Thời gian vừa qua, Công an nhiều địa phương trong cả nước đã phát hiện, xử lý nhiều đối tượng có hành vi cho thuê, mượn tài khoản ngân hàng để trục lợi. Đây là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị xử lý hình sự nhưng nhiều người vẫn chủ quan hoặc vì hám lợi trước mắt, cho rằng chỉ cần cho người khác mượn hoặc thuê tài khoản để nhận, chuyển tiền thì không liên quan đến hành vi phạm tội. Khi tài khoản được sử dụng vào các hoạt động phạm pháp, chủ tài khoản có thể bị cơ quan chức năng điều tra, xử lý tùy theo tính chất, mức độ và vai trò trong vụ việc.
Hàng loạt đối tượng bị xử lý hình sự vì cho thuê, mượn tài khoản ngân hàng
Đầu tháng 7 vừa qua, qua công tác nghiệp vụ, Phòng An ninh kinh tế Công an TP Cần Thơ phát hiện ông N.C.B, địa chỉ: xã Vĩnh Tường, TP Cần Thơ có dấu hiệu thực hiện các giao dịch đáng ngờ liên quan tài khoản ngân hàng. Làm việc tại cơ quan Công an, ông N.C.B khai báo do cần tiền tiêu xài cá nhân và thiếu hiểu biết nên bị một đối tượng lôi kéo mở tài khoản ngân hàng và bán lại với giá 1 triệu đồng. Chỉ trong năm 2025, tài khoản của ông N.C.B đã thực hiện các giao dịch tổng giá trị trên 100 tỷ đồng.
Tại Lào Cai, Cơ quan An ninh điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 2 đối tượng về hành vi "Rửa tiền". Bước đầu đã làm rõ thủ đoạn rửa tiền tinh vi của các đường dây lừa đảo xuyên biên giới. Trong số các đối tượng bị bắt có Lý Trung Nguyên - một sinh viên đại học. Thay vì tập trung học hành, Nguyên tham gia cho thuê tài khoản ngân hàng để nhận tiền công mỗi ngày khoảng 2 triệu đồng. Theo lời khai, công việc hằng ngày của đối tượng là thực hiện quét sinh trắc học hàng chục lần để phục vụ việc giao dịch trên các tài khoản ngân hàng đã cho thuê. Cơ quan Công an làm rõ, các đối tượng mở hơn 50 tài khoản tại các ngân hàng khác nhau để cho thuê lấy tiền tiêu xài. Chỉ trong vòng hơn 1 tháng, các tài khoản của 2 đối tượng cho thuê đã giúp ổ nhóm lừa đảo hợp thức hóa gần 48 tỷ đồng.
Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Gia Lai cũng vừa khởi tố 3 bị can về hành vi “Thu thập, mua bán trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng”, gồm: Dương Thanh Toàn (SN 2000, trú xã Phù Mỹ Đông, tỉnh Gia Lai), Đoàn Tấn Lâm (SN 2003, trú xã Tuy Phước Đông, tỉnh Gia Lai) và Trương Quốc Tú (SN 1993, trú xã Bắc Ninh Hòa).
Theo điều tra, Dương Thanh Toàn mua tài khoản ngân hàng của Trương Quốc Tú. Tú làm thủ tục lập doanh nghiệp, mở 8 tài khoản ngân hàng rồi bán cho Toàn với giá 16 triệu đồng. Thấy việc làm này dễ dàng kiếm tiền, Tú tiếp tục mua lại tài khoản của người thân, người quen với giá 300 ngàn đồng/tài khoản cá nhân và 1 triệu đồng/tài khoản doanh nghiệp. Sau đó, Tú bán lại cho Toàn 16 tài khoản cá nhân với giá 500 ngàn đồng/tài khoản và 74 tài khoản doanh nghiệp với giá 2 triệu đồng/tài khoản. Toàn bộ số tài khoản này được Toàn bán cho một đối tượng không rõ lai lịch ở Campuchia, thu lời hơn 423 triệu đồng. Quá trình mua bán tài khoản nói trên của đối tượng Tú đều có sự giúp sức của Đoàn Tấn Lâm.
Tại Bắc Ninh, TAND tỉnh vừa xét xử các bị cáo Vũ Quang Quỳnh, Nguyễn Văn Tới và Lê Việt Hoàng vì có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Các đối tượng trên đã cung cấp tổng cộng 48 tài khoản thanh toán (gồm một tài khoản doanh nghiệp và 47 tài khoản cá nhân) cho các nhóm lừa đảo người nước ngoài sử dụng. Cơ quan điều tra xác định, các bị cáo đã giúp sức cho đường dây lừa đảo chiếm đoạt hơn 10,5 tỷ đồng của 114 bị hại. Đáng chú ý, tổng số tiền cả ba bị cáo được hưởng lợi chưa tới 250 triệu đồng. Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh tuyên phạt đối tượng Quỳnh 14 năm tù, Tới 13 năm tù và Hoàng 12 năm tù cùng về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Công an phường Việt Yên, Bắc Ninh vừa xử phạt N.Q.H và Đ.V.T đều trú tại phường Việt Yên, mỗi đối tượng 125 triệu đồng và buộc nộp lại toàn bộ tiền thu lợi bất hợp pháp từ việc cho thuê tài khoản tiếp tay cho tội phạm lừa đảo. Trường hợp của Nguyễn Đức Hùng (trú tại xã Lục Nam) bị xử lý nặng hơn dù không trực tiếp tham gia hành vi phạm tội nhưng do cho thuê tài khoản và lôi kéo người khác đưa tài khoản cho các đối tượng ở Campuchia sử dụng, Hùng vừa bị Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Công an tỉnh Bắc Ninh khởi tố về tội “Tổ chức đánh bạc”.
