"Bẫy" giăng chằng chịt
Sau nhiều tháng tích cóp, vì có nhu cầu mua một chiếc xe máy đi chơi Tết giá cả hợp lý, chị Hoàng Hương (Hà Nội) đã tìm đến các trang web mua bán xe và tìm được chiếc xe tay ga như ý muốn với giá 12 triệu đồng. Khi liên hệ với người bán, chị được biết đó là xe thanh lý, nên đã đồng ý mua. Người bán sau khi giới thiệu các thông tin cần thiết, đã yêu cầu chị Hương gửi qua tài khoản tên Nguyễn Tấn Hưng số tiền 1 triệu đồng coi như tiền đặt cọc. Nhưng sau khi chị Hương gửi tiền, anh ta viện nhiều lý do để không bố trí thời gian cho chị Hương đi xem xe, mà còn bắt chị chuyển thêm tiền. Lúc này, chị Hương mới nghĩ mình đã bị lừa nên quyết định không chuyển nữa và kêu anh ta trả lại, nhưng khi nghe chị đòi lại tiền thì anh ta đã cúp điện thoại.
Cũng là một người bị lừa nhưng may mắn "tỉnh ngộ" sớm, anh Trần Cảnh (26 tuổi, Hà Nội), một người đang cần tìm việc làm thời vụ cho biết, để có thêm thu nhập chi tiêu cuối năm, anh đã đến trung tâm giới thiệu việc làm và lên mạng tìm kiếm việc làm phù hợp. Ngay lập tức, anh liên tục nhận được các tin nhắn từ điện thoại và Facebook mời chào từ các nick lạ nhắn tin giới thiệu công ty đang cần tuyển dụng lao động phổ thông, lương 400 nghìn/ngày, làm ngày nào nhận lương ngày đấy, nhưng anh phải nộp một khoản làm hồ sơ là 500 nghìn đồng. "Lần đầu tiên tôi nghe thấy có công ty inbox trực tiếp để tuyển dụng như vậy nên cũng hơi nghi ngờ. Tôi check trên mạng tên công ty và gọi qua số điện thoại của công ty thì họ nói không có nhu cầu tuyển người. Lúc này, tôi mới biết đang bị lừa", anh Cảnh nói.
Không chỉ lừa đảo việc làm, nhiều chiêu trò lừa đảo như bán vé máy bay, đổi tiền lẻ... cũng bùng nổ khắp nơi. Đánh trúng tâm lý của nhiều người muốn tìm mua vé máy bay giá rẻ, nhiều đối tượng lừa đảo đã tạo các trang bán vé máy bay giá rẻ online để lừa đảo. Theo đó, các đối tượng đăng bán vé máy bay giá rẻ, dùng các phần mềm công nghệ cao để tạo các giao dịch giả, thậm chí gửi cho khách hàng các giao dịch đã đặt vé thành công của các hãng máy bay để khách hàng tin tưởng chuyển tiền đặt vé. Trên thực tế, các giao dịch đó chỉ là giữ chỗ trong 24 giờ, do đó khi khách hàng chuyển tiền, chúng sẽ chặn các liên hệ, cắt liên lạc, còn việc đặt vé giữ chỗ theo quy định của các hãng bay, nếu không chuyển tiền thì giao dịch sẽ bị hủy.
Ngoài ra, còn có nhiều hình thức lừa đảo chuyển tiền khác bùng nổ dịp cuối năm như mạo danh một số doanh nghiệp, thương hiệu lớn để dụ khách hàng chuyển tiền. Chị Hồ Thủy - một khách hàng cho biết, chị nhận được số điện thoại di động tự xưng là nhân viên của Điện Máy Xanh, tặng quà tri ân khách hàng dịp cuối năm. "Điện Máy Xanh tặng cho món quà tri ân, chị được nhận quà mà không mất bất kỳ khoản tiền nào, kể cả phí ship hàng", người bên kia dụ dỗ và yêu cầu chị đọc địa chỉ để chuyển quà đến.
