Cẩn trọng với các thủ đoạn lừa đảo mới bằng mã QR

Để phòng tránh hình thức lừa đảo bằng mã QR, một hình thức ngày càng phổ biến và có tốc độ gia tăng nhanh chóng, đại diện Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) khuyến nghị người dùng đặc biệt cảnh giác với các mã QR được dán hoặc chia sẻ ở những nơi công cộng, hoặc được gửi qua mạng xã hội, email.

Sau "cú hích" đại dịch COVID-19, nhu cầu sử dụng mã QR tăng lên nhanh chóng và ngày càng trở nên phổ biến. Mã QR xuất hiện từ những nơi sang trọng như siêu thị, nhà hàng ra đến những khu vực bình dân như chợ truyền thống.

Với tiện ích và mức độ phổ biến ngày càng rộng rãi của mã QR, công nghệ này cũng đang bị khai thác bởi các nhóm tội phạm mạng bằng cách tạo ra mã QR độc hại để lừa lấy tài khoản ngân hàng hoặc thông tin cá nhân người dùng.

quet-16168168736681393807023.jpg -0
Người dùng cần kiểm tra kỹ trước khi thực hiện thao tác quét QR. Ảnh minh họa

Bên cạnh các hình thức lừa đảo bằng mã QR như gửi link đăng nhập website giả mạo để lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài khoản đăng nhập (username/password) ngân hàng điện tử hoặc thu thập các thông tin liên quan tới thẻ tín dụng; gửi mã QR qua mạng xã hội (Zalo, Facebook, Viber…) hòng chiếm đoạt tài sản của khách hàng; mã QR thanh toán tại các cửa hàng bị dán đè khiến tiền chuyển về tài khoản kẻ gian thì trong thời gian vừa qua còn xuất hiện hiện tượng mã QR độc hại bị phát tán dễ dàng trong các bài viết, hình ảnh thông qua các ứng dụng nhắn tin, diễn đàn, hội nhóm trên mạng xã hội. Khi người xem quét mã QR này, sẽ bị chuyển hướng đến các trang quảng cáo cờ bạc kèm mã độc có thể bị cài đặt vào điện thoại…

Chia sẻ thêm về phương thức lừa đảo mới này, ông Nguyễn Duy Khiêm, đại diện Cục An toàn thông tin, Bộ TT&TT cho biết: Mã QR ngày càng phổ biến khắp mọi nơi, không chỉ ở Việt Nam mà ở nhiều nước trên thế giới. Theo số liệu thống kê của Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước, mã QR có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ cả về số lượng và giá trị. Trong năm 2022, thanh toán qua mã QR tăng tới hơn 225% về số lượng và trên 243% về giá trị so với năm 2021. Tuy nhiên, cùng với xu hướng phổ biến của phương thức thanh toán sử dụng mã QR, tình trạng lừa đảo bằng mã QR cũng được ghi nhận tăng mạnh trên thế giới và đã xuất hiện ở Việt Nam.

Cụ thể, tại Việt Nam, vào đầu tháng 8 vừa qua, một số ngân hàng đã phát cảnh báo về tình trạng lừa đảo thẻ tín dụng thông qua mã QR. Cảnh báo cho biết, kẻ gian sau khi kết bạn qua mạng xã hội để trao đổi với nạn nhân sẽ gửi mã QR để người dùng quét. Mã này dẫn tới các website giả mạo ngân hàng, trong đó yêu cầu người dùng nhập thông tin như họ tên, số căn cước công dân, tài khoản, mã bí mật hoặc OTP, từ đó, người dùng bị chiếm tài khoản.

Theo phân tích của Cục An toàn thông tin, so với đường link độc hại truyền thống, mã QR có lợi thế là có thể chèn trực tiếp vào email, tin nhắn mà không bị các bộ lọc chặn lại, từ đó dễ dàng tiếp cận người dùng. Trên thực tế, bản chất mã QR không phải mã độc tấn công trực tiếp mà chỉ là trung gian để truyền tải nội dung. Người dùng có bị tấn công hay không phụ thuộc vào cách xử lý nội dung sau khi quét mã QR.

Từ thực tế trên, ông Nguyễn Duy Khiêm khuyến nghị người dùng cần thận trọng trước khi quét mã QR, đặc biệt cảnh giác với các mã QR được dán hoặc chia sẻ ở những nơi công cộng hoặc gửi qua mạng xã hội, email. Người dùng cũng cần xác định và kiểm tra kỹ càng thông tin tài khoản người trao đổi mã QR; xem xét kỹ nội dung trang web mà mã QR đưa tới; kiểm tra đường link xem có bắt đầu với “https” và có phải tên miền quen thuộc hay không; tuyệt đối không cung cấp các thông tin cá nhân như tài khoản đăng nhập ngân hàng, tài khoản mạng xã hội; sử dụng quy trình quản lý mật khẩu, xác thực 2 yếu tố và các phương thức bảo vệ khác cho tài khoản.

Với các đơn vị, tổ chức cung cấp mã QR, đại diện Cục An toàn thông tin đề nghị trong các hoạt động, cần chú ý có cảnh báo tuyên truyền đến người dùng. Các cơ quan, đơn vị cung cấp mã QR cũng cần kịp thời đưa ra giải pháp xác minh giao dịch có dấu hiệu bất thường, đồng thời, kiểm tra thường xuyên các mã QR được dán tại địa điểm cung cấp.

