Liên hoan Sân khấu hài toàn quốc khu vực phía Bắc lần thứ nhất: Không chỉ là mua vui

Cần nhiều sân chơi hơn cho nghệ sĩ hài

Phỏng vấn nghệ sĩ Tiến Hiệp - nhà hát cải lương Hà Nội.

- Chúc mừng nghệ sĩ hài Hiệp "vịt" (Hiệp "vịt" là nghệ danh khán giả yêu mến gọi nghệ sĩ Tiến Hiệp để phân biệt anh với nghệ sĩ hài Hiệp "gà"- PV), tiết mục "Tấm vé số" do anh đảm nhiệm vai chính được đánh giá cao trong Liên hoan sân khấu hài khu vực phía Bắc lần thứ nhất. Cảm nhận của anh ra sao khi được đứng chung sân khấu trong đêm Gala với nhiều nghệ sĩ hài nổi tiếng của cả hai miền Nam -Bắc?

+ Thực sự mà nói thì từ trước đến nay, hài kịch luôn là một món ăn ưa thích của khán giả. Sau những lo toan của đời sống thường nhật, người ta đi xem một vở hài kịch là để được cười, được thư giãn, được suy ngẫm về những vấn đề của đời sống. Tuy nhiên, diễn viên hài chưa phải lúc nào cũng được quan tâm, trân trọng đúng nghĩa. Tôi cho rằng bây giờ mới có liên hoan đầu tiên quy mô toàn quốc dành cho sân khấu hài, tôn vinh những nghệ sĩ hài là hơi muộn. Nhưng muộn còn hơn không. Đến với liên hoan, tôi rất vui khi được sống trong không gian của hài, đứng chung trên sân khấu với những nghệ sĩ tên tuổi mà mình quý trọng, được học hỏi, giao lưu với các đồng nghiệp.

- Trừ những nghệ sĩ hài làm nghề một cách tự do, còn những nghệ sĩ hài đang ở trong biên chế các đoàn nghệ thuật nhà nước như anh, thì dường như việc phát triển thương hiệu cá nhân, tham gia các hoạt động nghệ thuật có ảnh hưởng rộng lớn đến công chúng gặp nhiều khó khăn hơn, nhất là trong tình hình sân khấu phía Bắc chưa được xã hội hóa một cách rộng rãi. Anh có ưu tư gì về điều này?

+ Thẳng thắn mà nói thì những nghệ sĩ hài thuộc các đơn vị nghệ thuật nhà nước như tôi cũng có một số khó khăn trong làm nghề. Trong các vở diễn tầm vóc của đơn vị, diễn viên hài gần như không đảm nhiệm những vai chính, bề thế. Vì vai hài thường là vai phụ. Năm 2005, tôi giành Huy chương Bạc tại Liên hoan Sân khấu toàn quốc cho vai hài xuất hiện 5 phút trong vở cải lương "Kỹ nữ thành Đông Quan" của đạo diễn Doãn Hoàng Giang là một thành tích bất ngờ mà không phải nghệ sĩ hài nào cũng dám nghĩ tới. Vì giải thưởng thường hay rơi vào những vai có nhiều đất diễn. Nghịch lý là một số diễn viên hài có duyên, được khán giả yêu mến nhưng khi đề nghị xét tặng danh hiệu họ không có đủ huy chương như yêu cầu. Cho nên, có một liên hoan dành cho sân khấu hài, ghi nhận những đóng góp của nghệ sĩ hài nghĩa là tạo cơ hội cho nghệ sĩ được thể hiện tài năng và được ghi nhận bằng các giải thưởng theo tôi là cực kỳ quan trọng.

Nghệ sĩ Tiến Hiệp (bên phải) trong tiểu phẩm tham gia Liên hoan sân khấu hài lần thứ nhất.
Nghệ sĩ Tiến Hiệp (bên phải) trong tiểu phẩm tham gia Liên hoan sân khấu hài lần thứ nhất.

