Mỗi năm, TP HCM xảy ra hàng ngàn vụ cướp của, cướp giật và trộm cắp (riêng năm 2011 xảy ra 428 vụ cướp của, 1.265 vụ cướp giật và 2.764 vụ trộm) nên lượng tài sản (chủ yếu xe gắn máy, ĐTDĐ và vòng vàng) là đồ gian rất lớn. Qua thực tế các vụ án đã được khám phá thì hầu hết tài sản trộm, cướp được bọn tội phạm đều tiêu thụ một cách trót lọt.
Do vậy, để triệt xóa "đầu ra" của bọn tội phạm, bên cạnh tăng cường công tác phát hiện, xử lý nghiêm những kẻ tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, cơ quan Công an rất cần sự giúp sức của người dân, nhất là các chủ tiệm vàng, cầm đồ, cửa hàng mua bán điện thoại di động (ĐTDĐ)… trong việc "nói không" với đồ gian cũng như nâng cao cảnh giác để tránh bị sập bẫy bọn tội phạm làm giấy tờ giả mang đồ gian đi tiêu thụ…
Đường đi của đồ gian
Giữa năm 2010, đường dây trộm cắp và tiêu thụ xe gian (xe gắn máy) liên tỉnh với quy mô lớn do đối tượng Nguyễn Ngọc Hoàn (48 tuổi; ngụ 40/7A, Phạm Văn Chiêu, phường 12, Gò Vấp) cầm đầu bị triệt xóa.
Tuy hoạt động mới nửa năm nhưng băng tội phạm này đã tiêu thụ hơn 1.000 xe gian với cùng một phương thức. Hoàn khai, sau khi mua xe của các đối tượng trộm cắp ở TP HCM và các tỉnh lân cận như Đồng Nai, Bình Dương… y sẽ giao cho hai "đệ tử ruột" là Nguyễn Trung Hiếu (31 tuổi; ngụ Tân Chánh Hiệp, quận 12) và Nguyễn Quang Thành (32 tuổi; quê quán Hà Tĩnh) mang xe đến một trong ba địa điểm bí mật để cất giấu.
Khi số lượng xe kha khá, Hoàn sẽ đặt hàng cho Trần Đức An (37 tuổi; ngụ quận 12, TP HCM) làm giấy tờ giả (gồm giấy đăng ký xe, giấy CMND và giấy chứng thực mua bán) rồi giao xe cho các đồng bọn gồm Thành, Oai, Tuấn, Vịnh, Ngọc, Hà mang đi cầm hoặc đem bán. Đến nay, cơ quan Công an đã thu hồi được gần 150 chiếc xe gắn máy các loại.
Tương tự là băng nhóm tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có, làm giả con dấu, tài liệu cơ quan nhà nước do Nguyễn Bá Hiếu và đồng bọn gây ra nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản các tiệm cầm đồ. Khi bị Công an quận Tân Phú bắt giữ, Hiếu khai, sau khi mua, y bỏ ra khoảng 2 triệu đồng để làm bộ hồ sơ gồm giấy đăng ký xe, CMND giả rất tinh vi khó phát hiện bằng mắt thường.
Tiếp đó, Hiếu chỉ đạo đàn em trực tiếp mang xe đến tiệm cầm đồ cầm với giá từ 17 đến 25 triệu đồng. Trong số 5 tiệm cầm đồ bị sập bẫy băng của Hiếu có một tiệm cầm đồ trên đường 3-2 (phường 16, quận 11) bị "dính" đến 4 chiếc Air Blade, thiệt hại 100 triệu đồng.
Ngoài việc giấy tờ cầm cố theo xe được làm giả, các đối tượng này còn cạo sửa số khung số máy hiển thị trên giấy đăng ký xe thật (do chúng mua được từ những người bị mất xe) sao cho trùng khớp rồi mang cầm hoặc bán và đều thực hiện trót lọt.
Một kiểu tiêu thụ xe gian khác đó là phương thức hoạt động của băng tội phạm do Phan Văn Khanh (Khanh "tóc dài", quê quán Đức Huệ, Long An) cầm đầu bị Phòng PC 45, Công an TP HCM bắt giữ vào tháng 3/2011.
