Cẩn trọng với tin nhắn, cuộc gọi không rõ nguồn gốc

Sau khi Nghị định 91 về chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác có hiệu lực, lượng tin nhắn rác tại nhiều thời điểm đã lắng xuống. Tuy nhiên, vào dịp cuối năm, tin nhắn rác, cuộc gọi rác và lừa đảo lại bùng phát trở lại “tấn công” người dùng.

PV Báo CAND đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đức Tuân, quyền Giám đốc Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam (VNCERT), Cục An toàn thông tin (ATTT), Bộ Thông tin và Truyền thông về vấn đề này.

PV: Sau gần 3 tháng Nghị định 91/2020/NĐ-CP về chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác có hiệu lực, tình hình xử lý vi phạm trong lĩnh vực này diễn biến thế nào? Đã có tổ chức, cá nhân nào bị xử phạt chưa, thưa ông?

Ông Nguyễn Đức Tuân: Thời gian qua, các cơ quan chức năng của Bộ TT&TT đã rất tích cực phối hợp với các đơn vị liên quan trong công tác thanh tra, kiểm tra, xử phạt các doanh nghiệp, cá nhân vi phạm nhằm hạn chế tối đa sự phát tán tin nhắn rác, cuộc gọi rác. Với tinh thần quyết liệt và nghiêm túc, Sở TT&TT Hà Nội đã xử phạt 3 tổ chức và 1 cá nhân vì đã gọi điện, nhắn tin quảng cáo đến người khác khi chưa được sự đồng ý, thực hiện nhắn tin quảng cáo sai quy định. 

Đây cũng là những trường hợp đầu tiên bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 91 về phòng chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác. Trong năm 2021, Cục ATTT sẽ tiếp tục đề nghị và phối hợp với các cơ quan thanh tra, Sở TT&TT các địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm trong lĩnh vực này.

PV: Ngay sau khi Nghị định 91 có hiệu lực, tình trạng tin nhắn rác, cuộc gọi rác quảng cáo, bán hàng qua điện thoại đã có một số thời điểm lắng xuống. Tuy nhiên, đến thời điểm gần cuối năm thì tình trạng tin nhắn rác, cuộc gọi rác lại bùng phát trở lại. Cục ATTT đã có giải pháp gì để ngăn chặn, hạn chế tình trạng này?

Ông Nguyễn Đức Tuân: Để hạn chế tình trạng tin nhắn rác bùng phát, Cục ATTT đã chỉ đạo các nhà mạng phối hợp triển khai các giải pháp nhằm hạn chế sự phát tán của tin nhắn rác, cuộc gọi rác như triển khai hệ thống phản ánh tin nhắn rác, cuộc gọi rác đã đi vào hoạt động, người dân đã có thể tiến hành phản ánh tin nhắn rác, cuộc gọi rác qua đầu số 5656 và website thongbaorac.ais.gov.vn. 

Cục cũng đã triển khai hệ thống Danh sách không quảng cáo (National Do Not Call) qua đầu số 5656 và website khongquangcao.ais.gov.vn. Người dùng đã có thể đăng ký vào Danh sách không quảng cáo theo cú pháp “DK DNC gửi 5656”. Sau khi đăng ký, không cá nhân, doanh nghiệp quảng cáo nào được phép gửi tin nhắn quảng cáo hoặc gọi điện quảng cáo vào các số điện thoại đã đăng ký trong danh sách này. 

Cục cũng đã cấp tên định danh cho tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân phải sử dụng tên định danh để nhắn tin, gọi điện quảng cáo, không được sử dụng số điện thoại để nhắn tin, gọi điện quảng cáo. Yêu cầu các nhà mạng triển khai hệ thống cảnh báo cuộc gọi rác cho người dùng; các hệ thống kỹ thuật áp dụng các công nghệ tiên tiến như AI, bigdata để ngăn chặn hiệu quả tin nhắn rác, cuộc gọi rác. Hiệu quả chặn lọc tin nhắn rác của các hệ thống này trên thực tế đã đạt tới 99%. 

Đặc biệt, Cục ATTT cũng đã phối hợp với cơ quan Công an thanh tra, kiểm tra xử lý tin nhắn rác, cuộc gọi rác có yếu tố vi phạm pháp luật hình sự. Đôn đốc các địa phương tuyên truyền cho người dân, tổ chức quảng cáo hợp pháp; giám sát, xử lý các hành vi phát tán tin nhắn rác, cuộc gọi rác; phối hợp với Thanh tra Sở TT&TT các địa phương kiểm tra, xử phạt hành chính đối với các tổ chức vi phạm, đề nghị doanh nghiệp viễn thông ngừng cung cấp dịch vụ đối với các thuê bao  điện thoại vi phạm nhắn tin quảng cáo, gọi điện thoại quảng cáo sai quy định.

Ông Nguyễn Đức Tuân, Quyền Giám đốc Trung tâm VNCERT.
Ông Nguyễn Đức Tuân, Quyền Giám đốc Trung tâm VNCERT.