Sau khi nghe chị đọc địa chỉ, người kia yêu cầu được kết bạn qua zalo. Sau đó, đối tượng liên tục vòng vo yêu cầu chị Thủy phải nhấn vào đường link để xác nhận theo dõi tăng tương tác, đồng thời tìm kiếm quà tặng phù hợp. Thấy mình không phải là đối tác cũng không mua sắm gì ở Điện Máy Xanh mà tự dưng nhận được quà, chị Thủy đã cảnh giác hủy kết bạn và từ chối ngay những cuộc gọi tặng quà sau đó.
Về thủ đoạn này, Ngân hàng VPBank cũng đã đưa ra các khuyến cáo. Theo đó, đối tượng lừa đảo tự xưng là nhân viên chăm sóc khách hàng của các thương hiệu lớn như Yody, Điện Máy Xanh, Nguyễn Kim… gọi điện/nhắn tin tặng quà tri ân. Đối tượng yêu cầu khách hàng tham gia vào nhóm trên Zalo hoặc Telegram có Admin tự xưng là giám đốc công ty/giám đốc bán hàng/cán bộ chăm sóc khách hàng có avatar hoặc logo giả mạo các thương hiệu lớn.
Đối tượng sẽ chuyển cho khách hàng một khoản tiền nhỏ gọi là tiền trúng thưởng/khuyến mãi, sau đó tiếp tục yêu cầu khách hàng chuyển tiền vào 1 số tài khoản chỉ định để làm nhiệm vụ/nâng cấp gói dịch vụ VIP/đặt cọc… để nhận thêm các ưu đãi khác lớn hơn. Đặc biệt, các tài khoản này là tài khoản công ty và có tên giống/gần giống với các công ty/doanh nghiệp lớn (Điện máy Xanh, Yody, Nguyễn Kim…) nhằm tăng sự tin tưởng của khách hàng. Sau vài lần làm nhiệm vụ và nhận được một khoản tiền từ khách hàng, các đối tượng khóa tài khoản Zalo/Telegram…, cắt đứt liên lạc và chiếm đoạt toàn bộ số tiền…
Cần nêu cao tinh thần cảnh giác
Trước sự bùng nổ của lừa đảo thanh toán dịp cuối năm, các chuyên gia khuyến nghị khách hàng khi tham gia giao dịch phải nêu cao tinh thần cảnh giác. Đặc biệt là với các ngân hàng, nơi thường xuyên nhận được phản ánh và yêu cầu hỗ trợ từ khách hàng vì lỡ chuyển khoản thanh toán theo yêu cầu của các đối tượng lừa đảo, rất nhiều nhà băng đã đưa ra các khuyến cáo trên trang web cũng như app cài trên thiết bị di động. Cụ thể, Ngân hàng ABBank khuyến cáo khách hàng cần lưu ý 2 hình thức lừa đảo dịp cận Tết Nguyên đán 2024 là chiếm đoạt quyền sử dụng số điện thoại và giả mạo trang thông tin điện tử chính thống.
Tương tự, Ngân hàng VPBank khuyến cáo, khi nhận bất cứ cuộc gọi hoặc tin nhắn thông báo may mắn nhận được quà tri ân, trúng thưởng…, khách hàng cần nâng cao tinh thần cảnh giác, hỏi rõ về công ty và điện thoại trực tiếp cho đường dây nóng, tổng đài chăm sóc khách hàng của doanh nghiệp đó để liên hệ xác minh thông tin… Trường hợp nghi vấn đối tượng lừa đảo, cần báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, hỗ trợ xử lý kịp thời.
Còn với khách hàng, nếu ngay sau khi chuyển tiền phát hiện mình bị lừa, việc đầu tiên cần làm là gọi điện tới tổng đài ngân hàng để thông báo chuyển nhầm. Sau khi tiếp nhận thông tin sự việc, phía ngân hàng sẽ tạm thời phong tỏa tài khoản và tiến hàng xác minh. Muốn đòi lại tiền, người bị hại cần phải tố giác ngay với cơ quan công an về hành vi lừa đảo. Số tiền bị lừa có thể được trả lại cho người bị hại trong vòng vài tuần, hoặc thậm chí là vài tháng, vài năm, cho tới khi nào cá nhân, tổ chức lừa đảo bị tìm thấy...
Cuối năm phòng ngừa sập bẫy “việc nhẹ, lương cao” 
Gia tăng lừa đảo trực tuyến dịp cuối năm 
