Bỏ hình phạt tử hình ở 8 tội danh khắc phục bất cập, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế

Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì xây dựng dự kiến sẽ trình Quốc hội khóa XV xem xét, cho ý kiến và thông qua theo thủ tục rút gọn tại Kỳ họp thứ 9.

Nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng của dự thảo Bộ luật đang nhận được sự quan tâm của dư luận trong đó có nội dung bỏ hình phạt tử hình ở 8 tội danh trong Bộ luật Hình sự hiện hành.  

Theo đó, dự thảo Bộ luật quy định bỏ hình phạt tử hình ở 8 tội danh bao gồm: Tội “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”; Tội “Phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”; Tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, phòng bệnh”;  Tội “Vận chuyển trái phép chất ma tuý”; Tội “Phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược”; Tội gián điệp; Tội tham ô tài sản; Tội nhận hối lộ.

Theo Bộ Công an, việc bỏ hình phạt tử hình ở 8 tội danh này thực hiện theo đúng ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Thông báo số 13936-CV/VPTW theo hướng tiếp tục thu hẹp hình phạt tử hình và khắc phục những bất cập trong quy trình, thủ tục thực hiện.

Mặt khác, đề xuất này nhằm đảm bảo yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn hiện nay và yêu cầu tránh oan, sai trong tố tụng hình sự: Tiếp tục thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về giảm hình phạt tử hình và khắc phục khó khăn, vướng mắc của thực tiễn áp dụng hình phạt trong thời gian qua.

Bỏ hình phạt tử hình ở 8 tội danh khắc phục bất cập, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế -0
Việc bỏ hình phạt tử hình ở 8 tội danh đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tư pháp hình sự. 

Việc bỏ hình phạt tử hình ở 8 tội danh đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tư pháp hình sự. Trên thế giới hiện nay có 104 quốc gia đã xóa bỏ hình phạt tử hình, 28 quốc gia tuy pháp luật còn quy định nhưng trên thực tế không còn áp dụng, 8 quốc gia đã xóa bỏ hình phạt tử hình trên thực tế nhưng sẽ áp dụng trong một vài trường hợp bất khả kháng ( như tội phạm chiến tranh). Còn 55 quốc gia vẫn duy trì hình phạt tử hình và thi hành án tử hình trong đó có Việt Nam. Với tình hình chính trị, kinh tế- xã hội hiện nay chưa phải là thời điểm mà Việt Nam xóa bỏ hình phạt tử hình. Tuy nhiên, cũng cần phải hạn chế áp dụng và thi hành hình phạt tử hình (giảm số tội danh có quy định hình phạt tử hình, hạn chế bớt việc áp dụng hình phạt tử hình, bổ sung chế định tù chung thân không xét giảm án...). Điều này vừa phù hợp với xu hướng tất yếu và yêu cầu chung của thế giới, vừa phù hợp với điều kiện kinh tế và tình hình xã hội ở Việt Nam.

Hiện nay, Việt Nam là thành viên của nhiều điều ước quốc tế về quyền con người như Tuyên ngôn nhân quyền năm 1984; Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 và Công ước về quyền trẻ em. Trong bối cảnh hội nhập, khi tội phạm không chỉ giới hạn trong phạm vi một quốc gia mà đã mang tính quốc tế, xuyên quốc gia, việc hợp tác quốc tế đấu tranh phòng chống tội phạm là một yêu cầu tất yếu. Thực tiễn, nhiều nước trên thế giới đã yêu cầu Việt Nam phải cam kết không áp dụng hình phạt tử hình hoặc tuyên nhưng không thi hành án tử hình đối với những vụ án về tham nhũng, chức vụ, ma túy nhưng Việt Nam chưa cam kết nên khi Việt Nam yêu cầu tương trợ tư pháp có liên quan đến án tử hình thì gần như không có phản hồi.

Thực tiễn cho thấy, một số tội quy định hình phạt tử hình nhưng thực tế chưa bao giờ áp dụng hình phạt tử hình. Ví dụ như Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, Tội phá hoại cơ sở vật chất-kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh...; một số tội phạm mà đa số các nước trên thế giới không quy định hình phạt tử hình hoặc đang có xu hướng bỏ hình phạt tử hình. Đối với những tội này để hạn chế áp dụng hình phạt tử hình thì cần bổ sung hình phạt tù chung thân không xét giảm án vẫn bảo đảm cách ly vĩnh viễn người phạm tội ra khỏi đời sống xã hội, vẫn đáp ứng được yêu cầu phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm.

Bên cạnh đó, dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) cũng đã sửa đổi một số quy định khác liên quan đến hình phạt tử hình như bổ sung quy định về việc Tòa án có thể tuyên hoãn thi hành án tử hình 2 năm đối với người bị kết án tại thời điểm tuyên bản án tử hình nhằm tạo điều kiện, khuyến khích người bị kết án tích cực khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại, thực hiện các nghĩa vụ dân sự khác; tích cực hợp tác với cơ quan có thẩm quyền trong quá trình xử lý tội phạm; bảo đảm tính nhân văn, nhân đạo trong chính sách hình sự của nhà nước.