PV: Hiện nay việc xử lý các thuê bao phát tán cuộc gọi rác giữa các nhà mạng chưa có sự đồng đều, nơi xử lý kiên quyết, nơi còn quá nhẹ tay. Vì sao lại có sự khác biệt này?

Ông Nguyễn Đức Tuân: Các nhà mạng hiện đang đều có những nỗ lực trong việc ngăn chặn cuộc gọi rác. Tuy vậy, kết quả ngăn chặn của các nhà mạng là chưa đồng đều, một phần là do một số nhà mạng vẫn còn chưa quyết liệt, một phần là vì hệ thống kỹ thuật của nhà mạng hiệu quả chặn lọc khác nhau, nhà mạng nào đầu tư, tích hợp công nghệ mới sẽ có hiệu quả cao hơn.

PV: Cục ATTT sẽ có giải pháp thế nào đối với các nhà mạng không kiên quyết xử lý thuê bao vi phạm?

Ông Nguyễn Đức Tuân: Hiện tại, Cục ATTT đang triển khai các giải pháp để giám sát chặt chẽ việc xử lý thuê bao thực hiện cuộc gọi rác thông qua số lượng xử lý phản ánh qua đầu số 5656. Thời gian tới, Cục sẽ công bố số liệu xử lý phản ánh của người dùng của từng nhà mạng làm cơ sở đánh giá việc ngăn chặn cuộc gọi rác của các nhà mạng.

PV: Trong thời gian qua, nhiều đối tượng đã sử dụng các cách thức phát tán tin nhắn, cuộc gọi lừa đảo người dùng với danh sách nạn nhân ngày càng dài. Cục ATTT đã phối hợp với các đơn vị chức năng của Bộ Công an như thế nào trong lĩnh vực này? Cá nhân ông có lời khuyên gì đối với người dùng vào dịp cuối năm, thời điểm tin nhắn và cuộc gọi lừa đảo thường bùng phát?

Ông Nguyễn Đức Tuân: Qua theo dõi, giám sát, đối với những trường hợp có dấu hiệu vi an ninh trật tư, an toàn xã hội Cục ATTT sẽ tổng hợp, gửi Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an phối hợp điều tra, xử lý. Công tác phối hợp giữa hai bộ luôn được thực hiện chặt chẽ, nhịp nhàng theo đúng quy trình. Để tránh mắc bẫy bởi tin nhắn lừa đảo, cuộc gọi lừa đảo, người dùng nên cẩn trọng trong việc cung cấp thông tin cá nhân như không cung cấp thông tin cá nhân trên các trang mạng xã hội, trang web bán hàng. 

Thường xuyên theo dõi các thông tin tuyên truyền từ các cơ quan quản lý nhà nước để cập nhật các hành vi lừa đảo mới, ngày càng tinh vi. Đặc biệt, người dùng cần cảnh giác khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn có nguồn gốc không rõ ràng, từ những người không quen biết. Khi nhận tin nhắn, cuộc gọi không mong muốn, hãy phản ánh lên tổng đài 5656 hoặc web thongbaorac.ais.gov.vn. Cú pháp phản ánh quả tổng đài 5656 như sau: Phản ánh tin nhắn rác thực hiện "S [nguon-phat-tan] [Noi dung SMS rac]. Phản ánh cuộc gọi rác soạn tin nhắn V [nguon-phat-tan] [Noi dung cuoc goi rac].

PV: Xin cảm ơn ông!

Huyền Thanh (thực hiện)

Các tin khác

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Giữa vùng đất cội nguồn Hạ Hòa (Phú Thọ), nơi lưu giữ linh khí Đền Mẫu Âu Cơ, bộ máy chính quyền cơ sở xã Hiền Lương đang quyết liệt trong cải cách hành chính. Nhờ tích hợp mô hình Kiosk AI và chuyển đổi số toàn diện, chính quyền cấp xã không chỉ gỡ "nút thắt" về nhân lực mà còn đánh thức tiềm năng quản trị, đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân bằng tư duy thực tiễn và nhịp đập thời đại.

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

Ngày 9/11, tại trụ sở Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Hạ tầng mạng (VNPT Net), đại diện VNPT, và Symphony Communication Public Company Limited (Thái Lan) đã chính thức ký kết các thỏa thuận hợp tác cung cấp hạ tầng kết nối quốc tế theo mô hình dịch vụ mạng toàn trình (Network as a Service).

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Công an Đồng Nai đang đẩy mạnh phối hợp với ngành giáo dục và các địa phương tuyên truyền, trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo, dụ dỗ và xâm hại trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên. Qua chiến dịch “Không một mình”, các em được hướng dẫn chủ động bảo vệ bản thân và tìm kiếm trợ giúp khi cần thiết.

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Từ các tình huống cụ thể, các đội thi tham gia diễn tập sẽ phân tích nguy cơ, điểm yếu trong từng giai đoạn từ khi xây dựng hệ thống AI; triển khai các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, báo cáo sự cố và đề xuất giải pháp khắc phục.

