Sữa mẹ được xem là một vaccin mới giúp phòng tránh tử vong cho hàng triệu trẻ em, có thành phần, tỷ lệ dinh dưỡng, kháng thể ưu việt nhất mà không loại sữa nào thay thế được, với chi phí rẻ, an toàn, hầu như tránh được nguy cơ sữa nhiễm độc…
Tuy vậy, ở nước ta, do các gia đình chưa có điều kiện hiểu hết về việc nuôi con bằng sữa mẹ và hiểu lầm từ quảng cáo sữa ngoài, hàng triệu trẻ em đang chịu thiệt thòi vì không được dung nạp đầy đủ nguồn dưỡng chất quý giá này.
Phát hiện hàng loạt nhãn sữa vi phạm quảng cáo
Sinh con được hai tháng, dù ý thức được sữa mẹ là nguồn thức ăn tốt nhất cho em bé, nhưng chị Trần Thị Phương Thành (Cầu Giấy - Hà Nội) không khỏi băn khoăn trước quá nhiều quảng cáo sữa cho trẻ sơ sinh. Rất nhiều thông tin sản phẩm sữa bột, sữa non có lượng đạm, các vi chất quan trọng, tỷ lệ thành phần giống, tương đương, thậm chí tốt hơn sữa mẹ… được quảng cáo tràn lan khắp nơi. Ngay cả ở bệnh viện, nội dung quảng cáo sữa cũng trưng từ hành lang vào phòng, từ tờ rơi, sổ khám bệnh đến đồng hồ treo tường, lịch… đều in thông tin quảng cáo sữa.
Mẹ chồng chị Thành cũng băn khoăn, có lẽ phải cho cháu ăn thêm sữa ngoài thì mới đủ chất, nhất là có các vi chất tăng cường trí thông minh, phát triển chiều cao… Vì thế, dù vẫn đủ sữa cho con bú, nhưng ngay từ khi mới sinh, em bé nhà chị luôn ăn kèm sữa ngoài với giá hơn 300.000 đồng/hộp.
Các hình thức vi phạm rất tinh vi, nhằm gây hiểu lầm sữa ngoài ưu việt hơn sữa mẹ, cố tình làm mờ nhạt khuyến cáo bắt buộc về sữa mẹ, đang được nhiều nhãn hàng sữa áp dụng triệt để.
Theo ông Hà Hào Hiệp, Phó Chánh thanh tra Bộ Y tế, Nghị định 21/2006/NĐ-CP năm 2009 đã có những quy định rất cụ thể về quảng cáo sản phẩm sữa như nhãn sữa phải ghi đầy đủ, rõ ràng dòng chữ “Chú ý: Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ”, “chỉ sử dụng sản phẩm này theo chỉ dẫn của bác sỹ”, “cho trẻ ăn bằng cốc, thìa hợp vệ sinh”, nhãn của sản phẩm không được có hình ảnh, tranh vẽ trẻ dưới 12 tháng tuổi, bình bú với núm vú giả, không được sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh thể hiện sản phẩm có chất lượng tương đương hoặc tốt hơn sữa mẹ… Tuy vậy, hàng loạt sản phẩm sữa đã bị phát hiện vi phạm những nội dung trên với nhiều hình thức khác nhau, chủ yếu là ghi thiếu, ghi không đầy đủ thông tin.
Cụ thể, sữa XO (cho trẻ 0-3 tháng, 6-12 tháng, 1-9 tuổi), HiPP 1 Infant Plus, HiPP Infant Milk Bio từ 1 tháng tuổi, HiPP 1 Plus, HiPP Banana Peach từ 4 tháng, Sữa bột dinh dưỡng Grow Milk, Isomilk Similac từ 6 tháng trở lên, Fullac (1-3 tuổi) sữa tăng trưởng với DHA, Fullac (1-3 tuổi) sữa bột nguyên kem, Wakodo (0-12 tháng và 1-3 tuổi), Trà hoa mẫu thảo, Trà dinh dưỡng nhũ nhi, Star Kid Gold (1-9 tuổi), Star Science Gold (0-3 tuổi), Growsure (Bibica), Dielac 1 2 3 cho trẻ 0-6 tháng, Sữa MeiJi Gold 1,2, Humana 0-6 tháng, Kornlat (Hancofood).