Khi cần xe gian, Khanh "tóc dài" sẽ điện thoại cho một "siêu" trộm là Hoàng Văn Đông (28 tuổi; quê quán huyện Đô Lương, Nghệ An) để đặt hàng. Sau khi trộm được Đông giao xe liền cho Khanh và Khanh cũng trao tay ngay cho một đối tượng người Camphuchia để "chẻ" về Đức Hoà (Long An) rồi đưa sang Campuchia theo đường tiểu ngạch.
Những khuyến cáo của cơ quan Công an
Theo các điều tra viên, trinh sát thuộc Đội Cảnh sát hình sự đặc nhiệm (Đội 3) và Đội chống trộm cắp, lừa đảo (Đội 4), Phòng PC45, Công an TP HCM thì đồ gian dễ dàng tiêu thụ nhất hiện nay là ĐTDĐ và vàng. Bởi lẽ theo quy định hiện hành thì việc bán vàng, ĐTDD cùng nhiều tài sản khác thì người bán không phải chứng minh mình là chủ sở hữu.
Do vậy để chứng minh ý thức chủ quan của chủ tiệm vàng, cửa hàng mua bán ĐTDĐ trong việc mua đồ gian là rất khó. Điển hình như tiệm vàng K.T.S ở quận Bình Tân, nơi tiêu thụ đồ gian của nhiều băng tội phạm trong nhiều năm qua nhưng đến nay người chủ tiệm này vẫn chưa một lần bị xử lý.
Khi được cơ quan Công an mời làm việc, bà D., chủ tiệm cũng thừa nhận mình có mua hàng chục sợi dây chuyền bị đứt của khách hàng nhưng khăng khăng bảo mình mua nhầm chứ không hề có chủ ý mua tài sản do người khác phạm tội mà có. Tương tự là ông Th., chủ cửa hàng ĐTDĐ C. Th. (quận Bình Tân), chuyên mua ĐTDĐ của nhiều băng cướp nhưng ông ta cũng bảo "mua nhầm"…
Tuy nhiên, sau khi điều tra và chứng minh được rằng bà D. không mua nhầm (vì các tên cướp đều là mối quen của tiệm vàng K.T.S. và cửa hàng C.Th. và bà D., ông Th. mua vàng, ĐTDĐ với giá rất "bèo"), Cơ quan CSĐT Công an TP HCM ra quyết định khởi tố bị can nhưng Viện Kiểm sát nhân dân TP HCM không phê chuẩn.
Còn tiêu thụ đồ gian là xe gắn máy, do quy định người bán phải chứng minh chủ sở hữu và phải hoàn tất thủ tục sang tên nên bọn tiêu thụ dùng các thủ đoạn mà chúng tôi đã đề cập ở trên. Do vậy để triệt xóa "đầu ra" này, bên cạnh tăng cường công tác chống (phát hiện và truy bắt) thì phòng là yếu tố mang lại hiệu quả cao nhất.
Thiếu tá Nguyễn Phú Xuân, Đội phó Đội 4, PC45, Công an TP HCM khuyến cáo: "Nhiều người dân hiện nay khi mua lại xe cũ thường chỉ cần giấy đăng ký xe mà không làm thủ tục sang tên. Mà như vậy thì rất dễ mua nhầm xe giấy tờ giả, khi bị phát hiện không chỉ mất tiền mà nhiều trường hợp còn bị khởi tố.
Riêng các tiệm cầm đồ cần phải cẩn trọng trong việc thẩm định tài sản trước khi cầm cố. Đó là buộc người cầm phải xuất trình được hộ khẩu, CMND đồng thời dùng kính lúp soi dấu vân tay thì dễ dàng phát hiện dấu hiệu bất thường. Chỉ cần có ý thức như vậy thì sẽ tránh được hậu quả xấu có thể xảy ra".
Bên cạnh khuyến cáo này, thời gian vừa qua Ban Giám đốc Công an TP HCM cũng có văn bản chỉ đạo địa phương cần phải tuyên truyền vận động đi vào chiều sâu đối với các chủ tiệm vàng, cầm đồ, cửa hàng điện thoại di động… để họ có ý thức hơn trong việc phát hiện kẻ nghi vấn và báo cho cơ quan Công an xử lý