Đừng biến mình thành “mắt xích” của tội phạm
Thiếu tá Nguyễn Xuân Nghĩa, Đội trưởng Đội Phòng, chống tội phạm sử dụng không gian mạng xâm phạm trật tự, an toàn xã hội, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Bắc Ninh) chia sẻ: Theo quy định hiện hành, tài khoản doanh nghiệp chỉ phải xác thực sinh trắc học khi đăng ký mở tài khoản ban đầu, sau đó các giao dịch phát sinh hằng ngày không bắt buộc phải xác thực lại từng lần. Lợi dụng kẽ hở này, các đối tượng đã tìm cách chiêu dụ người dân, đa phần là những người có hoàn cảnh khó khăn, ít hiểu biết pháp luật cung cấp căn cước công dân để đứng tên thành lập các doanh nghiệp vỏ bọc.
Sau khi công ty được cấp phép và mở tài khoản ngân hàng, đối tượng sẽ thu mua hoặc thuê lại tài khoản. Các tài khoản này ngay lập tức được bàn giao cho các đường dây lừa đảo, rửa tiền, cá độ trực tuyến ở nước ngoài sử dụng. Đến khi hệ thống yêu cầu xác thực lại hoặc phát sinh sự cố, chúng mới yêu cầu người đứng tên đại diện pháp luật đến ngân hàng để xử lý theo thỏa thuận “bảo hành” trước đó. Điều này gây rất nhiều khó khăn cho cơ quan chức năng trong công tác điều tra, truy vết dòng tiền cũng như xác định đối tượng cầm đầu.
Vừa qua, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phối hợp với Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã đấu tranh bóc gỡ đường dây thành lập "doanh nghiệp ma" để bán tài khoản ngân hàng tại xã Lương Tài, khởi tố 3 bị can. Hiện vụ việc đang được điều tra, mở rộng.
Nhiều người khi cho mượn, cho thuê tài khoản ngân hàng thường cho rằng mình chỉ “lấy công làm lãi”, không trực tiếp nhắn tin lừa đảo hay chiếm đoạt tiền của người khác nên sẽ không bị xử lý. Tuy nhiên, việc cho mượn, cho thuê tài khoản để người khác sử dụng vào các hoạt động vi phạm pháp luật có thể khiến chủ tài khoản phải chịu trách nhiệm pháp lý, tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi.
Với mục tiêu phòng ngừa tội phạm sử dụng công nghệ cao và ngăn chặn hành vi lợi dụng tài khoản ngân hàng phục vụ các mục đích bất hợp pháp, thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động tham mưu và hoàn thiện hành lang pháp lý gắn liền với các chế tài xử lý nghiêm khắc. Đặc biệt, nhằm ngăn chặn tình trạng thành lập “doanh nghiệp ma” để lừa đảo và rửa tiền, Thông tư số 77/2025/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước đã bổ sung quy định bắt buộc áp dụng xác thực sinh trắc học đối với khách hàng là tổ chức. Nhận diện rõ nguy cơ từ các “doanh nghiệp ma”, các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đã nâng cao cảnh báo toàn hệ thống, tăng cường kiểm tra thực địa và xác minh kỹ thông tin khách hàng khi mở tài khoản doanh nghiệp.
Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an triển khai Đề án 06, kết nối dữ liệu dân cư quốc gia để rà soát, làm sạch dữ liệu tài khoản thanh toán cá nhân và tổ chức. Việc ứng dụng công nghệ AI để phân tích hành vi giao dịch bất thường (như tài khoản mới mở nhưng luân chuyển hàng tỷ đồng trong thời gian ngắn, dòng tiền chia nhỏ liên tục...) cũng đang được các ngân hàng tích cực triển khai.
Liên quan đến tình trạng mua bán, cho thuê tài khoản ngân hàng hiện nay, Đại tá Trần Viết Soái, Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Ninh cảnh báo, việc cho thuê, mua bán hoặc đứng tên hộ tài khoản có thể biến người cho thuê tài khoản thành mắt xích trong các đường dây tội phạm. Cùng với các giải pháp của cơ quan chức năng, “chốt chặn” quan trọng nhất vẫn nằm ở ý thức chấp hành pháp luật của mỗi người dân.
Để tránh vướng vào rắc rối pháp lý, mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác, nói không với các giao dịch mờ ám; tuyệt đối không giao giấy tờ tùy thân, tài khoản ngân hàng hoặc thực hiện xác thực sinh trắc học hộ người khác khi chưa làm rõ nguồn gốc dòng tiền. Đồng thời, cần bảo mật thông tin đăng nhập ngân hàng điện tử, mã OTP và chủ động báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất khi phát hiện hành vi thu gom, mua bán tài khoản hoặc thành lập doanh nghiệp ảo.
