 và mắc hàng loạt biến chứng nguy hiểm như tim mạch, thiếu máu, rối loạn điện giải.
Giai đoạn đầu, bệnh thận mạn tính diễn tiến âm thầm, triệu chứng không điển hình, kéo dài trong nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ cho đến khi chức năng thận suy giảm nặng. Bệnh thận mạn tạo gánh nặng kinh tế rất lớn, đặc biệt ở giai đoạn cuối cần chạy thận nhân tạo.
Theo TS.BS Hoàng Anh Trung, không ít người bệnh chạy thận nhân tạo có tâm lý chủ quan khi cầu nối động - tĩnh mạch vẫn hoạt động bình thường nên trì hoãn việc thăm khám. Điều này khiến nhiều người chỉ được phát hiện khi các túi phình đã phát triển lớn hoặc xuất hiện biến chứng, làm tăng nguy cơ can thiệp phức tạp và ảnh hưởng đến khả năng bảo tồn đường vào mạch máu.
Các chuyên gia cho biết, phình giãn cầu nối không chỉ gây biến dạng cánh tay mà còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như loét da, vỡ mạch, huyết khối gây tắc cầu nối hoặc suy tim do lưu lượng máu qua cầu nối tăng cao kéo dài.
Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu như túi phình tăng nhanh kích thước, da phủ trên túi căng bóng, mỏng, đau, đổi màu hoặc chảy máu, hãy đến bệnh viện chuyên khoa thận nhân tạo để thăm khám và đánh giá sớm nguy cơ.