Bên cạnh sữa, sản phẩm bình bú, núm vú giả sai phạm nhãn mác cũng có thể gây hiểu lầm, dẫn đến trẻ bỏ bú mẹ. Cụ thể, núm vú Jia Ding, Silicon Pigeon, núm vú cao su Pigeon, núm vú giả Disney, NUK, Camera, bình bú Pigeon, FARLIN, Dr Brown, bình sữa Cacara, bình bú, núm vú giả Chicco.
Trẻ chịu thiệt vì không được bú sữa mẹ đầy đủ
Chị Trần Thị Phương Thành cho chúng tôi biết thêm, chị không biết cho con bú sữa mẹ ngay sau khi sinh và bú hoàn toàn trong 6 tháng đầu, vì không có ai hướng dẫn cả. Dù sinh con ở một bệnh viện chuyên khoa lớn về thai sản ở Hà Nội, nhưng sau khi sinh mổ, chị phải nằm cách ly gần một ngày mới được gặp con, người nhà chị cứ thế tự động cho cháu ăn sữa ngoài ngay sau sinh. Không có y tá hay bác sỹ hướng dẫn chị cho con bú sữa non ngay sau sinh hay làm sao để có sữa sớm, duy trì tiết sữa đều đặn thế nào, sữa mẹ quan trọng ra sao với trẻ nhỏ...,. Trong khi đó, thông tin về sữa ngoài bủa vây khắp nơi.
Bác sỹ Nguyễn Đức Vinh, Vụ Sức khỏe Bà mẹ, trẻ em - Bộ Y tế, chia sẻ, nước ta bắt đầu thực hiện chương trình Nuôi con bằng sữa mẹ từ năm 1992, nhưng đến nay, ở nhiều bệnh viện, ngay cả bác sỹ, y tá cũng chưa có kiến thức đầy đủ để hướng dẫn sản phụ cho con bú sớm. Nhiều bà mẹ (45%) không cho con bú sớm trong vòng 1 giờ đầu sau sinh. Trong trường hợp mổ đẻ, các bà mẹ thường phải nằm cách ly con tới 1 ngày.
Kiến thức nuôi con bằng sữa mẹ của sản phụ, gia đình còn khá hạn chế, dẫn đến trẻ không được dung nạp hết nguồn dưỡng chất quý giá này. Đặc biệt, số trẻ may mắn được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu khá ít ỏi, chỉ có 10%... Do đó, tới đây, rất cần thúc đẩy việc thực hiện nuôi con bằng sữa mẹ trong các gia đình.
Đặc biệt, cần nhân rộng nhiều mô hình “Bệnh viện bạn hữu trẻ em” để các bác sỹ, y tá hướng dẫn các gia đình thực hiện đúng nuôi con bằng sữa mẹ ngay sau sinh và hạn chế quảng cáo sữa thâm nhập vào cơ sở y tế.
| Phát động Tuần lễ Nuôi con bằng sữa mẹ Ngày 29/7, Bộ Y tế đã phát động Tuần lễ Nuôi con bằng sữa mẹ từ ngày 1/8 - 7/8. Cùng với Việt Nam, 119 quốc gia khác cũng hưởng ứng Tuần lễ thế giới Nuôi con bằng sữa mẹ như một cách thức quan trọng giúp cải thiện sức khỏe và sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Năm nay, Tuần lễ thế giới Nuôi con bằng sữa mẹ có chủ đề “Nuôi con bằng sữa mẹ - chỉ 10 bước, thân thiện hơn với trẻ”. Nhiều thông tin về 10 bước thực hiện đúng và đủ việc nuôi con bằng sữa mẹ sẽ được chuyển tải tới người dân và các cơ sở y tế trong tuần lễ nhiều ý nghĩa này. T.L. |
