Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, chiều 28/3, Bộ Công Thương đã tổ chức buổi họp báo chính thức thông tin về sự cố Thủy điện Sông Tranh 2 với sự chủ trì của Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng, sự tham dự của lãnh đạo EVN - chủ đầu tư dự án, đại diện Hội đồng nghiệm thu Nhà nước, Cục Giám định Nhà nước về chất lượng các công trình xây dựng, đơn vị tư vấn thiết kế và đại diện lãnh đạo tỉnh Quảng Nam, huyện Bắc Trà My. Tại buổi họp báo này, các bên liên quan đã khẳng định không ảnh hưởng đến an toàn đập, không đe dọa tính mạng và tài sản của người dân ở phía hạ lưu và tuyên bố chịu trách nhiệm với khẳng định đó.
Với tư cách là thông báo chính thức của các cơ quan quản lý Nhà nước (Bộ Công Thương, Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình, Hội đồng nghiệm thu Nhà nước) và các bên chịu trách nhiệm (chủ đầu tư, đơn vị tư vấn thiết kế), đập Thủy điện Sông Tranh 2 được khẳng định là vẫn an toàn.
Việc nước thấm qua đập và rò rỉ ra phía hạ lưu do các nguyên nhân: Nước thấm qua kết cấu chống thấm tại khe nhiệt phía thượng lưu đập (khóa Omega) và một số vị trí khác. Một số lỗ thu nước sát tấm Omega và một số lỗ thu khác ở hành lang bị tắc, không thu gom triệt để nước thấm về hành lang thu nước, nên dòng thấm rò rỉ theo các khe nhiệt chảy ra hạ lưu đập. Thêm vào đó, biện pháp khoan phụt chống thấm cục bộ trong hành lang chưa phù hợp đã làm tắc dòng nước chảy vào hành lang thu nước, dẫn đến làm tăng lượng thấm về hạ lưu. Tất cả các sự cố này không được phép xảy ra theo thiết kế.
Bộ Công Thương cho biết, hiện các biện pháp khắc phục đang được thực hiện theo 3 giai đoạn. Giai đoạn 1 là trong thời gian ngắn nhất phải triệt tiêu dòng thấm từ thượng lưu qua khe nhiệt đi ra mái đập hạ lưu. “Hiện việc khắc phục đã giảm đáng kể lượng nước thấm. Chúng tôi hy vọng trong tháng 3 sẽ khắc phục xong” - ông Hoàng Quốc Vượng cho biết. Giai đoạn 2 là tiếp tục chống thấm và giảm tối đa nước thấm qua thân đập. Giai đoạn này phải hoàn thành trước ngày 31/7 (trước mùa mưa bão). Giai đoạn 3 là kiểm tra đánh giá toàn diện tình trạng đập để có giải pháp toàn diện đảm bảo cho công trình vận hành đúng thiết kế và báo cáo Thủ tướng.
Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa tổ chức hay cá nhân nào đứng ra chịu trách nhiệm về sự cố xảy ra tại đập, cũng như chưa có kết luận trách nhiệm cụ thể ở khâu nào, thuộc về ai, dù khẳng định đúng là công trình “có vấn đề”. Trả lời về vấn đề này, ông Hoàng Quốc Vượng chỉ đưa ra vài thông tin như: “Chất lượng của nhà máy đầu tiên là chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm. Sự cố của Thủy điện Sông Tranh 2 là không được phép theo thiết kế và phải có nguyên nhân. Sau khi xảy ra sự cố, xử lý của nhà máy cũng không đúng qui trình, chưa được thiết kế thông qua. Trách nhiệm của ai rồi sẽ làm rõ…”.
Tuy các bên liên quan đã khẳng định đập vẫn an toàn, nhưng hiện nhiều chuyên gia về thủy điện chưa đồng thuận với đánh giá đó. Nhiều ý kiến cho rằng đập đã nứt và liên quan trực tiếp đến tính mạng người dân, nên cần thiết phải có một Hội đồng chuyên gia độc lập đánh giá lại toàn bộ, siêu âm thân đập. Thậm chí có người còn cho rằng EVN đang “trốn tránh sự thật” khi khẳng định đập vẫn an toàn. Tuy nhiên, khi PV báo chí đặt vấn đề này, ông Lê Quang Hùng - Cục trưởng Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (Bộ Xây dựng), Ủy viên Thường trực Hội đồng nghiệm thu Nhà nước cho rằng: Theo qui định của pháp luật, trách nhiệm về công trình là của chủ đầu tư và các nhà thầu. Đầu tiên họ phải là người đưa ra thông tin và chịu trách nhiệm về thông tin đó. Nhưng do đây là công trình ảnh hưởng tới cộng đồng rất lớn nên Nhà nước tham gia giám sát quá trình thực hiện, đại diện là Hội đồng nghiệm thu Nhà nước và Bộ Công Thương, độc lập với chủ đầu tư và các nhà thầu. Bởi vậy hiện chưa nhất thiết phải mời chuyên gia độc lập.
| Ông Đinh Văn Thu - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Đưa ra ý kiến sau khi đã nghe tất cả các bên liên quan báo cáo về tình hình đập Thủy điện Sông Tranh 2, lãnh đạo tỉnh Quảng |
