Với sự tham gia đông đảo của người đồng tính, người chuyển giới và đặc biệt là những phụ huynh, những câu chuyện rất đời, rất nhiều nước mắt đã được đưa ra khi mà lâu nay ở Việt Nam đồng tính vẫn bị hiểu nhầm là bệnh hoặc còn xếp ngang hàng với các tệ nạn xã hội.
Kể về những ngày đầu nhận tin con đồng tính, bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, ở chung cư C2, phường Hiệp Phú, quận 9 (TP Hồ Chí Minh) bật khóc nức nở: “Khi con trai vừa bước chân vào ĐH nói nó là người đồng tính, gia đình tôi đã sốc nặng, tìm mọi cách chữa trị, đưa con đi thử máu xem hocmon thiếu cái gì. Thậm chí, nghĩ con mình bị vong nữ nhập vào nên đã đưa con đi chữa trị bằng cách để người ta trói chân tay, đánh đập. Cho đến khi nhìn thấy con bị hành hạ nó vẫn nói mình là gay, chúng tôi mới giật mình, nếu cứ tiếp tục sẽ giết chết con”.
Suốt trong 10 năm đầu, gia đình bà Thủy đã sống cô độc trong sự kỳ thị, đẩy con bà 2 lần vào bệnh viện tâm thần và 1 lần tự tử. “Giờ hối hận muộn màng, tôi chỉ mong sao con mình sống vui vẻ cuộc đời và tiếp tục làm việc”, bà Thủy bộc bạch.
Một trong những nghiên cứu được chú ý tại hội thảo là bài của TS Nguyễn Thu Nam, Khoa Dân số và Phát triển (Viện Chiến lược và Chính sách y tế, Bộ Y tế), đã khẳng định hôn nhân cùng giới không ảnh hưởng đến phát triển dân số, quan niệm về thể chế gia đình truyền thống và sự phát triển của trẻ. Ngược lại việc hợp pháp hôn nhân ở các nước mang lại lợi ích về sức khỏe cộng đồng, bình đẳng giới và hòa hợp xã hội.
Bà Nam cho rằng, việc ban hành các quy định mới trong pháp luật Việt Nam, cần được tiến hành song song với các hoạt động đánh giá tác động, nâng cao nhận thức để xã hội hiểu và đón nhận. Điều quan trọng cuối cùng là pháp luật phải đảm bảo quyền bình đẳng cũng như quyền của tất cả các công dân.
Cùng quan điểm về công nhận quyền được kết hôn của người đồng tính được nhiều hơn mất, GS Nguyễn Minh Thuyết cho rằng, cần phải suy nghĩ một cách nghiêm túc trước quyền lợi của người đồng tính, song tính và chuyển giới: “Con người chỉ sinh ra một lần, mong muốn chính đáng được kết hôn, được yêu thương, mong muốn được sống. Ở nước ngoài, một số nước Bộ trưởng, Thủ tướng là người đồng tính công khai.
Theo GS Thuyết, Hiến pháp cần có quy định căn bản. Bên cạnh đó, cần xem lại những luật khác như: Luật Hôn nhân gia đình đang sửa đổi; Dân sự, Luật Lao động, Luật Bình đẳng giới…