Đồng thời, bổ sung trường hợp không thi hành án tử hình đối với người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối; người nhiễm HIV đã chuyển giai đoạn AIDS, đang có nhiễm trùng cơ hội nhằm đảm bảo tốt hơn tính nhân đạo trong chính sách hình sự của nhà nước ta.  

Nguyễn Hương

Các tin khác

Chính quyền địa phương hai cấp tại TP Hồ Chí Minh nâng cao chất lượng phục vụ dân

Chính quyền địa phương hai cấp tại TP Hồ Chí Minh nâng cao chất lượng phục vụ dân

Sau một năm triển khai mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp, TP Hồ Chí Minh đã vận hành ổn định, thông suốt, phát huy hiệu quả rõ nét. Bộ máy tinh gọn hơn, chính quyền gần dân hơn, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Chính quyền hai cấp ở Đà Nẵng sau 1 năm gần dân, sát việc hơn

Chính quyền hai cấp ở Đà Nẵng sau 1 năm gần dân, sát việc hơn

Sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, nhiều thủ tục, kiến nghị của người dân ở Đà Nẵng được xử lý gần cơ sở hơn, giảm tầng nấc trung gian. Tuy nhiên, khi thẩm quyền dồn về xã, phường, áp lực nhân lực, nhất là tại những địa bàn có nhiều hồ sơ đất đai, giải tỏa, đang trở thành điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ.

Sôi nổi các hoạt động chào mừng 50 năm Thành phố mang tên Bác

Sôi nổi các hoạt động chào mừng 50 năm Thành phố mang tên Bác

Hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976-2/7/2026), hệ thống Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh cùng các phường, xã đã triển khai hàng trăm công trình, phần việc ý nghĩa.

Khởi công loạt công trình trọng điểm kỷ niệm 50 năm TP Sài Gòn - Gia Định mang tên Bác

Khởi công loạt công trình trọng điểm kỷ niệm 50 năm TP Sài Gòn - Gia Định mang tên Bác

Ngày 1/7 tại Bến Nhà Rồng - Khánh Hội, nơi gắn liền với dấu mốc lịch sử ngày 5/6/1911, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước, TP Hồ Chí Minh đã long trọng tổ chức Lễ khởi công loạt công trình, dự án trọng điểm chào mừng kỷ niệm 50 năm ngày TP Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026)...

 Tập trung xử lý những địa bàn còn chia cắt về không gian đô thị

Tập trung xử lý những địa bàn còn chia cắt về không gian đô thị

Chính phủ lấy chuyển đổi số làm công cụ đổi mới căn bản phương thức quản trị; phát triển Chính phủ số, chính quyền số, xã hội số và công dân số; hoàn thiện hạ tầng công nghệ, dữ liệu dùng chung; điều hành quốc gia dựa trên dữ liệu, bằng chứng và kết quả theo thời gian thực.

Trưởng ban Tổ chức Trung ương nêu các thành công sau 1 năm vận hành chính quyền 3 cấp

Chính quyền 3 cấp tạo ra nguồn xung lực mới thúc đẩy phát triển toàn diện kinh tế - xã hội

Qua 1 năm vận hành chính quyền 3 cấp, đã sắp xếp, bố trí 134 lượt nhân sự diện Trung ương quản lý, kiện toàn 1.853 lượt nhân sự tại 23 địa phương thực hiện sáp nhập, gắn với định hướng chuẩn bị Đại hội Đảng các cấp; đã giải quyết tốt chế độ, chính sách đối với cán bộ dôi dư.

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), đoàn đại biểu lãnh đạo TP Hồ Chí Minh đã đến dâng hoa tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Công viên Tượng đài Hồ Chí Minh; Công an TP Hồ Chí Minh tổ chức Lễ chào cờ đặc biệt “Tôi yêu Tổ quốc tôi”…

Những điểm mới của luật sửa đổi 10 luật về an ninh, trật tự có hiệu lực từ 1/7/2026

8 luật do Bộ Công an chủ trì xây dựng chính thức có hiệu lực thi hành

8 luật bao gồm: Luật Dẫn độ, Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, Luật An ninh mạng, Luật Thi hành án hình sự, Luật phòng, chống ma túy, Luật sửa đổi, bổ sung 10 luật có liên quan đến an ninh trật tự, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp và Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW

Sáng 30/6, tại Hà Nội, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị. Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Thượng tướng Lê Quang Minh kiểm tra, động viên lực lượng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại TP Hồ Chí Minh

Thượng tướng Lê Quang Minh kiểm tra, động viên lực lượng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại TP Hồ Chí Minh

Kiểm tra thực tế và động viên các lực lượng đang làm nhiệm vụ tại Công viên Lê Thị Riêng, Thượng tướng Lê Quang Minh, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam, yêu cầu các đơn vị phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất, phối hợp chặt chẽ để xác định chính xác khu vực tìm kiếm, quyết tâm không bỏ sót bất kỳ thông tin, dấu vết nào với lòng tri ân sâu sắc nhất.

Đón 62 hài cốt Anh hùng liệt sĩ từ Campuchia về nước

Đón 62 hài cốt Anh hùng liệt sĩ từ Campuchia về nước

Sáng 30/6, tại Cửa khẩu quốc tế Hoa Lư, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập, và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP Đồng Nai (Ban Chỉ đạo 515) tổ chức Lễ đón hài cốt liệt sĩ và Đội K72 từ Campuchia về nước.