Ông Vũ Ngọc Sơn, Giám đốc kỹ thuật Công ty cổ phần Công nghệ an ninh mạng quốc gia (NCS) cũng khuyên người dùng cần hết sức cảnh giác. Khi thực hiện các thao tác quét QR, cần phải kiểm tra rõ liên kết hoặc địa chỉ website; phải đảm bảo chắc chắn đấy là địa chỉ mà chúng ta muốn truy cập hay là tài khoản mà chúng ta sẽ chuyển tiền thì mới thực hiện các thao tác tiếp theo. Như vậy sẽ hạn chế việc bị lừa đảo.

Hùng Quân

Các tin khác

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Lợi dụng tâm lý chủ quan của nạn nhân trước khoản phạt nhỏ, đối tượng lừa đảo phát tán tin nhắn giả mạo “phạt nguội 50.000 VND”, dẫn dụ người dân truy cập website giả Cổng dịch vụ công để đánh cắp thông tin ngân hàng. Chỉ sau vài thao tác nhập dữ liệu thẻ và mã OTP, nạn nhân có thể mất tiền trong tài khoản bởi thủ đoạn lừa đảo tinh vi, khó nhận biết.

VinaPhone hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao cho người Việt Nam ở nước ngoài

VinaPhone hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao cho người Việt Nam ở nước ngoài

Trong bối cảnh yêu cầu chuẩn hóa thông tin thuê bao ngày càng được siết chặt, nhiều người Việt Nam đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài băn khoăn về cách xác thực thông tin thuê bao cho số điện thoại VinaPhone của mình đang sử dụng mà không cần về nước. Với hướng dẫn cụ thể từ VinaPhone, người dùng hoàn toàn có thể chủ động tự hoàn tất thủ tục ngay trên điện thoại, đảm bảo liên lạc thông suốt và tránh nguy cơ bị gián đoạn dịch vụ.

Bảo đảm an ninh dữ liệu, tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh mạng

Bảo đảm an ninh dữ liệu, tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh mạng

Lần đầu tiên, khái niệm “an ninh dữ liệu” được quy định một cách đầy đủ, xác lập vị trí độc lập trong hệ thống pháp luật tại Luật An ninh mạng. Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng cũng đã bổ sung, tăng cường các quy định về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng; khuyến khích nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực an ninh mạng. 

“Bẫy mật ngọt” và mồi nhử vô hình không gian số

“Bẫy mật ngọt” và mồi nhử vô hình không gian số

Chiến thuật tuyển mộ nguồn tin đang dịch chuyển hoàn toàn sang không gian số. Các tương tác trực tuyến được xây dựng khéo léo, vừa tạo niềm tin vừa mở ra kênh khai thác thông tin tinh vi từ những đối tượng thiếu cảnh giác.

Toạ đàm AI và báo chí: Khi công nghệ phải đi cùng chuẩn mực

Toạ đàm AI và báo chí: Khi công nghệ phải đi cùng chuẩn mực

Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo (AI) và báo chí” do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) phối hợp cùng các Đại sứ quán Canada, Na Uy, New Zealand và Thụy Sĩ tổ chức chiều 25/3 tại Hà Nội, đã đặt ra một vấn đề cốt lõi rằng trong bối cảnh AI bùng nổ, niềm tin của công chúng trở thành nền tảng sống còn với báo chí. Các nhà báo và chuyên gia nhấn mạnh, AI cần được sử dụng như công cụ hỗ trợ, trong khi quyền kiểm soát và trách nhiệm biên tập phải luôn thuộc về con người.

Cảnh giác với “ma trận” lừa đảo nhắm vào người yếu thế

Cảnh giác với “ma trận” lừa đảo nhắm vào người yếu thế

Theo dõi các diễn đàn, hội nhóm từ thiện, các bài đăng kêu gọi hoặc tổng kết hoạt động giúp đỡ người yếu thế trên mạng xã hội (MXH), các đối tượng tạo lập tài khoản giả mạo người kêu gọi từ thiện hoặc “đóng vai” là người thành đạt ở nước ngoài, hứa hẹn giúp đỡ một khoản tiền lớn để nạn nhân mất đi sự đề phòng, từ đó từng bước đưa họ vào... “ma trận” lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Đây là thủ đoạn lừa đảo mới xuất hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Bác bỏ thông tin bịa đặt “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm”

Bác bỏ thông tin bịa đặt “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm”

Chiều 16/3, Công an tỉnh Thanh Hoá khẳng định, thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm giao thông” là hoàn toàn bịa đặt, sai sự thật. Hiện lực lượng chức năng đang xác minh, làm rõ chủ tài khoản và nguồn phát tán thông tin để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

CSGT bác thông tin "xe đầu kéo tông xe ô tô do mâu thuẫn cá nhân"

CSGT bác thông tin "xe đầu kéo tông xe ô tô do mâu thuẫn cá nhân"

Do thiếu quan sát nên khi vào vòng xoay, xe ô tô 5 chỗ bị xe đầu kéo tông trúng và bị đẩy đi một đoạn gần 20m. Nhiều người chứng kiên đã quay clip đăng tải lên mạng xã hội với nội dung do mâu thuẫn cá nhân, chủ 2 phương tiện tông nhau để giải quyết mâu thuẫn mà coi thường tính mạng người đi đường…