-  Có thành tích và được thừa nhận về khả năng diễn hài, nhưng Hiệp "vịt" vẫn chưa thực sự trở thành một thương hiệu trong lòng công chúng như Vân Dung, Xuân Bắc, Tự Long, Hiệp "gà"…Anh có nghĩ rằng mình vẫn còn thiếu một tố chất gì đó để là một "ngôi sao" chăng?

+ Ôi, cái này thì khó nói lắm. Mỗi nghệ sĩ có con đường đi của mình. Sự nổi tiếng cũng vậy, có khi là dễ dàng với người này, khó khăn với người khác, phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Không ai làm nghệ thuật mà không mong muốn được nhiều khán giả biết đến mình. Mà muốn được khán giả biết đến nhiều, đến nhanh, không gì tốt hơn là xuất hiện nhiều lần trên các phương tiện truyền thông. Rất nhiều nghệ sĩ hài nổi tiếng nhờ các chương trình của truyền hình. Tôi đảm bảo rằng bên cạnh những nghệ sĩ đã có thương hiệu, vẫn còn rất nhiều diễn viên hài tài năng trong các đơn vị nghệ thuật. Nhưng họ chưa được quan tâm và không có cơ hội xuất hiện trong các chương trình lớn, như "Gặp nhau cuối năm" của Đài truyền hình chẳng hạn. Cá nhân tôi cũng mong muốn được đứng trên sân khấu lớn ấy lắm chứ. Đâu chỉ tôi, rất nhiều nghệ sĩ hài khác cũng trong cảnh như vậy. Sân khấu miền Bắc mình vốn không sôi động như sân khấu xã hội hóa phía Nam mà. Thôi thì mình cứ cặm cụi làm nghề và tin rằng nếu mình thực sự có khả năng thì mình sẽ được khán giả gọi tên.

- Nói về khán giả hài kịch hiện nay, anh có nhận xét gì?

+ Theo tôi có nhiều khán giả sân khấu nói chung và khán giả hài kịch nói riêng tương đối khó hiểu. Có một bộ phận thì dễ dãi, chỉ cần một tình huống đơn giản đã có thể khiến người ta thích thú hài lòng. Không ít tiết mục, chương trình hài người trong nghề thì chê vì quá nhạt, quá rẻ tiền thì vẫn có một số lượng khán giả không nhỏ. Riêng cá nhân tôi quan niệm, làm một diễn viên hài rất khó, thậm chí còn khó hơn cả một diễn viên chính kịch. Vì khi diễn hài anh phải có "tố chất hài" thì anh mới "cù" khán giả được. Không gì dở bằng một diễn viên diễn hài mà không có duyên.

- Thử "bắt bệnh" các diễn viên hài hiện nay, anh thấy căn bệnh nào là cần phải "điều trị" sớm nhất?

+ Theo tôi là bệnh cũ và lặp lại mình. Nhiều diễn viên hài có thương hiệu ỷ lại vào cái tên của mình mà ít sáng tạo trong khi diễn. Diễn xuất của họ đơn giản và nhạt, làm khán giả thất vọng.

- Hay bị nhầm với diễn viên hài Hiệp "gà" vì ngoại hình hai anh tương đối giống nhau. Nhưng nếu để nói về cái riêng của Hiệp "vịt" trong diễn xuất, anh sẽ nói gì?

+ Khán giả có thể nhầm tôi về ngoại hình, nhưng nếu xem kỹ các vở diễn hài và các tiết mục mà tôi tham gia thì họ sẽ nhận ra cái riêng của tôi. Xuất thân là một diễn viên cải lương nên khi diễn hài tôi có ý thức mang cải lương vào vai diễn của mình. Một khi Hiệp "vịt" đã "đổ" cải lương thì khán giả không thể không vỗ tay. Tôi cũng thích một lối diễn hài có chiều sâu, thâm thúy chứ không phải sự hời hợt bên ngoài.

- Xin cảm ơn anh

Thực hiện chuyên đề: Bình Nguyên Trang

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.