Trả lời trước câu hỏi, thời gian giao đất sẽ vẫn tiếp tục là 20 năm hay sẽ điều chỉnh theo hướng mở rộng hoặc giao đất vĩnh viễn, ông Đào Trung Chính – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lí đất đai (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết: “Đây là vấn đề hệ trọng, cần nghiên cứu kĩ lưỡng. Nhiều người sinh ra sau thời điểm 15/10/1993 không được giao đất, trong khi đời sống người nông dân chỉ trông chờ vào đất nông nghiệp. Có nhiều ý kiến cho rằng nên giữ nguyên hạn mức 20 năm để bảo vệ người nông dân, nhưng cũng có ý kiến cho rằng, nếu giữ hạn mức đó thì không thể tổ chức mô hình sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn. Ở An Giang, qua khảo sát, đã có hộ sở hữu tới 40ha. Cũng có người đề xuất, trong lĩnh vực đất đai, nên đa hình thức sở hữu, trong đó có sở hữu tư nhân. Tuy nhiên, hiện luật pháp vẫn quy định, đất đai là sở hữu toàn dân, do nhà nước quản lý”.
Nhiều câu hỏi tập trung vào quy trình quản lí sổ đỏ, sau khi xảy ra vụ việc làm mất phôi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người dân tại thị xã Sơn Tây (Hà Nội), đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường thừa nhận: “Quy trình quản lý phôi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Bộ đưa ra rất chặt chẽ. Tuy nhiên, thực tế, ở nhiều địa phương không thực hiện nghiêm túc. Có nơi không thực hiện lưu sổ sách, không bảo quản phôi. Có nơi, cán bộ tài nguyên môi trường còn nhũng nhiễu, làm khó người dân. Có nơi còn xuất hiện tình trạng giấy giả”.
Vị đại diện này cũng khuyến cáo người dân: “Khi thực hiện bất cứ giao dịch nào về đất đai (mua bán, thế chấp), người dân cần phải tới cơ quan nhà nước đúng thẩm quyền để được hướng dẫn thủ tục, tránh tự giao dịch ngầm. Không nên chỉ tin vào sổ đỏ, vì đã có tình trạng sổ đỏ bị làm giả vẫn được hợp pháp hóa bằng dấu công chứng. Giấy giả sẽ rất dễ bị phát hiện vì trên mỗi giấy đều có mã riêng để quản lý”.
Liên quan tới việc giao đất, thu hồi đất sau vụ việc xảy ra ở Tiên Lãng (Hải Phòng), ông Chính cho hay: “Khi hết thời hạn giao đất, nếu người dân có nhu cầu gia hạn, làm đơn kiến nghị sẽ được xem xét gia hạn. Riêng đối với đất trồng lúa, chỉ những người trực tiếp sản xuất nông nghiệp mới được nhận chuyển nhượng”.
Trước câu hỏi về việc phát triển khu công nghiệp tràn lan, lấn chiếm đất nông nghiệp, vị này cho hay: “Để duyệt dự án khu công nghiệp phải tiến hành khảo sát, trong quá trình đó phải lấy ý kiến người dân, sau đó cơ quan tài nguyên môi trường địa phương phải thẩm định lại. Nếu phần lớn người dân không đồng ý cho thu hồi thì cần xem xét lại. Nếu không còn phương án nào tối ưu hơn mới bắt buộc phải sử dụng đất nông nghiệp để xây nhà máy”.
Xác định giá đất bồi thường khi thu hồi đất hiện nay có phù hợp với giá thị trường không? Câu hỏi này được đại diện Bộ Tài nguyên – Môi trường trả lời: “Về nguyên tắc, giá đất bồi thường phải theo giá thị trường. Tuy nhiên, trên thực tế, ở một số địa phương không áp dụng dẫn đến khiếu nại tăng lên. Ở Việt Nam, đội ngũ định giá viên còn rất thiếu và yếu, khiến cho chất lượng báo cáo định giá hạn chế, nơi định giá quá cao, nơi định giá quá thấp, gây ra sự không công bằng, người dân bức xúc. Việc định giá thu hồi đất hiện nay vẫn do cơ quan hành chính nhà nước làm, vì thế mất đi tính khách quan. Tại dự thảo Luật Đất đai sửa đổi tới đây, Bộ sẽ đề xuất có tư vấn độc lập về giá đất, cơ quan nhà nước chỉ đóng vai trò giám sát”.
Thừa nhận Luật Đất đai 2003 còn nhiều bất cập do hệ thống các văn bản dưới luật quá nhiều, lại có sự chồng chéo giữa Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Quản lý đô thị, lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường khẳng định: “Tới đây, Luật Đất đai sửa đổi sẽ chỉnh sửa cho phù hợp. Người dân cũng sẽ được tham gia ý kiến để hoàn thiện luật”