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Bắt đầu từ tháng này, gã khổng lồ mạng xã hội Meta sẽ mở rộng quy mô toàn cầu cho công nghệ tự động ước tính độ tuổi. Động thái này được đưa ra sau hàng loạt thỏa thuận pháp lý trị giá hàng tỷ USD và những chỉ trích gay gắt về việc các nền tảng của hãng thất bại trong việc bảo vệ thanh thiếu niên khỏi những rủi ro trực tuyến.

AI Kiosk góp phần xây dựng chính quyền số thân thiện

AI Kiosk góp phần xây dựng chính quyền số thân thiện

Hiện diện tại 10 tỉnh, thành phố trên cả nước, mô hình AI Kiosk đang trở thành “trợ lý số” đắc lực, trực tiếp đồng hành tháo gỡ những “điểm nghẽn” thủ tục hành chính tại bộ phận Một cửa cấp cơ sở. Sau 6 tháng vận hành thực tế, giải pháp này đã khẳng định bước chuyển căn bản trong hiện đại hóa hành chính công.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

Tại Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản diễn ra ngày 9/11 tại Tokyo, FPT đề xuất năm trụ cột đồng kiến tạo về AI, lượng tử, nhân lực và tài chính công nghệ, đồng thời trao biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác Nhật Bản về thiết bị bay không người lái (UAV) và kinh tế tầm thấp. Tại triển lãm bên lề, tập đoàn đồng thời giới thiệu sản phẩm chip nguồn và UAV.

 Công an Khánh Hòa vận hành 3 Trụ liên lạc khẩn cấp trên đèo Khánh Lê

Công an Khánh Hòa vận hành 3 Trụ liên lạc khẩn cấp trên đèo Khánh Lê

Với mục tiêu hỗ trợ người dân và du khách trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn giao thông, chữa cháy và cứu nạn - cứu hộ; nhóm tác giả gồm 3 cán bộ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Phòng Tham mưu và Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Khánh Hòa đã nghiên cứu, chế tạo thành công hệ thống Trụ liên lạc khẩn cấp (SOS) ứng dụng năng lượng tái tạo độc lập và công nghệ viễn thông IoT.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

“Khu bảo tồn” con người

“Khu bảo tồn” con người

Nhân loại từng mơ về một ngày máy móc có thể suy nghĩ như con người. Giờ đây, khi giấc mơ ấy dần thành hiện thực,con người lại phải chứng minh mình không phải máy móc. Phải chăng chúng ta đang tiến đến một thời đại mà những sản phẩm do con người tạo ra cũng cần được dán nhãn, xác thực và bảo vệ như những giống loài quý hiếm?

Chọn Evo Grand Premia vì “đi nhiều, chi nhẹ”

Chọn Evo Grand Premia vì “đi nhiều, chi nhẹ”

Động cơ 2.250 W, cấu hình 2 pin cho quãng đường tới 262 km giúp VinFast Evo Grand Premia phù hợp với người thường xuyên di chuyển vì công việc. Tiền điện, bảo dưỡng tiết kiệm cùng ưu đãi mua xe 3 triệu đồng tạo thêm lợi thế cho người đang muốn bỏ xăng, lên điện.

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Sáng 6/11, tại TP Hồ Chí Minh, Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026 khai mạc với chủ đề “AI và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam”. Sự kiện tập trung nhận diện những nguy cơ an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và tài sản trong quá trình phát triển các dịch vụ tài chính số.

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh đang phối hợp với Plug and Play và Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) chuẩn bị thành lập Trung tâm Xuất sắc về Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AI COE) đầu tiên tại châu Á. Trung tâm dự kiến đặt tại TP Hồ Chí Minh, hướng đến kết nối nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp với nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Những con chip “Make in Vietnam”: Bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi

Những con chip “Make in Vietnam”: Bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi

Chiều 3/11/2026, một dấu mốc quan trọng trong hành trình làm chủ công nghệ bán dẫn của Việt Nam được xác lập khi chip bảo mật VGC v1.0, do các kỹ sư Việt Nam tự thiết kế, chính thức ra mắt. Đây không chỉ là thành quả của một nhiệm vụ nghiên cứu khoa học – công nghệ, mà còn là bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi, từ đó xây dựng nền tảng để từ đó làm ra nhiều con chip khác.

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Nhận diện được nguy cơ và đòn tấn công của tội phạm mạng mới chỉ là bước khởi đầu. Để bảo vệ thế hệ trẻ một cách bền vững trước ma trận cạm bẫy trên không gian ảo, vấn đề cốt lõi là phải xây dựng cho các em một “văn hóa số” chuẩn mực, hình thành bản lĩnh tự vệ số ngay từ trong tư duy. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chức năng - nhà trường - gia đình chính là yếu tố quyết định thành công trong sứ mệnh bảo vệ những công dân số tương lai.